Thứ ba, ngày 19/01/2021 - 16:47 (GMT+7)

| Lịch phát sóng
Dòng sự kiện

Cập nhật: 08:30, Thứ 4, 01/01/2014

Chia sẻ lên twitter Chia sẻ lên zing me Chia sẻ lên facebook In bài Gửi cho bạn bè

Thế giới và những biến động trong năm 2013

(ANTV) - Thế giới bước sang năm mới 2014 trong bối cảnh, tại nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ, những căng thẳng, tranh chấp, bất ổn chính trị, ...vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Kèm theo đó là những biến động còn hằn sâu trong cộng đồng thế giới.
 Tranh chấp căng thẳng vùng biển Hoa Đông
1. Căng thẳng tranh chấp trên vùng biển Hoa Đông
 
Tranh chấp lãnh hải trên biển Hoa Đông đã âm ỉ suốt từ nhiều năm qua. Trong năm 2013, những căng thẳng, tranh cãi xung quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư vẫn chưa dịu bớt.
 
Đỉnh điểm căng thẳng là vào ngày 23.11 khi Trung Quốc thông báo thiết lập Vùng nhận dạng phong không (ADIZ) ở Hoa Đông, bao trùm quần đảo Điếu Ngư/Senkaku đang tranh chấp với Nhật Bản. Theo đó mọi máy bay nước ngoài đi vào khu vực này phải thông báo với phía Trung Quốc về kế hoạch bay và tuân theo quy định của nước này.
 
Nhật Bản, Mỹ, Hàn Quốc đã lên tiếng phản đối và không thừa nhận ADIZ của Trung Quốc, đồng thời đưa ra những cảnh báo ngăn chặn Bắc Kinh thiết lập ADIZ tương tự trên Biển Đông.
               
                                                            Bất ổn chính trị tại Thái Lan và Campuchia

2. Bất ổn chính trị tại một số nước Đông - Nam Á: Tình hình chính trường Thái Lan bất ổn nghiêm trọng từ cuối tháng 10 do mâu thuẫn và xung đột phe phái sâu sắc. Trước việc phe đối lập liên tục biểu tình, Thủ tướng Thái Lan Yingluck Shinawatra đã quyết định giải tán Quốc hội và tổ chức bầu cử trước thời hạn vào ngày 2/2/2014.
 
Tình hình tại Campuchia trở nên căng thẳng do Đảng Cứu nguy Dân tộc Campuchia đối lập không công nhận kết quả bầu cử Quốc hội khóa V, cho dù Đảng Nhân dân Campuchia giành đa số ghế.
Cựu nhân viên CIA, Edward Snowden
3. Tiết lộ chấn động của cựu nhân viên CIA, Edward Snowden
 
Cựu nhân viên CIA Edward Snowden trở thành tâm điểm chú ý của cả thế giới khi  công bố những tài liệu về chương trình nghe lén của Cơ quan an ninh quốc gia Mỹ (NSA) đã vạch trần các hoạt động do thám của Mỹ đối với nhiều quốc gia trên thế giới.
 
Bê bối nghe lén này như nối dài thêm khi Edward thi thoảng lại tiết lộ thêm những tài liệu mới chống lại nước Mỹ, trong đó có việc Mỹ đã nghe lén 35 nguyên thủ quốc gia và theo dõi thư tín, các giao dịch cũng như cuộc gọi của hàng triệu người sử dụng trên thế giới.Vụ việc đã đẩy quan hệ giữa Mỹ và nhiều nước, trong đó có cả đồng minh, vào tình trạng căng thẳng.
 
Với những gì mà Snowden đã làm với nước Mỹ, anh đã trở thành “kẻ tội đồ của nước Mỹ” và hiện đang lưu trú ở Mátxcơva (Nga).
 Đức Giáo hoàng Pope Francis
4. Francis - Đức Giáo hoàng cấp tiến
 
Trước tuyên bố thoái vị và sự ra đi bất ngờ của Giáo hoàng Benedict XVI, ngày 13/3, Mật nghị Hồng y diễn ra ở Vatican đã bầu Hồng y Jorge Mario Bergoglio trở thành Giáo hoàng mới thay thế cho Giáo hoàng Emeritus Benedict XVI vừa mới thoái vị. Ông là Giáo hoàng đầu tiên đến từ châu Mỹ Latinh, đồng thời cũng là Giáo hoàng đầu tiên không đến từ châu Âu trong suốt hơn 1200 năm qua.
 
Sau khi nhậm chức, Giáo hoàng  người Argentina chọn tên thánh là Francis, đã có những cải tổ nhằm làm minh bạch tình hình tài chính của Tòa thánh Vatican. Ông cũng là người rất gần gũi với người dân nghèo, đồng thời kịch liệt lên án lòng tham vô độ của chủ nghĩa tư bản. Giáo hoàng Francis được Time bình chọn là Nhân vật của năm 2013.
Đàm phán hạt nhân Iran và P5+1 tại thành phố Almaty, Kazakhstan
5. Chuyển biến đột phá về chương trình hạt nhân của Iran
 
Sau nhiều tháng đàm phán,  Iran dưới sự dẫn dắt của tân Tổng thống theo đường lối ôn hòa Hassan Rouhani đã đạt được thỏa thuận hạt nhân sơ bộ với nhóm P5+1 (gồm Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc, Nga và Đức).
 
Vào tháng 9, ông Rouhani có cuộc điện đàm lịch sử với Tổng thống Mỹ Barack Obama- cuộc đối thoại đầu tiên giữa nguyên thủ hai nước trong vòng ba thập kỷ.
 
Tháng 11, Iran đạt thỏa thuận với Mỹ và những quốc gia lớn khác về việc cắt giảm chương trình hạt nhân của mình để đổi lại nước này không bị cấm vận và trừng phạt kinh tế trị giá hàng tỉ USD.
 
Đây được coi là sự kiện lịch sử, là bước tiến quan trọng hướng tới việc tháo gỡ một trong những nút thắt khó khăn nhất ở chảo lửa Trung Đông.
Các cuộc nội chiến đẫm máu ở Syria
6. Cuộc khủng hoảng ở Syria
 
Cuộc nội chiến đẫm máu ở Syria đã kéo dài gần 3 năm, nhưng đến tháng 8.2013, Mỹ và các quốc gia phương Tây cáo buộc quân đội của Tổng thống Syria Bashar Assad đã sử dụng vũ khí hóa học tấn công vào dân thường ở ngoại ô thủ đô Damascus khiến 1.300 người thiệt mạng. Mỹ đã huy động nhiều tàu chiến đến Địa Trung Hải sẵn sàng cho một cuộc tấn công trừng phạt vào Syria bất chấp sự phản đối của Nga và của dư luận trong nước.
 
Tuy nhiên, nguy cơ một cuộc chiến không cân sức giữa Syria và phương Tây đã được Nga hóa giải một cách khéo léo với đề xuất Syria giao nộp kho vũ khí hóa học cho LHQ kiểm soát để tránh chiến tranh. Đề xuất này của Tổng thống Putin đã nhận được sự hoan nghênh của cộng đồng quốc tế và cả Syria, bước ngoặt đưa Syria khỏi bờ vực chiến tranh.
Thủ đô Cairo vẫn bất ổn.
7. Bất ổn chính trị tại Ai Cập
 
Ngày 3/7, Tổng thống Ai Cập Mohammed Morsi đã bị quân đội nước này lật đổ trong một cuộc đảo chính, và quân đội đã lập ra một chính phủ lâm thời, viết lại hiến pháp nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng chính trị ở Ai Cập.
 
Tuy nhiên chính quyền của ông Morsi với sự hậu thuẫn của phong trào Anh em Hồi giáo đã không nhận được sự ủng hộ của dân chúng Ai Cập, dẫn tới những cuộc biểu tình và đụng độ đẫm máu trên đường phố cho đến lúc cuộc chính biến xảy ra.Việc ông Morsi bị lật đổ và phong trào Anh em Hồi giáo bị đàn áp đánh dấu sự trở lại của một thế lực khét tiếng ở Ai Cập, đó là Bộ Nội vụ, cơ quan điều hành cảnh sát và lực lượng an ninh của nước này, nổi tiếng với phong trào đàn áp dưới thời ông Mubarak. Không ai biết tương lai của Ai Cập sẽ đi về đâu, khi những những vụ bạo động vẫn tiếp tục nổ ra và chưa có điểm dừng trong nhiều tháng trở lại đây.
 
Thế lực khủng bố cực đoan nổi dậy ở Châu Phi
8. Chủ nghĩa khủng bố trỗi dậy ở châu Phi
 
Năm 2013 cũng là năm trỗi dậy của các thế lực khủng bố cực đoan khắp châu Phi, trong đó có vụ tấn công cơ sở dầu khí và bắt cóc người nước ngoài tại Algeria đã cướp đi sinh mạng của 39 nạn nhân, đỉnh điểm là vụ tấn công đẫm máu tại trung tâm thương mại ở thủ đô Nairobi ở Kenya do nhóm al-Shabab của Somalia cầm đầu làm ít nhất 68 người thiệt mạng.
 
Tình trạng bạo lực ở châu Phi đã thu hút sự chú ý từ những thế lực khác ở phương Tây. Nổi bật lên là sự can thiệp quân sự của Pháp tại Mali và Trung Phi, của Mỹ tại Nam Sudan.
Hơn 1.100 người đã thiệt mạng trong thảm họa tại xưởng may ở Bangladesh 
9. Thảm họa xưởng may ở Bangladesh
 
Hôm 24/4, một xưởng may tại ngoại ô thủ đô Dhaka của Bangladesh đã bị đổ sập, làm hơn 1.100 người thiệt mạng. Đây là một trong những thảm họa tồi tệ nhất đối với ngành công nghiệp may mặc ở nước này. Thảm họa đã làm bùng phát các cuộc tranh cãi cả trong nước và quốc tế về một cuộc cải cách tại các nhà máy cung cấp hàng hóa cho các hãng bán lẻ lớn trên toàn châu Âu và Mỹ.
 
Vào tháng 11, các nhóm đại diện cho các hãng bán lẻ lớn như Walmart, Gap và H&M đã thống nhất áp dụng những tiêu chuẩn lao động chặt chẽ hơn cho nhân công Bangladesh, những người được cho là có mức lương thấp nhất thế giới.
Thành phố Tacloban đã bị hủy diệt hoàn toàn sau iêu bão Haiyan tại Philipin 
10. Siêu bão Haiyan hủy diệt miền trung Philippines
 
Ngày 10/11, siêu bão Haiyan mạnh nhất thế giới với tốc độ gió lên tới 320 km/h đã đổ bộ vào miền trung Philippines, tàn phá một khu vực rộng lớn và gây ra thảm họa nhân đạo tồi tệ nhất năm 2013. Gần 6000 người đã thiệt mạng trong cơn bão này, trong đó có nhiều người vẫn chưa tìm thấy xác. Thành phố Tacloban đã bị hủy diệt hoàn toàn khiến hàng chục ngàn người dân lâm vào cảnh màn trời chiếu đất, không có thức ăn, nước uống trong nhiều ngày liền.
 
Cộng đồng quốc tế đã nỗ lực hết sức mình để cùng chính phủ Philippines thực hiện chiến dịch cứu trợ cho các nạn nhân của bão Haiyan. Mỹ cũng đã điều cụm tàu sân bay USS George Washington tới Philippines để hỗ trợ nhân đạo cho các nạn nhân vượt qua thời điểm vô cùng khó khăn sau siêu bão. Clip xem tại đây

 

Kim Dung
Thăm dò khán giả