Thứ bảy, ngày 31/10/2020 - 21:21 (GMT+7)

| Lịch phát sóng
Dòng sự kiện

Cập nhật: 09:20, Chủ Nhật, 05/07/2015

Chia sẻ lên twitter Chia sẻ lên zing me Chia sẻ lên facebook In bài Gửi cho bạn bè

Bất cập trong quản lý di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia

(ANTV) - Gần 1 năm nay, trên các phương tiện thông tin đại chúng liên tục phản ánh tình trạng bất cập trong công tác quản lý Phủ Dày, Nam Định. Trên thực tế, hầu hết người dân đều có phản ứng đối với chính sách mà UBND huyện Vụ Bản đưa ra, nhất là bản hợp đồng lao động 5 năm mà UBND xã Kim Thái yêu cầu ký với các Thủ nhang khu di tích này. 

 

Sau những sự việc lùm xùm tại Phủ Dày thời gian qua, dù tinh thần có nhiều xáo trộn, song, cái tâm của bà Duyên vẫn gắn chặt với di tích mà gia đình bà và người dân đã bỏ công sức tôn tạo, bảo vệ và phát triển.

Đáng buồn là giờ đây UBND xã lại đưa ra hợp đồng quản lý di tích với thời hạn 5 năm.
Theo đó, bà Duyên từ một thủ nhang, do dân bầu đã trở thành người lao động, trên 80 tuổi làm thuê cho UBND xã Kim Thái?

Ông Nguyễn Xuân Định

Ông Nguyễn Xuân Định, xã Kim Thái, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Địnhn nói: "Làm hợp đồng với thủ nhang ở đây là không đúng. Công lao của gia đình người ta bao nhiêu năm nay xây dựng gìn giữ".

Có một thực tế, cách đây gần 30 năm về trước, nếu không có bàn tay của vợ chồng bà Duyên, ông Đức thì chắc chắn Phủ chính Tiên Hương, tại quần thể di tích Phủ Dày chỉ là một phế tích.

Chẳng lẽ, bấy nhiêu công sức và cái tâm gìn giữ, phát triển để Phủ Dày được nổi tiếng như ngày nay, đổi lại, chỉ là một Hợp đồng lao động - biến người có công thành người làm thuê?

Bà Đỗ Thị Nga,

Bà Đỗ Thị Nga, xã Kim Thái, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định cho biết: Nếu không có công lao của họ thì Phủ Dày chỉ là phế tích thôi.

Bà Duyên không chấp nhận ký vào bản hợp đồng lao động. Và, chắc chắn, không có điều khoản nào trong Luật lao động quy định - người lao động, có độ tuổi trên 80.

Bà Trần Thị Duyên

Bà Trần Thị Duyên, Thủ nhang Phủ chính Tiên Hương, Khu di tích Phủ Dày, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định nói: "Chúng tôi ra đây trông nom là do dân tín nhiệm và tiến cử, chúng tôi có làm ăn kinh tế đâu mà bắt chúng tôi ký hợp đồng".

Quy chế quản lý quần thể di tích lịch sử văn hóa Phủ Dầy  của UBND huyện Vụ Bản đúng hay sai?

Đầu năm 2015, UBND huyện Vụ Bản đã ra bản “Quy chế quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị quần thể di tích lịch sử văn hóa phủ Dầy. Trong  đó, Ủy ban nhân dân xã Kim Thái sẽ ký hợp đồng có thời hạn 5 năm với người trông nom quản lý di tích.

Ông Phạm Đình Mậu

Ông Phạm Đình Mậu, Phó Chủ tịch UBND huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định cho biết: "Chúng tôi không căn cứ vào luật lao động mà là luật dân sự. Luật dân sự không có quy định cụ thể với ký hợp đồng với người 80 tuổi. Ký hợp đồng là để quy định trách nhiệm cụ thể giữa bên ký hợp đồng và bên được ký hợp đồng".

Luật sư Nguyễn Hồng Bách

Luật sư Nguyễn Hồng Bách khẳng định: "Luật dân sự quy định 70 tuổi là người cao tuổi rồi. Hơn nữa trong luật cũng không có quy định nào về việc ký hợp đồng 5 năm cả. Như vậy là không có giá trị về pháp lý.  Về nội dung, nếu ký hợp đồng lao động là quan hệ về sử dụng lao đồng được phát sinh, tức là người sử dụng lao động phải trả lương cho người lao động, trong khi đó xã không hề trả công cho người thủ nhang".

Cũng theo Luật sư Nguyễn Hồng Bách việc UBND huyện Vụ Bản căn cứ vào Quyết định 1100/1999/QĐ – UB của UBND tỉnh Nam Định để ban hành quy chế là không phù hợp vì  văn bản dưới luật này căn cứ vào Luật di sản cũ đã hết hiệu lực. Về mặt trình tự nó không còn hiệu lực để thi hành thì việc căn cứ vào văn bản này là sai quy định của pháp luật

Ông Phạm Đình Mậu, Phó Chủ tịch UBND huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định cho biết thêm : "Văn bản này còn có nhiều điều không phù hợp nhưng tỉnh chưa ra văn bản mới thay thế nên chúng tôi vẫn áp dụng và căn cứ vào đây".

Để làm rõ hơn vấn đề, chúng tôi đã quay lại UBND xã Kim Thái- Đại diện bên sử dụng lao động, nhằm làm rõ hơn các nội dung trong bản Hợp đồng mà xã yêu cầu ký với bà Duyên.

Tuy nhiên, không hề dễ dàng, bởi tất cả các phòng làm việc của lãnh đạo UBND xã và nhiều phòng ban trống không, vắng lặng, dù vẫn đang trong giờ hành  chính. Chỉ có bàn cờ sau hành lang thì là náo nhiệt!

Dù phòng viên đã chờ đợi hàng tiếng đồng hồ và tìm mọi cách liên lạc hàng chục lần nhưng vẫn không có vị lãnh đạo xã nào bắt máy.

Thật may mắn, khi chuẩn bị ra về, chúng tôi được Phó chủ tịch UBND xã Kim Thái mời nước đồng thời chgo biết đồng chí chủ tịch mới nhậm chức, mong các anh thông cảm, việc này các anh còn hiểu hơn chúng tôi rồi còn gì.

Qua tác phong làm việc thiếu nghiêm túc của các các bộ xã Kim Thái, dư luận phần nào có thể hiểu được câu chuyện vì sao họ lại ban hành bản hợp đồng trái luật với các thủ nhang.

Ở góc độ văn hóa, theo GS.TS Trần Lâm Biền thì thủ nhang đồng đền từ bao đời nay vốn là một chủ thể nghiễm nhiên tại các di tích đền phủ. Ngoài việc trông nom di tích, họ phải thực hiện các nghi lễ văn hóa dân gian truyền thống trong đạo thờ mẫu.

Tức là, cá nhân đó phải được sự tín nhiệm của cộng đồng về mặt tâm linh, uy tín - chứ không phải là sự gò ép bằng một bản hợp đồng - Kinh tế hóa công việc tâm linh.
 

GS.TS Trần Lâm Biền

GS.TS Trần Lâm Biền, Ủy viên Hội đồng Di sản Quốc gia nói: "Thủ nhang phải làm những công việc gắn với tín ngưỡng của nó. Vì thế thực tế mà nói thủ nhang cũng như ông sư là không thể thay được. Những người thủ nhang là những người nắm vững yêu cầu, những ứng xử đặc biệt của 2 thế giới, không thể thay hết người này đến người khác hoặc thay thế theo nhiệm kỳ được".

Tín ngưỡng thờ Mẫu đang tiến tới nấc thang để được UNESCO công nhận Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Tuy nhiên, trong hành trình đó, nó lại đang bị cản trở bởi những chính sách chưa hợp lòng dân, chưa phù hợp với luật Di sản.

Rõ ràng, để đi tới lời giải cuối cùng cho câu chuyện này, đòi hỏi chính quyền và ngành văn hóa tỉnh Nam Định khi ra chính sách cần tránh nóng vội, đồng thời đảm bảo được 2 yêu tố - vừa đúng quy định quản lý, bảo vệ di tích vừa phải hợp lòng dân. Bởi lẽ đây là một giá trị văn hóa phi vật thể, mang đậm tín ngưỡng, tâm linh của người Việt.

Liên quan đến sự việc này, đầu năm 2015 Thanh Tra Bộ VHTT & Du lịch đã có công văn gửi UBND tỉnh Nam Định đề nghị xem xét sự  việc, giải quyết dứt điểm vụ việc theo đúng quy định pháp luật và có văn bản báo cáo Bộ trong thời gian sớm nhất.

Tuy nhiên, gần nửa năm qua, Thanh tra Bộ VHTT&DL cũng như người dân chưa nhận được bất kỳ câu trả lời từ phía tỉnh Nam Định. Về lề lối tác phong làm việc của các đơn vị hành chính cấp xã ở tỉnh Nam Định. Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin vấn đề này./.

BT
Thăm dò khán giả