Thứ ba, ngày 24/11/2020 - 19:38 (GMT+7)

| Lịch phát sóng
Dòng sự kiện

Cập nhật: 00:24, Chủ Nhật, 09/04/2017

Chia sẻ lên twitter Chia sẻ lên zing me Chia sẻ lên facebook In bài Gửi cho bạn bè

Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Trung: Định hình lại mối quan hệ song phương

(ANTV) -Cuộc gặp thượng đỉnh đầu tiên giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình kể từ khi ông Donald Trump lên nắm quyền diễn ra trong 2 ngày 6-7/4 vừa qua thu hút sự quan tâm, chú ý đặc biệt của dư luận. Bởi đây không chỉ là cuộc gặp chính thức giữa hai nhà lãnh đạo của hai cường quốc hàng đầu thế giới mà nó còn mang tính chất định hình lại mối quan hệ song phương giữa Mỹ và Trung Quốc dưới thời chính quyền mới, đồng thời cũng là thử thách ngoại giao lớn nhất của Tổng thống Donald Trump sau gần 3 tháng cầm quyền. 

 
 
Những nội dung chính được đề cập trong cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo như vấn đề hạt nhân Triều Tiên, thương mại Mỹ - Trung cùng những vấn đề an ninh khu vực khác cũng cho thấy rõ quan điểm của mỗi nhà lãnh đạo trong việc giải quyết các vấn đề trong nước và quốc tế, qua đó thể hiện những chính sách tương lai có ảnh hưởng đến khu vực và thế giới.
 
Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Trung
 
Chuyến thăm của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đến Mỹ không phải là chuyến thăm cấp nhà nước, vì thế nó không diễn ra tại Nhà Trắng mà diễn ra tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago, Florida của gia đình Tổng thống Trump. Đây cũng là nơi mà Tổng thống Trump từng đón tiếp và chơi golf cùng Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe.
 
Tại cuộc hội đàm đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo, chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã bày tỏ vui mừng được Tổng thống Donald Trump mời sang Mỹ và tiến hành cuộc gặp này; đồng thời khẳng định hợp tác là lựa chọn duy nhất đúng đắn của hai nước và hai bên hoàn toàn có thể trở thành đối tác tốt.
 
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nói:“Có hàng ngàn lý do để xây dựng mối quan hệ Trung - Mỹ nhưng không có lý do nào để phá hủy mối quan hệ này.”
 
Về phần mình, Tổng thống Donald Trump hoan nghênh Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đến thăm khu nghỉ dưỡng Mar-a-lago, nhấn mạnh rằng, hai bên đều phải gánh vác trách nhiệm to lớn với vai trò là hai nước lớn trên thế giới. Tổng thống Donald Trump bày tỏ rất kỳ vọng về cuộc gặp lần này, mong muốn cùng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình xây dựng mối quan hệ tốt đẹp, qua đó thúc đẩy quan hệ Trung – Mỹ phát triển hơn nữa. Tổng thống Trump cũng vui mừng nhận lời mời thăm chính thức Trung Quốc, đồng thời hy vọng hai bên sớm bố trí thực hiện điều này.
 
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng:“Tôi rất vinh dự được đón tiếp Chủ tịch Trung Quốc và phu nhân tới thăm Mỹ. Chúng tôi đã có một cuộc thảo luận dài và mặc dù chưa đạt được kết quả gì, chúng tôi đã phát triển quan hệ bạn bè và tôi nghĩ, về lâu dài, chúng tôi sẽ có một mối quan hệ tuyệt vời.”
 
Hai bên đều cho rằng cần tăng cường kết nối, phối hợp trong các vấn đề quốc tế, khu vực, giải quyết tốt các điểm nóng có liên quan trong khu vực, mở rộng hợp tác để cùng duy trì hòa bình, ổn định, thịnh vượng trên thế giới. Tuy nhiên, theo các chuyên gia phân tích, những vụ thử tên lửa mới của Triều Tiên và diễn biến thực địa tại Syria căng thẳng có khả năng đe dọa, phủ bóng đen lên cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ - Trung.
 
Trao đổi ANTV, ông Trần Việt Thái - Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu chiến lược, Bộ Ngoại giao cho rằng:"Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Trung lần này diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực có nhiều diễn biến mới và phức tạp. Ở khu vực, tình hình bán đảo Triều Tiên đang nóng lên. Triều Tiên vừa bắn thử tên lửa và có những phản ứng rất phức tạp, rất mạnh đối với các cuộc tập trận chung Mỹ Hàn cũng như những diễn biến gần đây ở khu vực. Còn ở trên thế giới, chủ nghĩa dân túy và chủ nghĩa bảo hộ đang nổi lên mạnh mẽ ở nhiều nơi, đã tác động đến chính sách cũng như quan hệ quốc tế của rất nhiều quốc gia. Có thể nói trong bối cảnh như vậy, cuộc gặp Mỹ Trung đánh dấu là một trong những sự kiện quan trọng, nó có thể góp phần định hướng, không chỉ là quan hệ Mỹ Trung mà nó còn góp phần định hướng phát triển quan hệ quốc tế ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương và trên thế giới trong những năm tới."
 
Bên cạnh đó, những khác biệt trong quan điểm chính sách giữa hai bên về vấn đề kinh tế, thương mại hay vấn đề Triều Tiên, biển Đông có thể nói là những thách thức trong cuộc gặp song phương giữa hai nhà lãnh đạo. Đặc biệt, trong vấn đề thương mại, hai nhà lãnh đạo Mỹ - Trung sẽ khó có thể tìm được tiếng nói chung khi chính quyền của ông Donald Trump trước đó đã chỉ trích chính sách cạnh tranh không lành mạnh của Trung Quốc và cho rằng các hoạt động này làm giảm công ăn việc làm của Mỹ. Trong khi đó, tình hình trên bán đảo Triều Tiên cũng khá căng thẳng khi Mỹ và Trung Quốc đều theo đuổi những mục tiêu khác nhau về vấn đề này.
 
Theo ông Thái cho rằng, hiện nay quan hệ Mỹ Trung đã phát triển rất sâu rộng, có rất nhiều vấn đề cần đề cập, cả mặt hợp tác lẫn mặt đấu tranh. Thứ nhất là về thương mại. Hiện nay thương mại Mỹ Trung đã đạt trên dưới 600 tỷ USD, một con số rất lớn, trong đó, Mỹ thâm hụt hơn 300 tỷ USD hàng năm. Trong quá trình tranh cử vừa rồi, ông Donald Trump đã tuyên bố rất rõ là sẽ không thể chấp nhận xu hướng này và muốn đảo ngược xu hướng này. Vấn đề thứ hai rất phức tạp là tình hình trên bán đảo Triều Tiên. Trung Quốc là một trong những đối tác quan trọng nhất của Triều Tiên, có thể có ảnh hưởng đến Triều Tiên sẽ là nước mà Mỹ muốn gây tác động và muốn trao đổi để tìm ra những giải pháp phù hợp. Vấn đề thứ ba là tình hình kinh tế của Trung Quốc, đặc biệt là những vấn đề liên quan đến cải cách, vấn đề tiền tệ và những vấn đề khác của Trung Quốc. 
 
Mặc dù được đánh giá là cuộc gặp quan trọng và mang nhiều ý nghĩa, song thời điểm gặp gỡ gấp gáp, nội dung thảo luận trải rộng, nhiều thách thức, chưa có sự hiểu biết lẫn nhau giữa các lãnh đạo cấp cao - là những nhân tố có thể khiến Mỹ và Trung Quốc chưa thể có bước đột phá lớn sau cuộc gặp lần này.
 
Tương lai mối quan hệ Mỹ - Trung
 
Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Trung: Định hình lại mối quan hệ song phương
 
Trên thực tế, thời gian qua, quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc đã trải qua không ít thăng trầm, có lúc tưởng chừng đứng trước ngã rẽ trở thành đối thủ nhiều hơn là đối tác cạnh tranh. Sự kiện ông Donald Trump đắc cử Tổng thống Mỹ cũng dẫn tới hàng loạt đồn đoán về 1 tương lai ảm đạm cho quan hệ Mỹ-Trung, theo đó Mỹ có thể gây sức ép với Trung Quốc trên cả lĩnh vực kinh tế thương mại lẫn địa chính trị. Tuy nhiên, có vẻ những lợi ích song trùng giữa 2 bên đang buộc Washington và Bắc Kinh phải duy trì mối quan hệ mang tính xây dựng.
 
Trước hết, đó là sự phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế thương mại. Nhìn lại sau hơn 30 năm bình thường hóa quan hệ, quy mô thương mại Mỹ - Trung đã tăng 230 lần, nhanh chóng trở thành cột trụ của nền kinh tế toàn cầu. Bên cạnh đó, 2 bên cũng còn cần nhau trong việc giải quyết những vấn đề toàn cầu và khu vực (như mối đe dọa hạt nhân Triều Tiên, chống khủng bố, biến đổi khí hậu...Trong bối cảnh thế giới không ngừng biến động, bất ổn gia tăng ở nhiều nơi, sự hợp tác giữa các nước lớn như Mỹ và Trung Quốc có vai trò đặc biệt quan trọng.
 
Theo giới phân tích, ông Donald Trump đang trong quá trình tự điều chỉnh, chính sách chưa định hình 1 cách rõ ràng, sẽ còn nhiều biến đổi. Do đó, khó có thể nói 1 cách chắc chắn về tương lai quan hệ Mỹ - Trung. Tuy nhiên, trong tương lai gần, mối quan hệ này mặc dù cạnh tranh chiến lược, cọ xát kinh tế sẽ tiếp tục, nhưng cơ bản vẫn nằm trong quỹ đạo vừa hợp tác, vừa đấu tranh, “đấu mà không vỡ”.
 
Ông Trần Việt Thái cho rằng,  mối quan hệ Mỹ - Trung hiện nay là 1 mối quan hệ hợp tác rất sâu rộng và sự tùy thuộc lẫn nhau ở mức rất cao. Hợp tác có, đấu tranh có, mâu thuẫn lợi ích có. Do vậy mà tôi nghĩ trong thời gian tới, quan hệ Mỹ - Trung vẫn sẽ đi theo khuôn khổ vừa hợp tác vừa đấu tranh. Trong đó vẫn theo format từ trước đến nay: hợp tác sâu rộng, nhưng cạnh tranh chiến lược và lòng tin sẽ ngày càng giảm dần. Tuy nhiên dưới thời ông Donald Trump có điểm khác biệt so với trước, đó là tính bất định cao hơn. Với những tính cách của cá nhân ông Trump cũng như những diễn biến gần đây, dự báo mối quan hệ Mỹ - Trung sẽ còn nhiều sóng gió, chứ chưa thể bình lặng trở lại.
 
Dù phụ thuộc lẫn nhau, cả Mỹ và Trung Quốc vẫn còn nhiều bài toán khó chưa thể giải quyết. Đó là sự cạnh tranh về kinh tế-thương mại, là những bất đồng trong việc xử lý các đòi hỏi chủ quyền ở Biển Đông, biển Hoa Đông, vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên, hay sự hiện diện quân sự rộng lớn của Mỹ tại khu vực. Đó cũng là sự nghi kỵ nhất định về quan điểm chiến lược của 2 bên. Bởi vậy, để có thể định hình 1 mối quan hệ mới, “phép thử” đầu tiên và tối quan trọng mà cả Mỹ và Trung Quốc phải vượt qua chính là xây dựng và củng cố lòng tin - điều xưa nay luôn thiếu trong quan hệ 2 nước.
 
Cuộc gặp thượng đỉnh đầu tiên giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chắc chắn chưa thể mang lại sự cải thiện mang tính đột phá trong quan hệ 2 nước. Dù vậy, việc cuộc gặp diễn ra khá sớm (chỉ hơn 2 tháng sau khi ông Trump nhậm chức) đã cho thấy mong muốn của cả 2 bên trong thúc đẩy đối thoại để cải thiện lòng tin, và nhanh chóng định hình lại mối quan hệ song phương, sau khi Mỹ có lãnh đạo mới.
 
Là cặp quan hệ quan trọng và phức tạp, có ảnh hưởng sâu rộng trong hệ thống quan hệ quốc tế hiện nay, Mỹ và Trung Quốc trong thời gian tới chắc chắn sẽ phải tìm cách duy trì quỹ đạo vừa hợp tác vừa cạnh tranh, tránh đối đầu, xung đột, vì lợi ích của cả 2 bên, cũng như vì hòa bình, ổn định và sự thịnh vượng của khu vực và thế giới.
Thăm dò khán giả