Thứ hai, ngày 26/10/2020 - 00:19 (GMT+7)

| Lịch phát sóng
Dòng sự kiện

Cập nhật: 16:02, Thứ 4, 20/08/2014

Chia sẻ lên twitter Chia sẻ lên zing me Chia sẻ lên facebook In bài Gửi cho bạn bè

Iran minh bạch hóa chương trình hạt nhân

(ANTV) -Với việc Tổng thống Iran Hassan Rouhani bất ngờ quyết định  chấp nhận sẽ chịu sự giám sát chương trình hạt nhân theo quy định của Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân toàn cầu. Liệu động thái mớí nhất này từ phía Iran có tạo ra bước ngoặt trong đàm phán với P5+1, vốn đã bế tắc trong khoảng thời gian khá lâu hay không? 

 
Ngày 1/6/1968, Hiệp ước Cấm phổ biến Vũ khí hạt nhân ra đời với mục đích hạn chế việc sở hữu các loại vũ khí hạt nhân. Hiệp ước tồn tại với ba nguyên tắc cơ bản: Không phổ biến, giải trừ quân bị và Quyền sử dụng kỹ thuật hạt nhân cho mục đích hòa bình.

Gần nửa thập kỷ trôi qua, khi mà cả thế giới đang cùng nhau đối mặt với các vấn nạn toàn cầu như thiên tai, dịch bệnh, thảm họa nhân đạo thì vấn đề hạt nhân vẫn tồn tại âm thầm và lặng lẽ. Một số quốc gia, trong đó có Iran, đang lăm le sử dụng vũ khí hạt nhân với mục đích mà họ gọi là hòa bình. Rất nhiều hội thảo, rất nhiều cuộc đàm phán đã diễn ra, song kết quả vẫn không như mong đợi.

Theo ông Yukiya Amano, Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử quốc tế cho biết:" Hiện chúng tôi đang tiếp tục các cuộc đàm phán và hy vọng sẽ có tiến triển mới. Nhiều giải pháp đã được đưa ra, song để tiến đến một quyết định cuối cùng vẫn còn nhiều gian nan.”

Sau nhiều lần rơi vào bế tắc, hôm 17/8 mới đây, Iran tuyên bố sẽ cho giám sát chương trình hạt nhân theo quy định của hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân toàn cầu – một động thái được cho là cởi nút thắt cho những bế tắc trên bàn đàm phán với P5+1.

Trao đổi ANTV, TS. Phạm Quang Minh, Phó Hiệu trưởng trường Đại học Khoa học Xã hội - Nhân văn cho biết: “Đây là bước đầu tiên để thực hiện minh bạch hóa trong chương trình phát triển vũ khí hạt nhân của Iran. Và Iran muốn cho thế giới thấy rằng, họ không theo đuổi một chương trình hạt nhân mang tính chất quân sự, mà đây là một chương trình hạt nhân dân sự và vì mục tiêu hòa bình. Đấy có lẽ là một trong những điểm quan trọng. Và để đổi lại, Iran muốn những nước thường trực Hội đồng Bảo an LHQ cùng Đức, cộng đồng quốc tế sẽ có những biện pháp nhằm cải thiện quan hệ với Iran, và một trong những điều quan trọng nhất, đó là giảm bớt lệnh trừng phạt, sự cấm vận của Mỹ và các nước phương Tây.”
 
Trong những vòng đàm phán trước ở Geneva (Thụy Sỹ), Iran đề xuất phương án chuyển đổi nhà máy làm giàu urani mang tên Fordow thành cơ sở nghiên cứu hoặc phòng thí nghiệm. Nhà máy này nằm dưới lòng đất (khoảng 80 mét), sản xuất phần lớn lượng urani được làm giàu ở mức 20% của Iran. Tehran cũng sẵn sàng di chuyển 3000 máy li tâm lắp đặt tại đây, đồng thời thiết kế lại lò phản ứng Arak để nó chỉ có thể sản xuất khoảng 1kg plutoni/năm, thấp hơn nhiều so với công suất 8-12kg/năm như thiết kế ban đầu.
 
Ngoại trưởng Mỹ John Kerry cho biết các nhà đàm phán khẳng định rằng bất cứ giải pháp lâu dài và toàn diện nào cũng phải gắn với những biện pháp giám sát và kiểm tra kỹ càng. Đó là điều mà phía Iran cũng sẵn sàng thực hiện nhằm củng cố lòng tin.
 
Theo PGS. TS. Phạm Quang Minh, Phó Hiệu trưởng trường Đại học Khoa học Xã hội - Nhân văn cho biết:“Các nước phương Tây khi có được quyết định như thế này, chắc chắn họ mong muốn có được những lợi ích nào đó. Đấy là hiệp định không phổ biến vũ khí hạt nhân toàn cầu mà tất cả các quốc gia đều phải có trách nhiệm thực hiện. Thứ hai, đó là vấn đề an ninh lien quan đến các nhóm khủng bố, Iran cũng cam kết rằng họ sẽ hợp tác với các nước phương Tây trong việc không tiếp tay, không ủng hộ cho các lực lượng khủng bố, đặc biệt là tổ chức al-Qaeda ở khu vực Trung Đông.”
 
Dư luận Iran tháng trước còn tỏ ra chán nản trước những đòi hỏi của phương Tây vốn được cho là quá vô lý. Người Iran từng tin rằng họ sẽ đạt được thỏa thuận sau những vòng đàm phán vừa qua để giảm bớt sức ép cấm vận của phương Tây, từ đó giúp chính phủ mới khôi phục nền kinh tế. Nếu người dân Iran không còn bất cứ hy vọng nào, thì cả Tổng thống Hassan Rouhani và phương Tây sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng.
 
PGS. TS. Phạm Quang Minh cũng cho hay:“Cho tới nay có thể nhận thấy rằng, hầu như tất cả các nước đều có thể thấy rõ tầm quan trọng của việc sử dụng một cách hòa bình năng lượng nguyên tử. Iran sẽ thực hiện chương trình này một cách nghiêm túc và cho đến ngày 25/8, họ sẽ công bố tất cả thông tin liên quan đến chương trình phát triển hạt nhân của họ. Chúng ta tin rằng, các quốc gia trên thế giới đều nhận thức được tầm quan trọng của hòa bình và an ninh quốc tế. Đồng thời sẽ không phát triển năng lượng nguyên tử vì mục tiêu quân sự, mà phục vụ mục tiêu hòa bình.”
 
Có lẽ, bài học về quả bom nguyên tử năm 1945 tại Hiroshima và Nagasaki vẫn còn nguyên giá trị bởi độ tàn khốc và hậu quả của nó cho đến tận ngày nay.
 
Tuy nhiên, năng lượng hạt nhân vẫn đang được sử dụng và phát triển bởi một số quốc gia. Có thể đây là nguồn năng lượng dồi dào, có khả năng thay thế nhiều nguồn năng lượng khác song hậu họa của nó là khôn lường.
 
Còn nhớ, nhờ các nhà máy hạt nhân, Nhật Bản đã có đà phát triển nhanh chóng về kinh tế. Song cũng chính vì hạt nhân mà hiện nay, khu vực xung quanh nhà máy điện hạt nhân Fukushima của Nhật Bản trở thành một vùng đất nhiễm phóng xạ nặng, không có sự sống và co nguy cơ lây lan ra các vùng khác./.
BT
Thăm dò khán giả