Chủ nhật, ngày 25/10/2020 - 09:34 (GMT+7)

| Lịch phát sóng
Dòng sự kiện

Cập nhật: 14:42, Thứ 7, 25/04/2015

Chia sẻ lên twitter Chia sẻ lên zing me Chia sẻ lên facebook In bài Gửi cho bạn bè

Trẩy hội chùa Tây Phương chiêm bái tượng Phật cổ

(ANTV) - Nằm trên đỉnh núi Câu Lậu, thuộc xã Thạch Xá, huyện Thạch Thất, TP.Hà Nội, chùa Tây Phương là công trình kiến trúc tôn giáo đặc sắc, tiêu biểu cho mỹ thuật Việt Nam thời Hậu Lê, đặc biệt với kiệt tác 62 pho tượng Phật cổ được công nhận là bảo vật Quốc gia.

Những cửa sổ tròn với biểu tượng "sắc sắc không không" tại chùa Tây Phương

"Nhớ ngày 6 tháng 3, ăn cơm với cà đi hội chùa Tây" -  Câu ca ấy đã in sâu vào tâm hồn bao người dân xứ Đoài và một thời tuổi thơ tôi với bạn bè trang lứa có may mắn sinh ra và lớn lên bên chân núi Câu Lậu.

Theo thời gian, với bao bộn bề mưu sinh, nhưng cứ mỗi độ tháng 3 về, khi hoa gạo đỏ rực một góc trời, trong tôi lại bồi hồi nhớ về kỷ niệm xưa cũ, háo hức đón chờ ngày trẩy hội.

Có một điều thật lạ nơi vùng đất thiêng này, cứ trước ngày khai hội dù đang có đợt nắng thế nào thì trời cũng đổ một trận mưa rào thật mát mẻ mà người quê tôi thường gọi là mưa rửa chùa. Vì vậy, câu chuyện trời mưa trước ngày hội luôn được người dân quê tôi coi đó như một điềm lành.

Bắt đầu từ ngày 6/3 - ngày khai hội chính, đến ngày 10/3 hội chùa Tây Phương được tổ chức với nhiều tiết mục sinh hoạt văn hóa dân gian đặc sắc như hát chèo, quan họ, các trò chơi dân gian, kéo co , đấu vật nhưng không thể thiếu trò múa rối nước nổi tiếng gắn liền với những tên tuổi nghệ nhân của thôn Yên, xã Thạch Xá.

Đến với Lễ hội năm nay, du khách còn được thưởng lãm lễ rước kiệu và màn biểu diễn múa Lân của hơn 23 xã, trị trấn trên địa bàn huyện.

Ban tổ chức lễ hội và đông đảo phật tử, nhân dân địa phương năm nay thật vui khi vào ngày khai hội, bộ tượng Phật giáo chùa Tây Phương thời Tây Sơn, niên đại cuối thế kỷ 18 đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật Quốc gia.

Nằm trong dòng chảy văn hóa xứ Đoài linh thiêng và hào hoa, huyện Thạch Thất còn được biết đến với nhiều di chỉ khảo cổ học cùng những di tích có giá trị, hệ thống đình, đền, chùa dày đặc. Nơi đây cũng hội tụ nhiều giá trị văn hóa vật thể, phi vật thể đặc sắc, tiêu biểu cho những giai đoạn lịch sử cụ thể.  

Một số pho tượng cổ nổi tiếng tại chùa 
 

Chùa Tây Phương có tên chữ là Sùng Phúc tự nằm trên ngọn núi Câu Lậu cao 100m trong quần thể chùa Thanh Am và chùa Quan Âm. Từ chân núi lên đến cổng chùa là 239 bậc đá ong, 2 bên đường là những bụi tre cao vút, cây cối xanh mát quanh năm và những nếp nhà giản dị được xây bằng đá ong của người dân vẫn còn được lưu giữ.

Chùa Tây Phương còn ẩn chứa trong đó những giá trị lịch sử và văn hóa truyền thống của người Việt cổ mà biểu hiện rõ nhất là ở hệ thống kiến trúc, hệ thống tượng pháp trong chùa cùng với các nghi lễ chính tôn nghiêm diễn ra trong dịp lễ hội hằng năm.

Theo truyền thuyết thì chùa được xây dựng vào thế kỉ thứ III, gồm ba nếp nhà song song, làm cách nhau thành hình chữ Tam theo lối kiến trúc cổ Việt Nam. Thềm tòa nhà nọ cách thềm tòa nhà kia 1,6m. Mỗi nếp có hai tầng mái kiểu chồng diêm, tường xây toàn bằng gạch Bát Tràng nung đỏ, để trần tạo thành một không khí rất thô sơ mộc mạc, điểm những của sổ tròn với biểu tượng "sắc sắc không không"; các cột gỗ đều kê trên đá tảng xanh khắc hình cánh sen.

Điều đặc biệt ở kiến trúc chùa Tây Phương là mái hai lớp trên có múi in nổi hình lá đề, lớp dưới là ngói lót, còn gọi là ngói chiếu, hình vuông sơn ngũ sắc như màu áo cà sa xếp trên những hàng rui gỗ làm thành ô vuông vắn đều đặn.

Xung quanh diềm mái của ba toà nhà đều chạm trổ tinh tế theo hình lá triện cuốn, trên mái gắn nhiều con giống bằng đất nung, các đầu đao mái cũng bằng đất nung đường nét nổi lên hình hoa, lá, rồng phượng giàu sức khái quát và khả năng truyền cảm.

Tất cả các chi tiết gỗ trong chùa đều được chạm trổ tinh xảo. Các đầu bẩy, các bức cổn, xà nách, ván long... đều có chạm trổ đề tài trang trí quen thuộc của dân tộc Việt: hình lá dâu, lá đề, hoa sen, hoa cúc, rồng, phượng, hổ phù... rất sống động được tạo ra dưới bàn tay người thợ tài hoa của các nghệ nhân làng mộc ngay trong vùng Tổng Nủa, làng truyền thống Chàng Sơn - làng nghề mộc lâu đời và nổi tiếng của xứ Đoài.

Nhưng độc đáo và đặc sắc nhất là bộ tượng gồm 62 pho tượng Phật cổ được làm hoàn toàn bằng gỗ mít, pho nào cũng được tạo tác rất công phu, tinh xảo, sinh động từ nếp quần áo đến dáng điệu, sắc thái.

Nét mặt các pho tượng chùa Tây Phương biểu lộ niềm vui hoặc nỗi buồn, trạng thái thanh thản hay ưu tư của tâm hồn. Đường nét trên khuôn mặt, vừng trán hay tư thế đứng, ngồi đều phản ánh nhiều cung bậc cảm xúc, tâm trạng khác nhau.

Thay vì 18 vị La Hán như ở các chùa khác, ở đây có tượng của 16 vị Tổ, nhiều pho được tạc cao hơn người thật như 8 pho tượng Kim Cương và Hộ Pháp, cao chừng 3m, trang nghiêm phúc hậu; đặc biệt là tượng Tuyết Sơn, tượng La Hầu La được xem là vào loại đẹp nhất trong nền nghệ thuật điêu khắc Việt Nam cổ đại.

Ngoài khuôn viên chùa Tây Phương, những bậc cấp bằng đá ong còn đưa bạn đến thăm chùa Thanh Am và chùa Quan Âm. Bắt gặp trên đường xuống là những nếp nhà xây bằng đá ong để trần, những khung cảnh và khoảng sân thoáng rộng, tĩnh lặng mang lại cho du khách cảm giác như đang lọt vào một ngôi làng cổ của nhiều thập kỷ trước đã in dấu chân Bác Hồ về thăm và làm việc.

Với những giá trị về kiến trúc, lịch sử, tôn giáo, năm 1962, chùa Tây Phương đã được Bộ VHTT&DL công nhận là Di tích Lịch sử - Văn hóa quốc gia, năm 2014 được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt.

Một số hình ảnh chùa Tây Phương ngày mở hội:

Không gia thanh tịnh tại chùa Tây Phương 
Lễ rước kiệu tại chùa Tây Phương

Khoảng trống tiếp nối giữa bái đường và chính điện 
Cây đa trăm tuổi dưới chân núi Câu Lậu
Đường lên chùa 
Nhà Thủy đình bên chân núi Câu Lậu nơi phường rối nước trổ tài
Không gian diễn xướng nghệ thuật trong ngày hội chùa
 

 

Minh Chi
Thăm dò khán giả