Chủ nhật, ngày 20/09/2020 - 22:27 (GMT+7)

| Lịch phát sóng
Dòng sự kiện

Cập nhật: 14:35, Thứ 5, 20/08/2020

Chia sẻ lên twitter Chia sẻ lên zing me Chia sẻ lên facebook In bài Gửi cho bạn bè

Làng nghề mũ phớt tại Ecuador

(ANTV) - Trong lĩnh vực thời trang, chiếc mũ phớt Panama từ lâu là một trong những sản phẩm thủ công nổi tiếng thế giới. Nhưng dù có tên là Panama , thì nguồn gốc của những chiếc mũ này lại xuất phát từ Ecuador. Không chỉ đem lại phong cách sang trọng cho người dùng, chiếc mũ đã trở thành biểu tượng tự hào của người dân xứ dừa xanh, cọ biếc Ecuador. 

 

Bàn tay khéo léo, đôi mắt tinh tường và sự tập trung cao độ chính là những yếu tố giúp ông Simón Espinal làm ra những chiếc mũ vô cùng tỉ mỉ, độc đáo này. Ông Espinal được coi là “huyền thoại sống” trong nghề làm mũ phớt Panama, thậm chí nhiều người còn coi ông là nghệ nhân vĩ đại nhất từ ​​trước đến nay.

Nghệ nhân Simón Espinal chia sẻ: Tôi đã học cách dệt mũ từ năm 14 tuổi, đến nay tôi đã làm nghề này được 40 năm rồi. Nghề này được truyền lại từ đời ông tôi, bố tôi rồi đến tôi.

Chiếc mũ phớt Panama được sinh ra từ làng nghề Pile, nằm gần thị trấn Montecristi thuộc tỉnh Manabí của Ecuador. Mặc dù là sản phẩm thủ công đặc biệt của Ecuador, nhưng sự nhầm lẫn tên gọi bắt đầu từ năm 1830. Khi đó, những chiếc mũ này thường được bán trong các trạm giao dịch tại eo đất Panama, một điểm trao đổi hàng hóa quan trọng ở châu Mỹ trước khi kênh đào Panama được xây dựng. Loại mũ này bắt đầu phổ biến hơn cùng cơn sốt tìm vàng ở Mỹ, khi đó hàng chục nghìn người đã đi qua Panama để đi tìm vận may cùng chiếc mũ trên đầu. Từ đó tới nay, mũ phớt Panama dần trở thành một phụ kiện thời trang nổi tiếng thế giới.

Theo truyền thống, những chiếc mũ phớt Panama được làm làm từ cây rơm toquilla, chủ yếu có mầu trắng kem hoặc trắng ngà voi, chạm vào mềm mịn như lụa và khi đội đem lại cảm giác thoáng mát.

Nghệ nhân Simón Espinal cho biết thêm: Để làm ra được một chiếc mũ tốt, điều đầu tiên là phải chọn được những sợi rơm toquilla có chất lượng tốt nhất, vô cùng mỏng, mềm. Những sợi rơm được chọn phải được phơi khô, không được ngâm trong hóa chất tẩy, rửa.

Khi đã chọn xong phần nguyên liệu, sẽ phân chia các sợi toquilla thành bốn cặp để thực hiện các đường đan chéo (gọi là “cruzado”), những đường dệt khởi đầu cho một chiếc mũ Panama. Sau đó, những đường cruzado chuyển dần thành những đường thẳng (gọi là “plantilla”) để tạo thành chóp mũ và cuối cùng là đường vòng (gọi là “copa”) để dệt vành mũ, thường được dệt trên một chiếc khuôn bằng gỗ."

Trung bình, bề mặt mũ của ông Espinal có hơn 3.000 sợi trên 1 cm², một mức độ độ mịn mà hiếm có thợ làm mũ nào có thể đạt tới. Chiếc mũ ưng ý nhất của ông có bề mặt với hơn 4.200 sợi dệt trên mỗi cm² và phải mất năm tháng để hoàn thành.

Theo nghệ nhân Simón Espinal: Khi đan mũ bằng những sợi toquilla vô cùng mỏng như thế này, tôi không cho phép mình được sao nhãng tâm trí dù chỉ một giây.

Những chiếc mũ tinh xảo nhất của ông Espinal từng được bán cho nhiều chính khách, thương nhân hay ngôi sao hàng đầu thế giới. Chiếc mũ đặc biệt với 4.200 sợi dệt trên 1 cm² có giá lên tới 25.000 USD và được giới chuyên môn đánh giá rất cao.

Chuyên gia mũ Panama, Brent Black cho biết: Mong ước của tôi là chiếc mũ này sẽ có được một vị trí trang trọng trong bảo tàng. Nó không nên được đội trên đầu bất kỳ ai bởi đó chính là đỉnh cao của nghệ thuật truyền thống.

Tuy nhiên, do những chiếc mũ Panama chất lượng tốt đòi hỏi nhiều thời gian và công sức, nên các nghệ nhân như ông Espinal mỗi năm chỉ làm được ba tới bốn chiếc. Cung không đủ cầu khiến thị trường hiện nay tràn ngập những chiếc mũ Panama rẻ tiền, được sản xuất tràn lan. Trong khi đó, truyền thống của làng nghề cũng có dấu hiệu mai một khi người làm mũ thế hệ trước dần vắng bóng, hoặc không còn đủ tinh tường. Ngược lại, thế hệ trẻ ngày càng xa dần nghề làm mũ, thường coi đó là nghề theo mùa vụ lúc nông nhàn.

Nghệ nhân Simón Espinal  cho rằng: Giữ gìn nghề  truyền thống là một điều rất thiêng liêng. Và tôi mong muốn mình sẽ sống thật khỏe mạnh để tiếp tục kế thừa và phát triển công việc này./.

BT
Thăm dò khán giả