Thứ sáu, ngày 09/12/2016 - 03:16 (GMT+7)

Bảng giá quảng cáo ANTV

| Lịch phát sóng
Dòng sự kiện

Cập nhật: 09:11, Thứ 4, 04/05/2016

Chia sẻ lên twitter Chia sẻ lên zing me Chia sẻ lên facebook In bài Gửi cho bạn bè

Trọn đời với nghề làm trống

(ANTV) - Mặc dù đã 63 tuổi, nhưng ông Bùi Văn Quýnh trú tại xóm Bờ Đậu, xã Cổ Lũng, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên vẫn miệt mài với công việc làm trống đã gắn bó với ông qua hàng thập kỉ, vừa để kiếm thêm thu nhập, vừa để truyền nghề cho hậu duệ.

Ông Quýnh đang sửa trống cho khách hàng

Theo ông Quýnh, nghề làm trống đòi hỏi kinh nghiệm, kiên trì tỉ mỉ, không phải ai cũng làm được nên chỉ có bốn gia đình làm trống tại xóm Bờ Đậu, tất cả đều là người gốc Hà Nam, lớp già đã làm nghề này được khoảng 80 năm, lớp trẻ thì khoảng 40-50 năm.

Người dày kinh nghiệm như ông Quýnh có thể làm ra khoảng 10 loại trống, đủ kích cỡ. Để làm ra được một “quả trống” chất lượng cần phải đòi hỏi trau chuốt ngay từ khi chọn nguyên liệu.

Ông Quýnh cho biết, gỗ làm trống phải là loại gỗ mít già, cây có nhiều lõi. Còn da  trâu để làm mặt trống phải được chọn từ những con trâu khỏe mạnh, đã trưởng thành để da đạt độ bền, chắc chắn, dẻo dai. Điều quan trọng nhất của một cái trống là phải phát ra âm thanh to, vang và đều tiếng. Điều này phụ thuộc rất nhiều vào kinh nghiệm, kĩ năng người nghệ nhân lựa chọn và thực hiện, thiết kế cho tới khi hoàn thành trước khi đem ra sử dụng. 

Bí quyết là lựa chọn chất lượng gỗ và da. Bên cạnh đó, nghệ nhân làm trống phải là người yêu nghề, gửi gắm vào “con đẻ tinh thần “ của mình cả sự say mê, tâm huyết. Trong đó, sự công phu, tỷ mỉ phải đặt lên hàng đầu.

Sau khi tìm, chọn mua gỗ mít lâu năm, lõi to và già, thì nghệ nhân phải bắt tay vào cắt, tạo hình khung trống và bào nhẵn. Nếu tạo hình không đều, kích cỡ thì sự  cân đối, hoặc thiếu cân xứng giữa khung trống và hai đầu trống, âm thanh khi đánh trống sẽ không vang, to.  Công sức và kĩ năng được coi là những yếu tố quan trọng đối với nghệ nhân làm trống. Khi sản phẩm hoàn thành, bít da trâu vào khung trống xong xuôi, độ vang của âm thanh đã được như ý  thì mới đến khâu cuối cùng, là sơn và trang trí. Thông thường ông để mộc. Khách hàng đến, tùy theo sở thích, ông sơn theo màu sắc và trang trí thêm chung quanh thân trống.  

Những quả trống đủ cỡ đang đợi tới tay người dùng

Ông cho biết, giá trị của trống cũng phụ thuộc vào từng chủng loại. Trống to dành cho nhà thờ, làm từ loại gỗ và da tốt có giá lên đến hàng chục triệu đồng, trống bình dân dành cho trường học, nông thôn dao động trong khoảng 1 đến vài triệu đồng. Còn những quả trống nhỏ hơn, chỉ khoảng vài trăm nghìn đồng.  Việc “bảo hành” trống cũng tùy thuộc vào chất lượng của da trâu, gỗ và kích cỡ, nếu không bị chủ nhân lỡ tay để cho ai đó làm thủng trống bằng sự vô tình hay hữu ý.

Đôi khi nghề làm trống của ông Quýnh cũng gặp không ít khó khăn, nguyên liệu khan hiếm, tiêu thụ hạn chế. Nhưng cũng không gì vui bằng việc khách hàng đến mua và hài lòng với những  quả trống do ông làm ra.   

Nghề làm trống không phải lúc nào cũng có thu nhập. Nhất là thu nhập cao càng khó khăn. Tuy nhiên, nghề không phụ công thợ nên cuộc sống cũng tạm ổn. Vào mùa lễ hội, có nhiều người đến đặt ông làm trống hơn ngày thường. Các trường học, nhất là trường Tiểu học, thường đặt ông làm trống ếch, để trẻ em gõ trong những buổi sinh hoạt đội, chào cờ, khánh tiết…Rằm Trung thu,  âm vang của tiếng trống ếch lan xa khắp đường làng, ngõ xóm. Nhưng ít ai biết được những âm thanh “tùng tùng …” reo vui náo nức ấy được tạo ra như thế nào.

Không phải ai cũng thiết tha và muốn trọn đời với nghề trống. Nhất là thanh niên. Vì đặc thù của công việc và là nghề gia truyền nên ông Quýnh chỉ có ba người học nghề, tất cả đều là người nhà, họ hàng. 

Ông Quýnh là người đam mê với nghề này, từ thuở trước. Sau bao dâu bể cuộc đời, tiếng trống neo lại trong tâm trí mỗi người âm thanh của tuổi thơ, tuổi già…Dẫu xã hội có văn minh đến đâu, thì trong tâm thức mỗi con người Việt Nam, tiếng kèn hiệu, tiếng loa, tiếng tù và, tiếng trống vẫn sống mãi cùng tâm thức mỗi con người. Nhưng tiếng trống không lẫn với bất kỳ âm thanh nào khác.

Đó là lý do ông Quýnh cho rằng, nghề làm trống đã chọn ông, chứ không phải ông chọn nghề - “khi có nhân duyên, ta sẽ trở lại và làm cái công việc mà ta yêu thích, dẫu thế nào đi chăng nữa”. Vì lẽ đó ông tin, trống vẫn còn mãi trong đời sống văn hóa, tinh thần người Việt.

Chu Chu Thiên Thanh

Thăm dò khán giả
Bạn có xem ANTV?
Thường xuyên
Thỉnh thoảng
Bạn thích xem chương trình nào trên ANTV?
Lựa chọn đáp án
Hành trình phá án
Điều tra qua thư khán giả
Phía sau bản án
Chuyển động cuộc sống
An ninh với cuộc sống
Hình tượng người chiến sĩ công an nhân dân
Chuyện đời chuyện nghề
Gương sáng xã phường
Giọng ca vàng
Góc bình yên
Góc nhìn văn hóa
An toàn giao thông
Chuyện giản dị
Phim tài liệu
ANTV Kết nối
Thời sự tiêu điểm
Bản tin 113 Online
Bản tin Thời sự An ninh
Bản tin Kinh tế tiêu dùng
Bản tin An ninh ngày mới
Bản tin Nhật ký An ninh
Bản tin Tổng hợp
Bản tin Quốc tế
Thời sự 120 giây