Cập nhật: 08:11, Thứ 2, 07/04/2014

print

Tia sáng sau làn khói phù dung

(ANTV) - Trong số những học viên nữ đang cai nghiện tại Trung tâm Chữa bệnh - Giáo dục - Lao động Xã hội (CB - GD - LĐXH) tỉnh Điện Biên, mỗi người một hoàn cảnh khác nhau, nhưng đều có chung nỗi đau quá khứ, mang bi kịch từ gia đình, người thân nên vướng vào ma túy.

Các học viên nữ cai nghiện luôn mệt mài lao động

Mắc nghiện từ người thân

Khi chúng tôi đến Trung tâm CB-GD-LĐXH tỉnh Điện Biên, các học viên đang trong giờ lao động, dọn dẹp vệ sinh, tăng gia sản xuất. Trong số 490 học viên ở đây, có 6 học viên nữ. Khác hẳn với sự ồn ào, huyên náo của các học viên nam, những "bóng hồng" lặng lẽ, cần mẫn lao động, trong ánh mắt lộ vẻ u buồn, mặc cảm...

Để hiểu hơn về số phận, những khuất khúc cuộc đời của những người phụ nữ trót vướng vào ma túy, chúng tôi cùng với cán bộ Trung tâm phải mất rất nhiều thời gian động viên, giải thích… Pờ Hừ Xó, bản Đoàn Kết, xã Chung Chải, huyện Mường Nhé mới kể cho nghe về quãng thời gian 20 năm mắc nghiện của mình trong nỗi xót xa, sầu tủi. Bởi Xó muốn chôn chặt nỗi đau, không muốn nhắc lại "quá khứ nghiện", "quãng ngày đen tối" của mình. Chỉ vì không làm chủ được bản thân, Xó đã ném đi sức khỏe, danh dự đến tương lai của mình vào ma túy. Để bây giờ, khi đã ở cái tuổi ngoài 40, chị lại phải bắt đầu từ hai bàn tay trắng.

Sinh ra trong gia đình, dòng họ Pờ có tiếng ở huyện Mường Nhé, Điện Biên, dòng họ thuộc hàng "danh gia vọng tộc", nơi vùng đất ngã ba biên giới. Dòng họ có rất nhiều người thành đạt, đang làm cán bộ, công chức Nhà nước.

Bố Xó cũng nối tiếp truyền thống "hiếu học, hay chữ" của cha ông. Ông là giáo viên người Hà Nhì đầu tiên dạy học tại xã, rồi làm Hiệu trưởng Trường Tiểu học xã Chung Chải. Nhưng, chẳng hiểu số phận đưa đẩy thế nào, ông lại đánh bạn với ả phù dung để rồi phải về hưu sớm vì sức khỏe.

Trong những lần phục vụ bàn đèn cho bố, Xó và anh trai bị quyến rũ bởi mùi thơm ngào ngạt, mê hoặc của làn khói trắng. Thuốc phiện ngày ấy ở bản rất nhiều, ai đi đâu xa về cũng có cho nhau như món quà, chẳng khác gì gói thuốc lá, thuốc lào, kẹo, bánh bây giờ - Xó nói.

Năm 1994, người đàn ông Hà Nhì khỏe mạnh trong bản lấy Xó, chẳng bấy lâu cũng trở thành con nghiện, thân tàn ma dại… Bởi về chung sống cùng với gia đình vợ, hàng ngày phải hít khói thuốc của 3 người trong ra đình phả ra.

5 đứa con Xó lần lượt ra đời trong ngôi nhà 20m² và chứng kiến sự ra đi của 3 người đàn ông. Người cuối cùng là chồng Xó ra đi cách đây tròn 6 năm.

Xó thoát được lưỡi hái của tử thần cũng bởi thuốc phiện ngày một đắt và khan hiếm nên chỉ ưu tiên cho bố, anh và chồng, thỉnh thoảng Xó mới được chút sái…  

Vợ chồng dắt nhau đi cai

Ở Trung tâm CB - GD - LĐXH tỉnh, học viên đa số là người dân tộc, họ đến từ những bản vùng cao, vùng sâu, vùng xa mà chỉ cần gọi tên cũng khiến nhiều người hoảng hốt, như Pú Nhi, Keo Lôm ở huyện Điện Biên Đông, hay Na Ư - "Thung lũng tử thần". Bởi, những địa danh đó từ lâu đã nổi tiếng trên toàn quốc về ma túy.

Mỗi xó làng, góc bản, đâu đâu người ta cũng có thể dễ dàng bắt gặp những kẻ đổ đời vào ma túy. Già có, trẻ có, thậm chí có gia đình cả vợ cả chồng đều nghiện rồi vào Trung tâm này làm nên "cặp vợ chồng cai nghiện" có một không hai. Đó là trường hợp của vợ chồng Ly Thị Pía, nhà ở bản Pu Cai, xã Pú Nhi, huyện Điện Biên Đông.

Ly Thị Pía đang miệt mài học thêu

Hồ sơ tại Trung tâm ghi Pía sinh năm 1972. Mới ngoài 40 tuổi nhưng ma túy đã khiến Pía trông già nua, tàn tạ... khi chúng tôi hỏi Pía sinh năm nào, chị lắc đầu, không nhớ tuổi nhưng Pía nhớ rất rõ chuyện vì sao mình bập vào ma túy.

Cách đây 10 năm, Pía thường xuyên bị chứng bệnh đau bụng hành hạ. Nhà nghèo không có tiền chạy chữa, lại không được đi học, thiếu hiểu biết nên khi người chồng nghiện bảo “hít heroin” có thể chữa khỏi bệnh thì Pía cũng… làm liều.

Sau mỗi lần sử dụng ma túy, Pía đều thấy dứt cơn đau và thấy trong người khỏe hẳn ra nên cứ tiếp tục sử dụng. Dần dà, Pía nghiện cùng chồng lúc nào không biết. Hàng ngày, Hai vợ chồng làm thuê, làm mướn để lấy tiền mua thuốc về thỏa mãn cơn nghiện.

Đây là lần thứ hai Pía vào Trung tâm cai nghiện. Trước đó, vào năm 2011, Pía đã cai được nhưng khi về nhà, sống bên người chồng nghiện, không kiềm chế được bản thân, Pía lại tái nghiện.

Rút kinh nghiệm "đi cai" lần này, Pía cùng con thuyết chồng quyết tâm đoạn tuyệt với “ả phù dung”. Hai vợ chồng Pía cùng vào Trung tâm cai nghiện, 6 đứa con (lớn 19 tuổi, nhỏ 7 tuổi) ở nhà tự làm thuê, làm mướn nuôi nhau.

Vào Trung tâm được gần 10 tháng, vợ chồng Pía đều qua cắt cơn, không còn cảm giác thèm ma túy và đã tỉnh táo trở lại. Những sự động viên, vỗ về của các nhân viên trong Trung tâm và chị em cùng phòng đã làm Pía vơi đi buồn tủi được phần nào. Nhưng thỉnh thoảng, tình mẫu tử trong Pía lại trỗi dậy, nhất là trước lúc đi ngủ, ăn cơm. Ngẫm thương mình, thương con, Pía lại khóc....

Khao khát ngày trở về 

Pía bảo: "Bây giờ, mình có cơm để ăn thế này, nhưng không biết ở nhà các con có cơm mà ăn không?".  Những người đàn bà vùng cao như Pía, Xó họ cả đời sống lặng lẽ trong nghèo khó và lạc hậu. Số phận nghiệt ngã đã xô đẩy họ đến với ma túy, nhưng giờ đây, bản năng làm mẹ trong con người họ dần thức tỉnh. Và có lẽ, đó sẽ là nguồn cơn, động lực để dẫn dụ họ về con đường sáng. Thế nên, khát vọng sống, khát vọng làm lại cuộc đời của nữ học viên luôn mãnh liệt hơn bao giờ hết.

Rũ bỏ được tấm áo này, tôi sẽ theo nghề may, hoặc nhận thêu thùa, những nghề đã được học được trong thời gian cai nghiện. Nếu có điều kiện, tôi sẽ mở một tiệm nhỏ ở gia đình, kiếm sống bằng chính đôi bàn tay lao động của mình để nuôi mẹ già và bù đắp cho những đứa con thơ. Mong xã hội đừng kỳ thị, rũ bỏ những người đã từng một thời lầm lỗi để tôi có thể vững tin làm lại cuộc đời, sống nốt quãng đời còn lại trong ánh sáng” - Pía tâm sự:

Ba người thân ruột thịt ra đi, ba đứa con đầu chưa hết lớp 5 phải nghỉ học ở nhà, trong đó, hai đứa con nhỏ mang gửi vào làng trẻ SOS, đó là cái giá quá đắt mà Xó và gia đình phải trả vì ma túy. Nó cũng là lý do để chị quyết tâm cai nghiện trở về.

Xó bảo: dù bất hạnh dài đằng đẵng, 20 năm chìm đắm trong ma túy nhưng Xó vẫn còn may mắn, khi mấy đứa con tuy học hành dang dở nhưng bù lại ngoan ngoãn, biết bảo ban nhau. Động lực để 10 tháng qua ở Trung tâm, Xó đã qua được cơn “vật” thuốc, sức khỏe hồi phục và đang trở lại trạng thái bình thường.

Xó khẳng định sẽ quyết tâm cai nghiện để về với 5 đứa con. Mấy đêm nay, đêm nào Xó cũng mơ thấy hai đứa con bé bỏng gầy còm, ốm yếu, dắt tay nhau đến thăm mình. Mỗi lần như thế, Xó chỉ biết ngồi khóc, nước mắt ướt đầm khuôn mặt.

Cũng như Pía, Xó, những người phụ nữ khác, khi vào đây vì những nguyên cớ khác nhau, nhưng tất cả cùng chung một suy nghĩ: đoạt tuyệt với ả phù dung. 

Họ đang mơ ước khao khát trở về làm lại cuộc đời

 

Bài, ảnh: Kiên Cường