Thứ năm, ngày 26/11/2020 - 01:08 (GMT+7)

| Lịch phát sóng
Dòng sự kiện

Cập nhật: 12:01, Chủ Nhật, 19/03/2017

Chia sẻ lên twitter Chia sẻ lên zing me Chia sẻ lên facebook In bài Gửi cho bạn bè

Bất cập trong bảo tồn Voọc chà vá chân nâu

(ANTV) - Có đặc trưng 5 màu, 98% ADN giống với con người, Voọc chà vá chân nâu được Tổ chức bảo vệ động vật hoang dã quốc tế tôn vinh là “nữ hoàng” của các loài linh trưởng. 

Điều đáng nói là trong khi loài linh trưởng này có nguy cơ tuyệt chủng trên thế giới, thì tại bán đảo Sơn Trà, TP Đà Nẵng, loài này lại đang phát triển ổn định. Tháng 8 năm 2016, TP đã quyết định chọn Vooc Chà vá chân nâu làm hình ảnh nhận diện của TP. Đà Nẵng trong sự kiện APEC 2017. Được đánh giá là phát triển ổn định, tuy nhiên công tác bảo tồn Voọc chà vá chân nâu tại bán đảo Sơn Trà vẫn đang đặt ra không ít những băn khoăn lo ngại đối với môi trường sống và sự sinh tồn của loài linh trưởng quí hiếm này.

NHỮNG HỒI CHUÔNG CẢNH BÁO

Tháng 2.2016, tại tiểu khu 62 - thuộc khu vực suối Đá Đen, bán đảo Sơn Trà, hơn 4ha rừng bị đốn hạ. Người dân tự ý khai phá, mở đường lớn đi lại trong khu rừng với độ dài gần 300m và dựng lán trại cho công nhân ăn ở để phát quang, dọn rừng. Đây vốn là nơi cư trú của 7 đến 8 gia đình Voọc chà vá chân nâu với khoảng 70 cá thể.

Vụ việc chưa lắng xuống , tháng 6 năm 2016 nhiều cây gỗ tiếp tục bị người dân đốn hạ tại tiểu khu 63.

Ông Trần Hữu Vỹ, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Đa dạng sinh học Nước Việt xanh cho biết: "Vooc ở bán đảo Sơn Trà phân bố hầu hết ở các đai độ cao. Trong đó dưới 200 m là nơi phân bố chính. Việc tác động lên rừng vừa rồi nó gây ảnh hưởng: thứ nhất nó làm mất môi trường sống, thứ 2 là mất nguồn thức ăn, thứ 3 là nó làm vooc bị strest."

Không chỉ là sự tác động về vấn đề môi trường  sống và nguồn thức ăn,  theo thông tin của Trung tâm Bảo tồn Đa dạng sinh học Nước Việt Xanh, trong thời gian hỗ trợ nghiên cứu về quần thể Voọc chà vá chân nâu ở Sơn Trà từ năm 2015, các nghiên cứu sinh và Hạt Kiểm lâm đã tháo dỡ gần 2.000 bẫy thú, chim các loại.

Gây phẫn nộ là vụ giết voọc vào tháng 3 năm 2015, 5 đối tượng đã phải lĩnh án tù. 

Ông Trần Thắng, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm liên quận Sơn Trà - Ngũ Hành Sơn, TP Đà Nẵng cho biết: "Trong năm 2016 đã có 2 bị cáo bị TAND quận Sơn Trà xét xử với 54 tháng tù giam. Trong đợt điều tra bổ sung có thêm 3 đối tượng ngày 4/3 vừa qua TAND quận Sơn Trà xét xử lưu động có 2 người tù giam 56 tháng, 1 người phụ nữ hưởng án treo."

Quay trở lại vụ phá rừng tháng 2 năm 2016, ngay sau đó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm TP Đà Nẵng đã ra quyết định kỷ luật cách chức đối với ông Trần Văn Thanh, Hạt trưởng và ông Lê Phước Bảy, Hạt phó Hạt Kiểm lâm liên quận Sơn Trà - Ngũ Hành Sơn, vì thiếu trách nhiệm buông lỏng quản lý.

Một đội tuần tra chuyên trách liên ngành trên bán đảo Sơn Trà cũng đã được thành lập gồm hạt kiểm lâm, UBND phường Thọ Quang, Ban quản lý Bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng. Ngày nào cũng có những tổ kiểm tra để phát hiện ngăn chặn những hành vi trái phép. Tuy nhiên, thực tế trong mối tương quan giữa diện tích rừng rộng lớn và lực lượng, phương tiện hiện có thì việc kiểm soát triệt để không phải việc dễ.

Ông Trần Thắng cho biết: "Hiện nay ở hạt là chỉ có 9 người, trong đó có 1 lái xe. Phương tiện cũng không có gì, có 1 cái ô tô mà cũng hỏng rồi."

BÀI TOÁN PHÁT TRIỂN VÀ BẢO TỒN

Vooc Chà vá chân nâu thuộc nhóm nguy cấp, năm 2016 các khoa học đã đề nghị đưa vào nhóm cực kỳ nguy cấp. Số lượng cá thể Voọc chà vá chân nâu hiện còn rất ít. Khu vực phân bố của loài hạn chế, chỉ có ở Việt Nam, khu vực nam Lào, một số rất ít ở Campuchia nên khả năng bị tuyệt chủng cao. Trong khi đó, Sơn Trà với 300 cá thể Voọc đang sinh sống, được xem là nơi duy nhất trên thế giới có điều kiện bảo tồn Voọc chà vá chân nâu. Tuy nhiên, hiện nay mối lo lắng về môi trường sống và sự sinh tồn của loài linh trưởng này không chỉ xuất phát từ sự thiếu ý thức của 1 số người dân trong việc chặt rừng hay săn bắt, mà còn nằm ở hoạt động thăm quan du lịch của du khách.

Ông Trần Hữu Vỹ cho biết: "Hiện nay người dân vẫn thăm quan du lịch tự do. Họ vẫn chưa nhận thức hết tầm quan trọng của việc bảo vệ đa dạng sinh học. Và thứ 2 là xả rác bừa bãi. Hiện tại thì chưa có nhưng chúng tôi lo lắng là rác bẩn có thể gây bệnh cho Vooc. Hoặc ví dụ có ai để lại hộp sữa có đường mà vooc con uống phải nó có thể mắc bệnh và chết. Vì đó không phải là nguồn thức ăn của nó"

Với những lợi thế tuyệt đối của mình trong phát triển du lịch “Núi trong lòng thành phố. Thành phố trong lòng biển khơi”, Đà Nẵng đã chọn ngành du lịch dịch vụ là ngành kinh tế mũi nhọn. Bán đảo Sơn trà vừa qua cũng đã được phê duyệt qui hoạch để thành khu du lịch quốc gia trước năm 2025. Và việc xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch tại đây1à 1 điều tất yếu.  Cũng chính điều này  đang khiến không ít người băn khoăn lo ngại.

Ông Trần Hữu Vỹ chia sẻ: "Qui hoạch mới nếu như thực hiện thì sẽ có những công trình những dự án mọc lên ở phía bắc bán đảo sơn trà, điều này sẽ ảnh hưởng lớn đến Vooc Chà vá chân nâu ở bán đảo sơn trà. Hiện tại ở phía tây, những công trình và hoạt động của con người như cảng tiên sa, vooc đã di chuyển sang phía bắc, mà nếu ở đây tiếp tục xây dựng thì Vooc sẽ đi đâu, chưa nói việc chia cắt sinh cảnh do xây dựng đường giao thông sẽ khiến vooc giao phối cận huyết."

Tuy nhiên, theo ông Huỳnh Phước – Phó chủ tịch liên hiệp các hội khoa học kỹ thuật TP Đà Nẵng, mọi vấn đề xuất phát từ việc nhận thức. Chọn Vooc Chà vá chân nâu làm hình ảnh nhận diện của Đà Nẵng, nghĩa là lãnh đạo Tp ý thức được sự quí giá và tầm quan trọng trong việc bảo tồn loài linh trưởng quí hiếm này. Mối quan hệ giữa phát triển và bảo tồn là bài toán được TP cân nhắc kỹ càng.

Ông Huỳnh Phước, Phó chủ tịch liên hiệp các hội khoa học kỹ thuật TP Đà Nẵng cho biết: "Trước đây TP giao cho nhiều cơ quan cùng quản lý bán đảo Sơn Trà, nay qui về cho một đơn vị, đơn vị đó có trách nhiệm xâu chuổi, liên kết để quản lý hiệu quả. Thứ 2 khi đã đặt ra vấn đề phát triển và bảo tồn hài hòa thì việc làm các loại hình du lịch sẽ được tính toán kỹ, ví dụ khi mà đi lên sơn trà cho chỉ cho các loại xe điện, không gây tiếng ồn và ô nhiễm. Và người ta sẽ khu biệt khu nào được xây dựng, khu nào được phát triển hạ tầng, khu nào là khu bảo tồn. Về sự cách biệt người ta cũng đã tính đến việc làm những đường chắn ngang qua cho vooc đi."

Tin tưởng như vậy, nhưng ông Phước cũng cho rằng, điều đó không có nghĩa là không lo lắng. Nếu những giải pháp không được triển khai đồng bộ và quyết liệt thì những bất cập sẽ diễn ra. Bởi thực tế bài toán giải quyết hài hòa giữa bảo tồn và phát triển chưa bao giờ là bài toàn đơn giản. Nó không chỉ là trách nhiệm của chính quyền, nó là trách nhiệm của toàn xã hội.

 

BT
Thăm dò khán giả