Thứ hai, ngày 18/12/2017 - 10:32 (GMT+7)

| Lịch phát sóng
Dòng sự kiện

Cập nhật: 18:54, Chủ Nhật, 08/10/2017

Chia sẻ lên twitter Chia sẻ lên zing me Chia sẻ lên facebook In bài Gửi cho bạn bè

Làng trống Lâm Yên đau đáu giữ nghề

(ANTV) -Đã từ rất lâu, người dân xứ Quảng vẫn lưu truyền trong dân gian câu ca “Nhất trống Lâm Yên, nhì chiêng Phước Kiều”, ngợi ca sự nổi tiếng của làng trống bậc nhất miền Trung đã trải qua lịch sử hai trăm năm tuổi. Đến nay, trước sự phát triển của nền kinh tế thị trường, những sản phẩm trống Lâm Yên đang đứng trước nguy cơ mai một dần. Thế nhưng, những con người nơi đây vẫn đang từng ngày, từng giờ duy trì, gìn giữ nghề truyền thống của cha ông.

 
Theo con cháu dòng họ Phan tại thôn Ấp Nam, cách đây hơn hai trăm năm, ông Phan Công Thiên trên đường “nam tiến” đã dừng chân, cắm dùi trên đất Lâm Yên và mưu sinh bằng nghề này. Trải qua bao thăng trầm, các thế hệ người tộc Phan tiếp nối nhau giữ nghề truyền thống trong niềm tự hào được tôn xưng Nhất trống Lâm Yên, nhì chiêng Phước Kiều.
 
Trống xuất xứ từ làng Lâm Yên nổi tiếng bền, đẹp không địa phương nào sánh kịp. Đặc biệt là trống dăm liền, một loại trống độc đáo, làm nên tên tuổi của làng nghề. Để làm một cái trống như vậy, người thợ phải có kiến thức, kinh nghiệm và đôi bàn tay khéo léo.
 
Ông Ngô Tân, thôn Ấp Nam, xã Đại Minh, huyện Đại Lộc cho biết, đối với trống dăm liền, trước hết phải chọn gỗ cho chất lượng, cho tốt. Xong rồi mình bào cho nó cân đối rồi phơi khô rồi mới bọc da, da trâu phải già, càng già thì càng tốt cho nó có độ bền và dẻo thì mới sử dụng lâu dài được. Để làm ra một cái trống dăm liền như vậy thì phải mất từ mười đến nửa tháng, đòi hỏi người làm loại trống này phải có kỹ thuật cao.
 
Làng trống Lâm Yên từ “hoàng kim” đến nguy cơ “xóa sổ”
 
Mới đây, anh Phan Văn Hiệp, truyền nhân đời thứ sáu của dòng họ Phan đã chế tác chiếc trống dăm liền cao 2,6 mét, đường kính mặt trống 1,5 mét với giá gần 300 triệu đồng. Sau hơn 3 tháng chăm chút từng thớ gỗ, tảng cây xù xì giờ đã khoác lên mình một màu sơn bóng loáng. Đây là chiếc trống đầu tiên lập kỷ lục trong lịch sử làng nghề hơn 200 năm tuổi này.
 
Theo nhiều thợ lành nghề, công đoạn khó nhất và quyết định đến số phận của chiếc trống dăm liền đó là khâu gia công tang trống và căng da mặt trống. Người thợ phải tỷ mỹ làm lộng phẫn lõi gỗ để tạo âm sắc trầm ấm. Đối với cách làm da trống, mỗi thời mỗi khác, song trống Lâm Yên đặc biệt ở chỗ, da trâu sau khi phơi khô với độ chín vừa phải sẽ được bào, gọt bằng tay hết sức cẩn thận. Tuy nhiên, nguồn nguyên liệu này, đến nay đã dần khan hiếm.
 
Ông Ngô Tân, thôn Ấp Nam, xã Đại Minh, huyện Đại Lộc chia sẻ, muốn có gỗ tốt về tới địa phương để sản xuất thì rất là hiếm, rất là gay, phải trải qua nhiều công đoạn phức tạp. Gỗ phải nhập từ vùng sâu, vùng xa, ở vùng núi, những cây gỗ cổ thụ, già thì mình mới chọn, những cây đó phải bị bọng ruột mới được tận dụng đem về làm.
 
Trước đây, làng Lâm Yên có hơn 20 hộ theo nghề thì nay chỉ còn 10 hộ sản xuất trong tình trạng cầm chừng. Nhiều gia đình không còn mặn mà, bởi đầu ra sản phẩm còn bấp bênh, nguyên liệu sản xuất ngày càng cạn kiệt.
 
Ông Phan Văn Hiệp,Chủ nhiệm Hợp tác xã làng nghề trống Lâm Yên cho biết, nói chung Hợp tác xã làng nghề, cũng tạo điều kiện cho các chủ hộ trong làng phát triển, nhưng mà trong giai đoạn này, trống ở nhiều nơi đến nhiều quá nên phải cạnh tranh về mặt giá cả không đạt được kết quả tốt. Hơn nữa, nguồn nguyên liệu, nguồn gỗ bị cạn kiệt và đầu ra còn hạn chế nên làng nghề không phát triển tốt. Và, thế hệ trẻ ngày nay cũng không theo nghề mà đi làm ở nhiều nơi khác.
 
Thương hiệu trống Lâm Yên đã vang danh xa gần, song việc phát triển thương hiệu và nuôi sống làng nghề trước nguy cơ thất truyền là vấn đề cấp thiết. Bên cạnh sự vận động tự thân của nghệ nhân thì chính quyền địa phương cần có những biện pháp khuyến khích, để làng nghề phát triển bền vững hơn.
Thăm dò khán giả
Bạn có xem ANTV?
Thường xuyên
Thỉnh thoảng