Chủ nhật, ngày 26/09/2021 - 08:23 (GMT+7)

| Lịch phát sóng
Dòng sự kiện

Cập nhật: 15:06, Thứ 5, 27/05/2021

Chia sẻ lên twitter Chia sẻ lên zing me Chia sẻ lên facebook In bài Gửi cho bạn bè

Đường sắt Bắc – Nam: Xây mới hay nâng cấp?

(ANTV) - Hệ thống đường sắt Việt Nam giờ đây đang ngày càng tụt lùi, lạc hậu, không theo kịp sự phát triển của các phương thức vận tải khác như đường thủy, hàng không và đặc biệt là đường bộ. Từng một thời là niềm tự hào của cả ngành giao thông thì giờ đây đang đi dần tới bờ vực phá sản. Thị phần vận tải đường sắt chỉ còn không đến 1%, tồn tại lay lắt.

Theo các chuyên gia giao thông, trên thế giới, những quốc gia có chiều dài đất nước lớn thì việc phát triển 1 trục giao thông xương sống huyết mạch, xâu chuỗi các tỉnh thành, với những phân nhánh là các tỉnh thành lân cận, chuyên chở với khối lượng lớn, tốc độ cao là giải pháp tối ưu về phát triển kinh tế.

Và trong trường hợp này không loại hình nào phù hợp hơn đường sắt. Thế nhưng, thực tế tại nước ta thì loại hình vận tải này gần như bị lãng quên. Hệ thống thì quá cũ kỹ, lạc hậu, vẫn là đường một chiều, khổ đường ray 1m là chủ yếu, trong khi đó hầu hết các nước trên thế giới không còn dùng nữa.

Công nghệ chạy tàu lạc hậu khiên cho tốc độ chạy tàu thấp, tiếng ồn lớn nên không hấp dẫn khách đi tàu. Vì vậy, tỷ trọng vận tải hành khách và hàng hóa bằng đường sắt ngày càng giảm so với các phương thức vận tải khác.

Đến hết năm 2020, vận tải hành khách liên tỉnh đường bộ hiện đang chiếm khoảng 94% tổng số hành khách, trong khi đường sắt phục vụ chưa tới 0,5%. Vận tải hàng hóa nội địa đường bộ đang chiếm trên 65% tổng sản lượng vận tải, trong khi đường sắt chỉ chiếm 0,6%.

Nhìn nhận về bức tranh bất đối xứng này, các chuyên gia về kinh doanh vận tải cũng cảnh báo về sự lệ thuộc quá nhiều vào một loại hình vận tải dễ dẫn đến rủi ro cao, đồng thời cũng chỉ rõ những mặt thiếu xót của đường sắt so với các loại hình khác, cần được khắc phục trong thời gian tới.

Với sự yếu thế và lạc hậu của đường sắt hiện nay trước những loại hình vận tải khác trong cuộc đua giành thị phần vận tải, việc xem xét xây dựng tuyến đường sắt cao tốc Bắc - Nam được các chuyên gia về giao thông cho là cuộc cách mạng và cần phải khẩn trương triển khai. Tuy nhiên, xung quanh vấn đề này vẫn còn những luồng ý kiến trái chiều về phương án thực hiện.

Trong khi làm mới vẫn phải tăng cường củng cố tuyến cũ, để làm mới là cả 1 quá trình tích lũy giải phóng mặt bằng đối mặt với rất nhiều rủi ro trong khi gia cố tăng cường đường sắt cũ thì rõ ràng nó thuận lợi hơn rất nhiều. khi hành lang đã được vạch tuyến, khi các khu đô thị đã được hình thành. Khi mà nền tảng hạ tầng, các công kĩ nghệ đã chuẩn bị sẵn sàng.

Chúng ta chỉ cần gia cố vào đó 1 phần nhỏ thì có thể khai thác với hiệu suất cao hơn. Từ việc hiệu suất cao hơn ta mới có thể làm mới. Đường sắt lồng đã được sử dụng rất lâu rồi, Lạng Sơn – Hà Nội, sắt lồng 3 ray sử dụng rất lâu rồi. Nhật bản cũng có những tuyến 1m và 1m35, đó là quá trình diễn ra hàng chục năm, hàng trăm năm chứ không phải 1 đêm.

Bên cạnh đó còn là những băn khoăn về vốn đầu tư, khi mà dự toán theo như Bộ Kế hoạch và đầu tư tính toán thì chỉ nâng cấp thôi chứ không nói đến việc xây mới, chúng ta đã tốn đến 40 tỷ đô. Cùng với đó là nguồn thu để vận hành tuyến này không nhỏ. Bài học của Nhật Bản về tàu cao tốc là 1 ví dụ, các tuyến này chưa bao giờ hoàn được vốn đầu tư, thậm chí với một số tuyến, tiền thu từ bán vé không đủ bù chi phí vận hành, bảo dưỡng.

BT
Thăm dò khán giả