Thứ bảy, ngày 31/10/2020 - 09:44 (GMT+7)

| Lịch phát sóng
Dòng sự kiện

Cập nhật: 16:38, Chủ Nhật, 08/02/2015

Chia sẻ lên twitter Chia sẻ lên zing me Chia sẻ lên facebook In bài Gửi cho bạn bè

Cục diện nào khi Mỹ viện trợ vũ khí cho Ukraine?

(ANTV) - Sau khi quân đội Ukraine bại trận liên tiếp trong cuộc chiến với lực lượng ly khai miền Đông, chính quyền của Tổng thống Barack Obama tuyên bố sẽ cung cấp vũ khí gây sát thương cho Kiev, với hy vọng thay đổi chiều hướng của cuộc nội chiến đẫm máu ở quốc gia Đông Âu. 

 
Tuy nhiên, nhiều quốc gia châu Âu trong đó có cả Pháp và Đức những đồng minh của Mỹ lại từ chối viện trợ quân sự cho Ukraine, đồng thời quyết định tới Kiev và Moskva để thảo luận về vấn đề Ukraine mà không thông qua Mỹ.
 
Liệu rằng chuyến công du của hai nhà lãnh đạo Pháp, Đức có tìm được tiếng nói chung nhằm cứu vãn tình hình miền Đông Ukraine giữa lúc đạn pháo vẫn liên tục oanh tạc mỗi ngày? Và việc Mỹ cung cấp vũ khí sát thương cho Kiev có khiến cục diện cuộc chiến tại Ukraine thay đổi?
 
Cho tới nay, sự ủng hộ của chính quyền Obama cho chính quyền Kiev chỉ giới hạn ở những mặt hàng thiết bị quân sự có tính chiến thuật nhưng không gây sát thương như mặt nạ phòng hơi độc, kính nhìn ban đêm, áo chống đạn và bộ đồ sơ cứu. Tuy nhiên, hiện tại Washington lo ngại rằng quân đội Ukraine có thể vỡ trận hoàn toàn trước lực lượng ly khai nếu không có sự hậu thuẫn từ nước ngoài.
 
Trước tình hình đó, sáng 2/2, các quan chức Mỹ công bố một báo cáo độc lập nhằm kêu gọi quốc hội Mỹ đồng ý cung cấp các khoản viện trợ vũ khí và trang thiết bị trị giá 3 tỷ USD cho Ukraine, bao gồm các tên lửa chống xe thiết giáp và các máy bay do thám không người lái.
 
TS. Trần Việt Thái - Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu chiến lược – Học viện Ngoại giao nói: Tôi cho rằng có hai nhóm nguyên nhân, trước hết là nguyên  nhân khách quan, gần đây đặc biệt là đầu năm 2015 đến nay, tình hình chiến sự tại Ukraine diễn biến hết sức phức tạp và quân đội Ukraine liên tiếp thua trận và để mất rất nhiều vị trí then chốt ví dụ như sân bay Doneskt, số người thương vong gia tăng chóng mặt. Còn nguyên nhân chủ quan là về phía Mỹ cho rằng hai điểm rất quan trọng. Điểm thứ nhất cho rằng Nga tiếp tục can thiệp sâu vào tình hình ở Ukraine và chính vì bàn tay của Nga mà quân đội Ukraine thua liểng xiểng như hiện nay. Cái nhận thức thứ hai là Mỹ đã cho rằng các biện pháp cấm vận, các biện pháp trừng phạt vừa rồi của Mỹ và Châu Âu đưa ra với Nga là chưa đủ hiệu lực để răn đe. Nói như là ông Biden Phó Tổng thống Mỹ, không được để nước Nga vẽ lại bản đồ Châu Âu trong thế kỉ 21."  
 
Mỹ hy vọng rằng với việc cung cấp vũ khí gây sát thương cho Kiev, họ có thể giúp quân đội Ukraine đảo ngược tình thế trên chiến trường hiện nay. Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích tin rằng, điều này khó xảy ra bởi nếu Mỹ cung cấp vũ khí cho Kiev thì Nga cũng có thể cung cấp vũ khí cho lực lượng ly khai. Vì thế, khó có thể biết được lực lượng nào sẽ giành được lợi thế.
 
Thêm nữa, nếu Mỹ thực sự cung cấp vũ khí gây sát thương cho chính quyền Kiev thì đó sẽ là một động thái nguy hiểm và liều lĩnh - một canh bạc mà phe ủng hộ cho rằng sẽ giúp chấm dứt cuộc chiến ở Ukraine nhưng phe phản đối khẳng định sẽ thổi bùng thêm ngọn lửa chiến tranh ở quốc gia Đông Âu này.
 
TS. Trần Việt Thái trao đổi: Tôi cho rằng nó sẽ làm gia tăng rủi ro và có nguy cơ đẩy xung đột lan rộng hơn. Tuy nhiên để nó dẫn tới một cuộc chiến tranh quy mô ở khu vực Châu Âu thậm chí là một cuộc đối đầu về quân sự trên diện rộng giữa Mỹ và Phương Tây thì tôi cho rằng là rất khó. Bởi vì hiện nay lợi ích của Nga cũng như lợi ích của Châu Âu và lợi ích của Mỹ đang đan xen rất nhiều trong bối cảnh thế giới toàn cầu hóa như hiện nay. Do vậy nó sẽ có những tác động nhất định. Nhưng nó chỉ có một phạm vi hẹp và nếu xử lý không khéo nó sẽ ảnh hưởng trực tiếp làm quan hệ Mỹ - Nga xấu đi, làm quan hệ Mỹ - Châu Âu xấu đi, chứ không thể đẩy hai bên đến đối đầu thậm chí chiến tranh lan rộng trên quy mô toàn khu vực.
 
Cho tới thời điểm này, quyết định cuối cùng vẫn chưa được đưa ra nhưng kế hoạch cung cấp vũ khí sát thương cho U-crai-na của Mỹ đã sớm vấp phải sự phản đối của nhiều quốc gia trên thế giới. Thậm chí Thủ tướng Merkel còn thẳng thừng tuyên bố Đức sẽ không cung cấp vũ khí cho chính quyền Ukraine mà sẽ ủng hộ con đường đàm phán hoà bình và tìm kiếm một giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột giữa Kiev và lực lượng ly khai miền đông. Ngày cả Pháp một đồng minh thân cận của Mỹ cũng không mấy mặn mà trước viễn cảnh cung cấp vũ khí cho quân đội của chính quyền Kiev thân phương Tây.  
 
Ông Richard Youngs - Chuyên gia tư vấn cấp cao - Tổ chức tư vấn Carnegie Europe cho rằng: "Dù mới chỉ là tuyên bố nhưng động thái của Mỹ đã làm gia tăng bầu không khí căng thẳng tại vùng chiến sự Ukraine. Nhiều quốc gia như Đức, Pháp... đều khẳng định sẽ không cung cấp vũ khí cho Kiev vì chiến tranh không phải là cách giải quyết vấn đề. Thỏa thuận ngừng bắn Minsk vẫn là điểm khởi đầu tốt nhất để ổn định lại tình hình."
 
Bộ trưởng Quốc phòng Đức Ursula von der Leyen phát biểu: “Chúng tôi rất ủng hộ Ukraine về mặt chính trị và kinh tế, và sẽ tiếp tục ủng hộ Ukraine trong các lĩnh vực này. Tuy nhiên, trong bối cảnh căng thẳng hiện nay, việc cung cấp vũ khí sẽ là 1 cách tiếp cận sai lầm. Cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine cần phải được giải quyết trên bàn đàm phán.”
 
TS. Trần Việt Thái nói thêm: Họ không đồng ý với quan điểm của Mỹ cho rằng là cung cấp viện trợ quân sự trực tiếp sẽ giúp giải quyết được vấn đề, mà có thể làm gia tăng rủi ro hơn nữa.  Cái thứ hai quan trọng hơn nữa là Châu Âu có lợi ích rất sát sườn trong vấn đề Ukraine. Và cách tiếp cận của Châu Âu trong việc giải quyết vấn đề Ukraine nó cũng khác vơi Mỹ. Châu Âu thì muốn tìm cách giải quyết bằng các biện pháp hòa bình, thương lượng bởi vì nói như bộ trưởng Quốc Phòng Đức là Châu Âu muốn chứng minh với thế giới và với Mỹ rằng trong thế kỉ 21 Châu Âu có thể giải quyết các cuộc xung đột bằng biện pháp hòa bình chứ không thể nào bằng việc tăng cường xung đột hay là tăng cường cung cấp vũ khí sát thương cho các bên.
 
Do mối quan ngại đang gia tăng trước kế hoạch cung cấp vũ khí sát thương cho Ukraine của Mỹ, Tổng thống Pháp Francois Hollande và Thủ tướng Đức Angela Merkel ngày 5/2 đã có chuyến ngoại giao con thoi tới Kiev và Moscow để tiến hành đàm phán trực tiếp về vấn đề Ukraine mà không có sự tham vấn của Mỹ, bất chấp việc Washington trong suốt thời gian qua đã luôn dẫn dắt phương Tây trong tiến trình giải quyết cuộc khủng hoảng ở Ukraine cũng như trong cách đối phó với Moscow.
 
Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Jens Stoltenberg nói: “Các nỗ lực của Thủ tướng Đức Merkel và Tổng thống Pháp Hollande là rất quan trọng. Và đó là lý do tại sao NATO hoàn toàn ủng hộ các nỗ lực nhằm tìm kiếm một giải pháp chính trị cho cuộc khủng hoảng tại Ukraine”.
 
Theo đánh giá của giới phân tích, tới Kiev, lãnh đạo hai nước Đức, Pháp muốn chuyển tải bức thông điệp rằng đây có thể sẽ là cơ hội cuối cùng để tránh một thất bại quân sự và sụp đổ kinh tế. Còn tới Moscow, hai nhà lãnh đạo này hy vọng Tổng thống V.Pu-tin sẽ nhất trí với sáng kiến hòa bình mới cho Ukraine do họ đề xuất.
 
Tuy nhiên, cuộc đàm phán giữa ba nhà lãnh đạo Nga, Pháp và Đức về sáng kiến hòa bình cho Ukraine đã kết thúc sáng sớm ngày 7/2 bằng một thông báo rằng Tổng thống Nga Putin và người đồng cấp Ukraine Petro Poroshenko sẽ thảo luận về một đề xuất nhằm chấm dứt cuộc chiến ở miền đông Ukraine trong một cuộc điện đàm 4 bên vào ngày 8/2.
 
TS. Trần Việt Thái nhận định: Có thể nói Nga sẽ có vai trò quyết định trong tiếng nói để giải quyết vấn đề này. Chúng tôi hi vọng rằng với sự trung gian hòa giải và ngoại giao con thoi của hai nhà lãnh đạo hàng đầu của Châu Âu là Pháp và Đức thì hi vọng rằng là nước Nga sẽ đóng vai trò tích cực hơn và sẽ đưa ra một giải pháp một cái đề xuất mới cho hòa đình ổn định ở khu vực Châu Âu.
 
Thật khó dự đoán những gì sẽ nổi lên từ cuộc khủng hoảng đang diễn ra ở Ukraine. Nhưng điều quan trọng nhất đối với phương Tây là nhận thức được rằng bất kể cuộc khủng hoảng Ukraine có kết cục như thế nào, nó đều có tác động lớn đến tình hình chung ở Đông Âu thời "hậu Xô viết" và đến các tiến trình chính trị ở nước Nga./.
 
BT
Thăm dò khán giả