Chủ nhật, ngày 22/07/2018 - 05:45 (GMT+7)

| Lịch phát sóng

Cập nhật: 10:18, Thứ 7, 24/03/2018

Chia sẻ lên twitter Chia sẻ lên zing me Chia sẻ lên facebook In bài Gửi cho bạn bè

Độc đáo nghề chạm khắc thẻ xăm hường đất Cố đô

(ANTV) - Trong đời sống văn hóa triều Nguyễn xưa, không chỉ lưu giữ nhiều công trình kiến trúc mang đậm dấu ấn vương triều mà còn có cả những trò chơi cung đình, mang tính giải trí và đề cao những giá trị nhân văn sâu sắc. Trong đó có đổ xăm hường – một trò chơi thể hiện ước vọng khoa cử của các bậc tiền nhân ngày xưa. 

Một bộ xăm hường gồm 6 hột xúc xắc cùng một bộ thẻ 6 loại với 63 chiếc và một chiếc hộp bài trí làm từ gỗ. Các loại thẻ được gọi tên theo thứ tự là nhất hường, nhị hường, tứ tự, bãng nhãn, thám hoa và trạng nguyên. Điều độc đáo nhất của bộ xăm hường là ở chất liệu làm nên thẻ xăm.

Ông Nguyễn Công Tố, Thợ làm thẻ xăm hường cho biết: "Nguyên liệu của thẻ xăm này là từ xương. Hồi xưa trong giới quý tộc người ta dùng ngà voi hoặc không có thì người ta dùng gỗ quý, sau này thì có xương, nhất là xương bò lai Thái làm nên bộ xăm hường cao và đẹp như thế này. Nếu làm xương trâu, xương bò cỏ thì bộ xăm hường rất nhỏ."

Tận dụng nguyên liệu xương bò giống lai Thái, sau khi mua về, xương được làm sạch, tẩy trắng, phơi khô và cưa thành từng khúc tùy theo kích cỡ của từng thẻ xăm. Sau đó, các thẻ sẽ được chạm trỗ theo hình dáng giống với đầu Trạng nguyên, được khắc ở giữa bề mặt là hình ảnh các ông trạng, chữ Hán Nôm kèm chữ Quốc ngữ. Bên cạnh đó, màu sắc tô điểm cũng rất tinh tế và bắt mắt bao gồm ba màu chính: đỏ, đen và xanh. Sản phẩm cuối cùng sẽ được cạo sạch, đánh bóng chỉ giữ lại nét mực ở đường khắc. Đỗ xăm hường là một trò chơi tao nhã, không mang tính sát phạt, tạo không khí vui tươi mỗi độ xuân về. Chính những nét đẹp văn hóa này, đã thôi thúc ông Nguyễn Công Tố, người duy nhất gắn bó và gìn giữ nghề trên đất cố đô.

Ông Nguyễn Công Tố thợ làm thẻ xăm hường

Ông Nguyễn Công Tố cho biết: "Tôi biết xăm hường này rất lâu rồi, trò chơi này làm cho mọi người cảm tình lắm, thích lắm. Nhìn những bộ xăm khác, người ta làm cũng không đẹp. Sau này, tôi mới quyết tâm đi vô nghề. Đây là trò chơi quý tộc, tôi muốn làm bộ xăm hường cho đẹp để mọi người thích thú khi chơi, đồng thời cố gắng lưu giữ truyền thống của dân tộc."

Người ta thường chơi xăm hường trong dịp đầu xuân vừa để giải trí vừa để xem vận của mình trong một năm vì thế mỗi năm ông Tố chỉ làm được khoảng 300 bộ, thu nhập từ nghề này chẳng đáng là bao nhưng đây là trò chơi mang đậm nét đẹp văn hóa đặc sắc của dân tộc, có tính giáo dục cao nên ông quyết định gắn bó, gìn giữ và phát triển.

Ông Nguyễn Công Tố cho biết: "Tâm huyết của tôi là tôi muốn có người am hiểu trò chơi xăm hường này để dịch ra nhiều thứ tiếng để người ta biết đến và cảm tình với dân tộc Việt Nam mình."

 

BT
Thăm dò khán giả
Bạn có xem ANTV?
Thường xuyên
Thỉnh thoảng