Cập nhật: 14:37, Thứ 7, 27/05/2017

print

Nguy cơ IS mở rộng hoạt động tại Đông Nam Á

(ANTV) - Trong những ngày qua, dư luận thế giới liên tiếp nhận được thông tin về các cuộc tấn công khủng bố tại các quốc gia Đông Nam Á. Sau vụ xung đột giữa lực lượng chính phủ và nhóm phiến quân, ngày 24/5, thành phố Marawi (đảo Mindanao, Philippines) trở thành thành phố đầu tiên ở Đông Nam Á chịu sự kiểm soát của lực lượng trung thành với IS. 

Ngay sau đó, IS cũng lên tiếng thừa nhận trách nhiệm về vụ đánh bom tại trạm xe bus ở thủ đô Jakarta, Indonesia đêm 24/5, làm 5 người thiệt mạng. Những vụ việc trên làm dấy lên lo ngại về nguy cơ Đông Nam Á sẽ trở thành địa bàn hoạt động mới của khủng bố.

Ông Abdullah, Người dân Indonesia cho biết: "Tôi đang trên đường đi đón con gái thì bỗng nghe một tiếng nổ lớn và mọi người bắt đầu chạy khỏi trạm dừng xe bus. Ai cũng rất sợ hãi, xe cộ bấm còi inh ỏi. Tôi cố gắng lách qua và thấy họ nói rằng vừa có bom. Tôi không nhìn rõ nạn nhân nào chỉ thấy khoảng 20 người đang bỏ chạy. Người ta nói rằng có 2 quả bom nổ chứ không phải một như tôi nghe thấy." 

Đó là vụ tấn công mới nhất tại Indonesia hôm 25/5 khiến 3 cảnh sát cùng 2 nghi phạm thiệt mạng và làm ít nhất 10 người khác bị thương. Ngay sau đó, nhánh truyền thông của IS, đã xác nhận các phần tử gây ra 2 vụ đánh bom liều chết tại thủ đô Jakarta, Indonesia là chiến binh Hồi giáo cực đoan. Đây là vụ khủng bố gây chết người nhiều nhất tại Indonesia kể từ tháng 1/2016, khi những kẻ đánh bom tự sát và các tay súng tấn công thủ đô Jakarta, làm 8 người thiệt mạng.

Ngay trước vụ đánh bom kép tại thủ đô Jakarta của Indonesia, nước láng giềng Philippines cũng chứng kiến diễn biến bạo lực dữ dội của nhóm phiến quân Hồi giáo Abu Sayyaf có liên hệ với IS tại thành phố Marwi, miền Nam Philippines. Tổng thống nước này Rodrigo Duterte đã lên tiếng cảnh báo sẽ có biện pháp mạnh tay nếu lực lượng phiến quân mở rộng các hành động khủng bố, đồng thời mở rộng lệnh thiết quân luật trên toàn bộ đất nước Philippines.

Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte: " Nếu cờ IS được dựng lên tại Philippines, tôi phải tuyên bố rằng nó phải được ngăn chặn và tôi sẵn sàng áp đặt thiết quân luật. Nếu tôi nhận thấy rằng IS đã đặt chân rết tại Luzon - hòn đảo đông dân nhất tại Philippines, và rằng chủ nghĩa khủng bố đã ở ngay sau chúng ta, thì tôi sẽ tuyên bố thiết quân luật trên cả nước để bảo vệ người dân".

Nguy cơ IS mở rộng hoạt động tại Đông Nam Á

Những diễn biến đang xảy ra tại Indonesia và Philippines cho thấy các đối tượng khủng bố ngày càng manh động và thể hiện rõ ý định biến các quốc gia Đông Nam Á trở thành một "chiến trường" mới bên cạnh các điểm nóng về chiến tranh như Syria, Iraq. Đại tá Lê Thế Mẫu - chuyên gia bình luận các vấn đề quốc tế sẽ phân tích sâu hơn các nguyên nhân khiến IS thay đổi chiến thuật cũng như những nguy cơ an ninh khu vực Đông Nam Á đang phải đối mặt.

Giới phân tích nhận định, có nhiều bài học rút ra từ các vụ khủng bố ở Indonesia và Philippines. Điều nguy hiểm là phần lớn những kẻ tấn công khủng bố đẫm máu thường nghe theo lời kích động của các thủ lĩnh phiến quân, âm thầm lên kế hoạch, lựa chọn mục tiêu và thời điểm để thực hiện các cuộc tấn công “sói đơn độc”.

Điều đáng lo ngại là những kẻ từng được gọi là “sói đơn độc” này giờ đây không còn đơn độc nữa. IS và các tổ chức khủng bố khác đang tạo ra cơ hội cho những kẻ cảm thấy cô đơn - những kẻ cho rằng mình không gặp thời hoặc bất mãn với chính trị, với xã hội – được hành động mà không cảm thấy đơn độc. Trong trường hợp của Indonesia và Philippines, hai quốc gia có đông cộng đồng người Hồi giáo, những kẻ tấn công khủng bố IS càng dễ có cơ hội xâm nhập và tiến hành các vụ tấn công đơn lẻ.

Ông Lê Thế Mẫu, Chuyên gia phân tích các vấn đề quốc tế: "Trong thế giới toàn cầu hóa hiện nay hình thành môi trường rất thuận lợi cho sự phát triển tư tưởng của chủ nghĩa cực đoan. Toàn cầu hóa hiện nay thực chất là toàn cầu hóa phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa mà hậu quả tất yêu là sự phân hóa giàu nghèo ngày càng sâu sắc, sự bất bình đẳng trong xã hội ngày một gia tăng, nạn thất nghiệp ngày một lan rộng."

phần lớn những kẻ tấn công khủng bố đẫm máu thường nghe theo
lời kích động của các thủ lĩnh phiến quân

Trong bối cảnh đó, không ít người trẻ tuổi không có định hướng về giá trị cuộc sống, mất cả kế sinh nhai. Trong điều kiện đó họ rất dẽ bị tuyên truyền và bị tuyển dụng bằng tiền bạc và trở thành các phần tử cực đoan. Họ sẵn sàng phạm tội ác chỉ vì tiền mà không nghĩ tới hậu quả.

Ngoài ra, cũng cần tính tới yếu tố Hồi giáo. Bề ngoài, IS là “Nhà nước Hồi giáo” tuyên bố xây dựng đế chế Hồi giáo trên khắp thế giới. Tư tưởng này cũng có tác dụng tuyên truyền, lôi kéo người Hồi giáo đi theo họ.

Chiến lược của IS có thể là nhắm đến việc tạo ra một chi nhánh của tổ chức này ở Đông Nam Á, bắt đầu từ Indonesia, Malaysia, sau đó có thể lan sang Singapore và các nước khác, từ đó hỗ trợ cho các hoạt động của tổ chức này ở khu vực Trung Đông, hiện thực hóa âm mưu thành lập “Vương quốc Hồi giáo” (Caliphate). Nếu điều này thành hiện thực, đây sẽ là mối đe dọa to lớn đối với an ninh, ổn định không chỉ của khu vực Đông Nam Á mà còn trên phạm vi toàn thế giới.

Ông Otso Iho, Chuyên gia thuộc trung tâm phân tích quốc tế về khủng bố: "Bằng việc quy tụ các nhóm phiến quân đã có sẵn địa bàn tại Philippines như Abu Sayaf về dưới sự chỉ đạo của mình, IS đang từng bước hiện thực hóa tham vọng thành lập vương quốc Hồi giáo trên toàn thế giới. Chúng còn đưa các tay súng đứng trong hàng ngũ IS từ Iraq hay Syria trở về quê nhà, để từ đó reo rắc tư tưởng cực đoan, tuyển mộ thêm binh sĩ, cũng như thực hiện các vụ tấn công. "

Ông Lê Thế Mẫu cho biết: "Một là, Đông Nam Á là khu vực của châu Á có vị thế địa chính trị rất quan trọng và đã trở thành một trong những tâm điểm cạnh tranh địa chính trị trong bối cảnh nhiều nước lớn đang có chiến lược xoay trục tới châu Á như Mỹ, EU, Ấn Độ, Nhật Bản, Pháp và Nga, trong đó có Đông Nam Á. Đó là nguyên nhân chủ yêu, cơ bản và lâu dài khiến IS chuyển sang hoạt động mạnh ở Đông Nam Á. Hai là, IS hiện đang bị liên quân chống khủng bố do Nga dẫn đầu đánh tiêu hao rất nặng và đang đứng trước nguy cơ tan rã ở Syria, nên họ đang chuyển sang tăng cường hoạt động ở nhiều khu vực khác trên thế giới, trong đó có Đông Nam Á. Ba là, ở Đông Nam Á có rất đông người Hồi giáo. Đây là môi trường thuận lợi để cho IS hoạt động núp dưới chiêu bài truyền bá tư tưởng Hồi giáo. Xét về bản chất, IS không có gì tương đồng với Hồi giáo."

Nhận thức sâu sắc về hiểm họa của chủ nghĩa khủng bố, Bộ Nội vụ Indonesia mới đây đã thông báo về việc tăng cường tuần tra kiểm soát tại các địa điểm trọng yếu, trong đó có các cửa khẩu hàng không, đường bộ và đường biển. Đây là các biện pháp bổ sung sau tình trạng bạo loạn tại khu vực miền Nam Philippines và hai vụ đánh bom ngay ở thủ đô Jakarta.

Malaysia cũng tăng cường an ninh biên giới, đặc biệt là các vùng tiếp giáp với Philippines sau khi tình trạng thiết quân luật được ban bố ở Mindanao (Philippines).

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng các hoạt động quân sự, tăng cường an ninh chưa đủ để ngăn chặn IS. Do đó, các nước Đông Nam Á hơn bao giờ hết cần nhận thức rõ hơn về nguy cơ cũng như tích cực đề ra các giải pháp, phối hợp chặt chẽ với nhau và với các nước đối tác khác để ngăn chặn khủng bố đang gia tăng trong khu vực.

Ông Lê Thế Mẫu: "Cách phòng ngừa là trước hết phải tuyên truyền, giải thích bản chất của IS không phải là nhà nước của người Hồi giáo và IS cũng không nhằm xây dựng Đế chế của người Hồi giáo trên khắp thế giới mà đó chỉ là thủ đoạn tuyên truyền. Mặt khác, phải triệt tiêu môi trường phát triển của chủ nghĩa cực đoan trong các tầng lớn xã hội. Thí dụ, chống ma túy, rút nắng hoảng cách giàu nghèo giữa các tầng lớp xã hôi, loại bỏ sự bất bình đẳng trong xã hội."

Có thể thấy các nỗ lực quân sự rất quan trọng nhưng để loại bỏ tận gốc chủ nghĩa khủng bố, cần xóa bỏ ý thức hệ của chúng. Và cấp thiết hơn là các nước Đông Nam Á cần đẩy mạnh hợp tác, chia sẻ thông tin theo một lộ trình bền vững để đối phó với các mối đe dọa an ninh toàn cầu.


 

 

BT