Thứ năm, ngày 05/08/2021 - 05:09 (GMT+7)

| Lịch phát sóng
Dòng sự kiện

Cập nhật: 08:44, Thứ 6, 26/05/2017

Chia sẻ lên twitter Chia sẻ lên zing me Chia sẻ lên facebook In bài Gửi cho bạn bè

Thấy gì qua dòng vốn đầu tư khủng từ Trung Quốc?

(ANTV) - Thu hút vốn đầu tư nước ngoài bao gồm nguồn vốn vay ODA và nguồn vốn đầu tư FDI là  mục tiêu quan trọng nhằm tạo ra cơ sở cho việc phát triển nền kinh tế. Tuy nhiên trên thực tế, nguồn vốn tới từ nước ngoài chưa hẳn đã phát huy được hiệu quả và ứng xử thế nào với những dòng vốn này đang là vấn đề nhận được rất nhiều sự quan tâm của dư luận.

Thấy gì từ dòng vốn đầu tư khủng từ Trung Quốc?

Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch đầu tư, dòng vốn đầu tư trực tiếp từ Trung Quốc vào nước ta đã tăng mạnh trong quí I.2017. Cụ thể, các nhà đầu tư tới từ quốc gia này đã rót 823 triệu đô la Mỹ, thông qua 58 dự án đăng ký mới và 177 lượt mua cổ phần vào nước ta chỉ trong 3 tháng đầu năm.

Theo tiến sĩ Phạm Sỹ Thành, giám đốc chương trình nghiên cứu về kinh tế Trung Quốc, đây là con số gây bất ngờ, song lại phù hợp với chính sách phát triển kinh tế hiện tại của Trung Quốc.

TS Phạm Sỹ Thành - Giám đốc chương trình nghiên cứu kinh tế Trung Quốc (VCES), Viện nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) cho biết: "Trung Quốc hiện nay đang trải qua quá trình tái cơ cấu kinh tế và cái trọng tâm của điều chỉnh chính sách ngành của Trung Quốc là những cái ngành mà tác động tới môi trường và những cái ngành dễ bị mất sức cạnh tranh khi mà chi phí lao động tăng lên sẽ được khuyến khích đầu tư ra bên ngoài."

Bà Phạm Chi Lan- Chuyên gia kinh tế cho biết: "Hiện nay Trung Quốc đang có thặng dư thương mại rất lớn đối với hầu hết các nước trên thế giới, xuất siêu rất nhiều sang các nước. Như Mỹ thì họ đã thổi còi đối với những sản phẩm của Trung Quốc. Cho nên là họ sẽ có cái xu hướng là chuyển sản xuất này sang bên ngoài nhưng thực chất vẫn là do Trung Quốc sản xuất."

Các nhà phân tích cũng nhìn nhận, với việc có một nền địa chính trị ổn định, Việt Nam đang là điểm thu hút đầu tư hấp dẫn đối với rất nhiều quốc gia trên thế giới. Bên cạnh đó, dù hiệp định TPP đang gặp trục trặc, song với hàng loạt hiệp định tự do thương mại khác đã được ký kết, việc đầu tư vào Việt Nam cũng sẽ mở ra cơ hội tiêu thụ sản phẩm với mức thuế ưu đãi cho các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là các nhà đầu tư Trung Quốc.

TS Phạm Sỹ Thành cho rằng: "Chúng ta quá tập trung vào TPP mà quên mất là Việt Nam cũng đã ký kết một cái FTA rất là quan trọng với EU. Theo cái hiệp định này thì theo lộ trình những cái ngành như da giày, dệt may của Việt Nam sẽ được giảm cái thuế suất về 0% trong vài năm tới. Đây cũng là một cái cơ hội lớn nếu các doanh nghiệp Trung Quốc muốn tận dụng Việt Nam như là một cái cửa ngõ để xuất hàng sang châu Âu mà tận dụng được những cái ưu đãi về thuế quan."

TS Lê Duy Hiếu - Viện kinh tế Việt Nam nhận định: "Cái nhân công giá rẻ, cái tiền lương thấp ở Trung Quốc, cái thời kỳ ấy giờ đã đi qua rồi. Cho nên giờ cái chi phí như vậy ngày càng tăng và tăng với tốc độ tương đối nhanh. Theo số liệu tôi năm được thì hết quí 1 năm 2017, cái mức tăng nó lên tới 17% tức là nó vượt qua cái mức tăng là 11, 12, 10 và 9 như trước đây. Mức tăng là tương đối cao. Như vậy cái việc mà Trung Quốc tất yếu phải chuyển đầu tư khỏi Trung Quốc là chắn chắn."

Có thể thấy Đảng và Chính phủ đang đi đúng hướng khi xây dựng Việt Nam trở thành một điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài. Thực tế cũng cho thấy, nhiều địa phương ở nước ta đã thay da đổi thịt nhờ vào việc tiếp nhận được các nguồn vốn đầu tư cũng như công nghệ từ các quốc gia phát triển trên thế giới. Việc thu hút vốn có thể xem là khá thành công, tuy nhiên thì  làm thế nào để dòng vốn đầu tư vào nước ta không chỉ đạt về lượng mà còn phải gia tăng về chất vẫn đang là vấn đề đáng quan tâm.

Có nên thu hút vốn đầu tư bằng mọi giá?

Dự án nhà máy đạm Ninh Bình. Với tổng vốn đầu tư lên tới 11.000 tỉ đồng, thế nhưng nhà máy này đã phải tạm dừng hoạt động do lỗ lũy kế hơn 2.000 tỷ đồng. Đại diện của nhà máy này thừa nhận, sự thiếu hiệu quả của dự án xuất phát từ việc chi phí sản xuất quá cao, dây chuyền máy móc thiết bị lạc hậu, thường xuyên gặp sự cố. Đáng chú ý là dây chuyền máy móc của nhà máy này chủ yếu được nhập bởi nhà thầu nước ngoài.

Một công trình liên quan tới đầu tư nước ngoài khác cũng đang trong tình cảnh ngắc ngoải là dự án cải tạo nhà máy gang thép Thái Nguyên. Khởi công từ năm 2007, song đến nay, nhà máy trên vẫn chưa thể đi vào hoạt động. Số lượng máy móc được nhập từ Trung Quốc của dự án này cũng đang có nguy cơ đắp chiếu do lạc hậu.

Ông Nguyễn Văn Sưa - Phó chủ tịch Hiệp hội thép Việt Nam cho biết: "Tôi nghĩ rằng dự án gang thép Thái Nguyên không thể hiệu quả được. Đây là một bài học cho những người thực hiện và quản lý dự án. Đầu tư là tìm ra đủ các điều kiện để dự án có hiệu quả nhưng quản lý của chúng ta lại không thực hiện đảm bảo được đúng tiến độ cũng như chất lượng đề ra."

Nhìn vào câu chuyện trên, cùng với đó là những dự án có vốn đầu tư Trung Quốc khác cũng đang chưa mang lại hiệu quả, nhiều chuyên gia bày tỏ sự lo ngại khi dòng vốn đầu tư của Trung Quốc đổ mạnh vào nước ta, đặc biệt là khi mà các thống kê đang cho thấy những lĩnh vực thu hút nhiều vốn Trung Quốc lại là những ngành có thể gây ra tác động mạnh tới môi trường như xơ sợi, may mặc và luyện kim.

Bà Phạm Chi Lan - Chuyên gia kinh tế bày tỏ: "Trung Quốc đang nầm tầm công nghệ của họ nên có một số ngành sử dụng công nghệ thấp hoặc lạc hậu thì Trung Quốc không ủng hộ để cho hoạt động trong nước và như vậy họ tìm cách chuyển ra nước ngoài. Việt Nam là một nền kinh tế mà trình độ phát triển còn thấp, rất dễ bị tiếp nhận dòng sản phẩm như vậy."

Thông qua việc ký kết các hiệp định tự do thương mại, cùng với đó là các qui định thể hiện tại luật đầu tư, Việt Nam cần phải tuân thủ luật chơi chung, mà theo đó, không thể phân biệt giữa dòng vốn đầu tư của quốc gia này với quốc gia khác. Vấn đề được đặt ra vào thời điểm này, đó là các cơ quan quản lý sẽ làm thế nào để kiểm soát được việc thực thi các cam kết về công nghệ và dây chuyền máy móc của các nhà đầu tư tới từ Trung Quốc.

Các chuyên gia cùng chung nhận định, đó là dòng vốn đầu tư Trung Quốc sẽ tiếp tục đổ mạnh vào Việt Nam trong những tháng tiếp theo, đi kèm với đó là những áp lực của việc quản lý các dòng vốn này ngày càng  nặng nề hơn. Đẩy mạnh việc sàng lọc nguồn vốn cũng như công tác hậu kiểm đối với các dự án đầu tư được xem là những công tác quan trọng mà các cơ quan quản lý cần phải thực hiện để nâng cao chất lượng của các dòng vốn đầu tư nước ngoài trong thời gian tới.

BT
Thăm dò khán giả