Chủ nhật, ngày 04/12/2016 - 11:05 (GMT+7)

Bảng giá quảng cáo ANTV

| Lịch phát sóng
Dòng sự kiện

Cập nhật: 09:59, Thứ 3, 09/02/2016

Chia sẻ lên twitter Chia sẻ lên zing me Chia sẻ lên facebook In bài Gửi cho bạn bè

Tranh dân gian ngày Tết

(ANTV) - Nhớ lại những câu thơ "Tứ thời khúc vịnh" của nhà thơ đương thời Hoàng Sơ Khải, câu nói về nghệ thuật chơi tranh Tết và các loại tranh dân gian thời Kinh thành Thăng Long.

"Chung Quỳ khéo vẽ nên hình/ Bùa đào cấm quỷ, phòng linh ngăn tà
Tranh vẽ gà cửa treo thiếp yểm/ Dưới thềm lầu hoa điểm Thọ Dương"

Tranh Hàng Trống đã từng là món ăn tinh thần một thời của người Hà Nội, và nói chung  là của nhân dân vùng đồng bằng Bắc Bộ, đặc biệt là trong dịp Tết Nguyên đán hàng năm. Hơn nữa, ảnh hưởng của nó còn lan rộng tới cả miền núi xa xôi, hẻo lánh.

Cùng đến thăm căn phòng nhỏ của nghệ nhân duy nhất còn lại với nghề đối với dòng tranh dân gian Hàng Trống, Hà Nội.

Cần mẫn làm việc trong một căn phòng nhỏ tại một góc phố xưa cũ của Hà Nội. Nghệ nhân Lê Đình Nghiên, dù tuổi đã cao, sức cũng đã yếu hơn nhưng ông vẫn luôn đắm đuối với dòng tranh dân gian mà ông cha đã truyền lại. Tranh Hàng Trống.

Nghệ nhân Lê Đình Nghiên

Tranh Hàng Trống vốn là dòng tranh nổi tiếng của đất Kinh Kỳ, nhưng ngay cả dòng tranh ấy chỉ còn lại duy nhất nghệ nhân Lê Đình Nghiên. Giờ ông chỉ vẽ khi có khách đặt. Tranh của ông vì thế vừa ít, vừa hiếm, chỉ có giới chơi tranh mới sưu tầm được.

Dòng tranh này cũng như các dòng tranh phổ biến khác đều có hai dòng tranh chính là tranh thờ và tranh Tết. Nhưng chủ yếu là tranh thờ dùng trong sinh hoạt tín ngưỡng phục vụ đền phủ của Đạo giáo nhất là tranh thờ của Đạo Mẫu (Mẫu Liễu Hạnh ở phủ giầy, Nam Đình), như tranh Tứ Phủ cộng đồng, Bà chúa thượng ngàn, Mẫu Thoải, Ngũ Hổ, Ông Hoàng cưỡi cá, cưỡi ngựa, cưỡi rắn, Ông Hoàng Mười, Bà Chúa Ba, Đức Thánh Trần... rất đẹp. Loại tranh này thường được các cụ chạm bằng vàng hay bạc thật dát mỏng. Tranh Tết thì Chúc phúc, Tứ quý,...

Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng có lẽ dòng tranh Hàng Trống xuất hiện từ khoảng 400 năm trước đây. Và chịu ảnh hưởng rõ rệt của các luồng tư tưởng, văn hoá, tôn giáo, của vùng miền, các dân. Là kết quả của sự giao thoa tinh hoa giữa Phật giáo, Nho giáo; giữa loại hình tượng thờ, điêu khắc ở đình chùa với những nét đẹp trong sinh hoạt văn hoá hằng ngày.

Dòng tranh Hàng Trống thực sự phát triển cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX nhưng tới thế kỷ 20 dòng tranh này bắt đầu suy tàn, nhất là kể từ sau kết thúc chiến tranh Việt Nam hầu như các nhà làm tranh đều giải nghệ. Nhiều nhà làm tranh còn đốt bỏ hết những dụng cụ làm tranh như ván, bản khắc, một phần do thú chơi tranh của người Hà Nội đã đổi khác, một phần do việc làm tranh không có thu nhập cao nên nhiều người đã chuyển nghề.

 

Tứ bình - 4 nữ nghệ nhân nhạc dân gian

Dòng tranh Hàng Trống có sự ảnh hưởng, lan tỏa đến làng Đông Hồ khiến rất nhiều tác phẩm có mặt trong dòng tranh thị thành cũng có mặt trong dòng tranh thôn dã, tạo ra các giá trị riêng biệt của các dòng tranh dân gian.

Tranh Hàng Trống là sự kết hợp khéo léo giữa kỹ thuật nửa in nửa vẽ trên chất liệu giấy dó. Sau khi in lấy hình trên bản khắc gỗ, người họa sĩ sẽ tô màu bằng màu nước hoặc bột mầu rồi mới bồi tranh.

Bồi tranh là công đoạn khó nhất, mỗi bức vẽ được bồi 3 lớp đến 8 lớp vì thế tranh Hàng Trống có thể để được rất lâu mà mầu vẫn tươi, giấy vẫn tốt. Mỗi bức tranh thờ hay tranh chơi Tết đều thể hiện đậm nét xuân, sự tươi vui và ấm cúng của một năm mới sung túc, no đủ.

Có thể trong các gian thờ, phòng khách của không ít người dân Hà Thành đã không còn treo tranh Hàng Trống do sự du nhập của dòng tranh thị trường. Nhưng giá trị cốt lõi, ý nghĩa văn hóa, di sản và nét đẹp cổ kính của dòng tranh dân gian chắc hẳn sẽ không thể mất đi khi tâm huyết của nghệ nhân Lê Đình Nghiên vẫn luôn cháy bỏng.

Và hôm nay, nghệ nhân Lê Đình Nghiên cũng đã có thể yên tâm bởi người kế nghiệp của ông lại chính là con trai mình./.

 

BT
Thăm dò khán giả
Bạn có xem ANTV?
Thường xuyên
Thỉnh thoảng
Bạn thích xem chương trình nào trên ANTV?
Lựa chọn đáp án
Hành trình phá án
Điều tra qua thư khán giả
Phía sau bản án
Chuyển động cuộc sống
An ninh với cuộc sống
Hình tượng người chiến sĩ công an nhân dân
Chuyện đời chuyện nghề
Gương sáng xã phường
Giọng ca vàng
Góc bình yên
Góc nhìn văn hóa
An toàn giao thông
Chuyện giản dị
Phim tài liệu
ANTV Kết nối
Thời sự tiêu điểm
Bản tin 113 Online
Bản tin Thời sự An ninh
Bản tin Kinh tế tiêu dùng
Bản tin An ninh ngày mới
Bản tin Nhật ký An ninh
Bản tin Tổng hợp
Bản tin Quốc tế
Thời sự 120 giây