Thứ ba, ngày 26/10/2021 - 19:44 (GMT+7)

| Lịch phát sóng
Dòng sự kiện

Cập nhật: 17:07, Chủ Nhật, 10/10/2021

Chia sẻ lên twitter Chia sẻ lên zing me Chia sẻ lên facebook In bài Gửi cho bạn bè

Nguy cơ khủng hoảng năng lượng cản đà phục hồi kinh tế

(ANTV) - Trong nỗ lực chuyển sang trạng thái bình thường mới, sau thời gian dài “tê liệt” do các biện pháp hạn chế nhằm kiểm soát dịch Covid-19 nhiều nước lại đối mặt nguy cơ khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng, cản trở đà phục hồi kinh tế vốn còn rất mong manh. Cầu vượt quá cung đã khiến giá khí đốt tại thị trường Châu Âu tăng chóng mặt, cùng với đó là vô số hệ lụy ảnh hưởng trực tiếp tới cuộc sống của người dân và phủ bóng đen lên triển vọng phục hồi kinh tế toàn cầu.

 

 

 

Ở châu Âu, giá khí đốt tự nhiên đang được giao dịch ở mức tương đương 230 USD/thùng nếu tính theo giá dầu - tăng hơn 130% kể từ đầu tháng 9 và cao hơn gấp 8 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Giá khí đốt tăng cao đã khiến cuộc sống của người dân nhiều nước Châu Âu đảo lộn.

Ít nhất 10 công ty cung cấp năng lượng ở Anh phá sản kể từ đầu tháng 8/2021, buộc hàng triệu khách hàng phải chuyển sang các nhà cung cấp khác. Những dãy xe dài chờ trước các cửa hàng xăng ở Anh là hình ảnh quen thuộc trong những ngày gần đây. Người dân Anh cũng đang phải gồng mình trước hóa đơn điện tăng và giá thịt heo, thịt gà tăng cao.

Ông Kwasi Kwarteng - Bộ trưởng Thương mại Anh cho biết: Chúng ta đang ở giai đoạn mà giá nhiên liệu đã tăng đáng kể, tôi đang có các số liệu ở đây, giá đã tăng gấp 4 lần trong 6-7 tháng qua. Hiện chúng tôi đang chuẩn bị cho việc giá tăng trong dài hạn.

Điều tương tự cũng đang diễn ra ở Đức. Người dân Đức cho rằng: Tôi xây nhà từ năm 2013 và từ đó đến nay giá điện chưa bao giờ ngừng tăng. Nếu tình trạng này cứ thế tiếp diễn, có lẽ chúng tôi không đủ khả năng xoay sở.

Trong khi đó, tại Pháp, hàng loạt cuộc biểu tình phản đối tăng giá nhiên liệu và giá điện đang diễn ra. Giá điện ở Pháp đã tăng 149% trong khoảng thời gian từ đầu tháng 8 đến ngày 15/9.

Người dân Pháp bày tỏ: Với 600, 700 USD trợ cấp, những người nghỉ hưu, tàn tật, những người đang nuôi con như chúng tôi phải lựa chọn giữa trả tiền nhiên liệu, hay để tiền nuôi con. Mùa đông đang ngày càng tới gần, chúng tôi cần phải sưởi ấm căn nhà mình, và đương nhiên phải trả tiền mới có được nhiên liệu. Hơi ấm sẽ chẳng bao giờ tới được những người nghèo vì họ không đủ tiền để trả.

Hóa đơn tiền điện, khí đốt tăng cao chóng mặt cũng đang diễn ra tại hàng loạt quốc gia Châu Âu như Italia, Tây Ban Nha. Nhiều chuyên gia dự báo mùa Đông năm nay, châu Âu sẽ phải đương đầu với tình trạng thiếu hụt khí đốt trầm trọng.

Chỉ trong 1 năm, gía khí đốt tại Châu Âu đã tăng tới 500%. Giá năng lượng tăng đột biến đã gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với các nhà lãnh đạo châu Âu và làm gia tăng mối quan ngại về cuộc khủng hoảng nhiên liệu vào mùa Đông sắp tới.  Đâu là nguyên nhân dẫn tới tình trạng tăng giá năng lượng phi mã như hiện nay. Các chuyên gia đã đưa ra lời giải thích từ nhiều khía cạnh khác nhau.

Theo nhận định của một số chuyên gia, cuộc khủng hoảng năng lượng là do nền kinh tế toàn cầu phục hồi khi các quốc gia dỡ bỏ các biện pháp hạn chế vì Covid-19. Thời gian qua, châu Âu cũng bắt tay vào việc đẩy mạnh sản xuất nhằm phục hồi kinh tế hậu Covid-19. Tuy nhiên, đà hồi phục chủ yếu dựa vào hàng hóa được sản xuất trong các ngành thâm dụng năng lượng, chứ không phải ngành dịch vụ, khiến nhu cầu năng lượng tăng mạnh. Ngoài ra, một mùa đông dài và lạnh bất thường vào đầu năm nay đã làm cạn kiệt nguồn dự trữ khí đốt tự nhiên ở châu Âu.

Bà Kadri Simson, Cao ủy châu Âu về Năng lượng cho biết: Giá điện đang tăng trên toàn châu Âu, điều này là do sự kết hợp của các yếu tố. Nhưng chủ yếu là do giá khí đốt tự nhiên cao và nhu cầu sử dụng sau đại dịch gia tăng. Đây là diễn biến chung của thế giới, hầu hết các nước đều bị ảnh hưởng bất kể vị trị địa lý hay sự sắp xếp thị trường. Về lâu dài, lời giải cho bài toán hóc búa này đã rõ, chúng ta cần nhiều năng lượng tái tạo hơn và cần cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng.

Ngoài ra, một số nước muốn dựa nhiều hơn vào nguồn năng lượng xanh, thế nhưng năng lượng tái tạo thực tế chưa đủ sức để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ tăng vọt. Ví dụ với các nước ở Anh hoặc châu Âu, không may là những đợt gió của năm nay lại yếu hơn bình thường, khiến sản lượng của các nhà máy điện gió bị giảm xuống thấp.

Giáo sư Thierry Bros, Chuyên gia năng lượng tại Đại học Sciences Po Paris (Pháp) cho rằng, nhiều người dân sẽ không ủng hộ những mục tiêu về năng lượng và cắt giảm khí thải. Họ sẽ nghĩ rằng trước đây giá năng lượng không tăng, nguồn cung lại dồi dào. Bây giờ thì ngược lại, không chỉ giá tăng, mà nguồn cung còn hạn chế. Việc tằng giá cũng là một hệ quả của quá trình chuyển đổi năng lượng.

Mặt khác, theo một số chuyên gia, cuộc khủng hoảng năng lượng này còn nhuốm màu địa chính trị. 40 thành viên Nghị viện châu Âu đã công bố bức thư cáo buộc Công ty Gazprom của Nga thao túng giá khí đốt. Họ cho biết lượng khí đốt của Nga qua Ukraine giảm dần là hành động có chủ đích nhằm buộc Đức phải kích hoạt đường ống dẫn khí Dòng chảy phương Bắc 2 vừa hoàn thành qua biển Baltic.

Giáo sư Andrea Loschel, Đại học Bochum, Đức cho biết: Nga đóng vai trò chiến lược vô cùng quan trọng trong chuỗi cung cấp khí đốt cho châu Âu. Bất kỳ động thái nào của nước này cũng ảnh hưởng tới giá của thị trường khí đốt.

Tuy nhiên, về phần mình, Nga khẳng định Gazprom đang tiếp tục cung cấp khí đốt cho châu Âu theo các hợp đồng dài hạn. Thậm chí, Nga để ngỏ hỗ trợ châu Âu vượt qua khủng hoảng năng lượng hiện nay.

Cuộc khủng hoảng năng lượng hiện không chỉ dừng ở châu Âu mà có dấu hiệu lan ra toàn cầu. Điều này làm dấy lên lo ngại về một cuộc khủng hoảng năng lượng, gây ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu, vốn đã lao đao bởi đại dịch Covid-19 trong gần 2 năm qua. Trong khi đó, các chính phủ trên thế giới đang cố gắng hạn chế tác động đến người tiêu dùng, nhưng phải thừa nhận rằng khó có thể ngăn được giá tăng đột biến.

Tại Đông Á, giá khí đốt đã tăng 85% kể từ đầu tháng 9, tương đương 204 USD/thùng nếu tính theo dầu. Tại Mỹ, nước xuất khẩu ròng khí đốt tự nhiên, giá khí đốt vẫn còn thấp hơn nhiều so với giá toàn cầu, nhưng đã tăng lên mức cao nhất trong 13 năm.

Trung Quốc thiếu điện diện rộng, mà nguyên nhân được cho là nhu cầu sử dụng năng lượng tăng đột ngột. Do thiếu điện, hoạt động sản xuất tại Trung Quốc trong tháng 9 vừa qua lần đầu giảm kể từ đầu năm 2021. Ấn Độ cũng đứng trước khủng hoảng nguồn cung năng lượng trong bối cảnh thiếu hụt than đá, nguồn nhiên liệu tạo ra gần 75% tổng sản lượng điện của đất nước.

Hệ quả của giá khí đốt tăng cao tại châu Âu sẽ kéo theo giá phân bón tăng, tăng chi phí cho nông dân, nguy cơ dẫn tới tăng lạm phát lương thực toàn cầu. Thiếu hụt điện năng tại Trung Quốc đại lục đe dọa làm gián đoạn sản xuất tại những địa phương đầu tàu, dẫn đến giảm sản lượng hàng hóa, kéo theo hệ lụy là có thể đẩy giá cả tăng cao ở cả Trung Quốc và các nước nhập khẩu hàng hoá Trung Quốc.

Trở lại Châu Âu, lãnh đạo các quốc gia này đã tìm kiếm các biện pháp để giảm thiểu những tác động của giá nhiên liệu tăng đối với người tiêu dùng. Những đề xuất đó sẽ được các nhà lãnh đạo của khối thảo luận tại một hội nghị thượng đỉnh tại Brussels vào ngày 21-22/10 tới. Tuy nhiên, hiện các nhà lãnh đạo khối vẫn chia rẽ về cách ứng phó với tình trạng giá năng lượng leo thang hiện nay.

Việc giá khí đốt tăng cao, cùng với giá dầu chạm mức cao nhất trong nhiều năm qua, đã thổi bùng lên những lo ngại lạm phát gia tăng trên thế giới, có thể dẫn đến nhiều hệ lụy khó lường với kinh tế toàn cầu vốn đã suy giảm do đại dịch COVID-19. Vì các mặt hàng năng lượng được giao dịch trên thị trường toàn cầu, nên không có bất kỳ nước nào miễn nhiễm tác động trước xu hướng tăng giá. Và giá có thể còn tăng nữa trong mùa đông nay, khi nhu cầu tiêu thụ phục vụ cho sưởi ấm tăng vọt.

Khủng hoảng năng lượng càng chứng minh tầm quan trọng của sự liên kết chặt chẽ trong chuỗi cung ứng. Không quốc gia đơn lẻ nào có thể giải quyết khủng hoảng mà không có sự phối hợp đồng đều với các bên trong môi trường toàn cầu hóa sâu rộng ngày nay./.

BT
Thăm dò khán giả