Thứ năm, ngày 08/12/2016 - 13:09 (GMT+7)

Bảng giá quảng cáo ANTV

| Lịch phát sóng
Dòng sự kiện

Cập nhật: 14:20, Thứ 7, 23/07/2016

Chia sẻ lên twitter Chia sẻ lên zing me Chia sẻ lên facebook In bài Gửi cho bạn bè

Tương lai bất định của Thổ Nhĩ Kỳ sau đảo chính

(ANTV) - Thổ Nhĩ Kỳ, quốc gia Hồi giáo duy nhất trong khối quân sự Hiệp ước Bắc Đại Tây dương NATO, đang đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Thổ Nhĩ Kỳ là cửa ngõ Á - Âu, có lực lượng quân đội lớn thứ nhì trong NATO, sau Mỹ. Đất nước 75 triệu dân này đóng vai trò ổn định tình hình tại Đông Nam Âu và Trung Đông. 

Mặc dù cuộc đảo chính đã kết thúc bằng một thất bại nhanh chóng, nhưng đó vẫn là một thảm kịch, báo hiệu nhiều biến động trong tương lai đối với cả Thổ Nhĩ Kỳ và khu vực.

Sự giằng co giữa chính quyền dân sự và quân đội Thổ Nhĩ Kỳ đã tạo nên những cơn sóng ngầm từ thập niên 1960 đến nay và nhiều lần bùng nổ thành xung đột thật sự. Quân đội đã lật đổ 4 chính phủ trong 49 năm qua, tạo nên một hệ thống chính trị không ổn định và luôn tồn tại nguy cơ ngấm ngầm.

Mối quan hệ vốn "cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt" giữa Tổng thống và quân đội từ hàng thế kỷ một lần nữa được khơi dậy trước cáo buộc một nhóm nhỏ tướng lĩnh quân đội đứng đằng sau vụ đảo chính.

Và như vậy, cuộc thanh trừng chủ yếu nhằm vào lực lượng vũ trang đang vô tình làm mỏng thêm sợi dây gắn kết giữa chính phủ và quân đội. Mâu thuẫn chất chồng sẽ chỉ đem đến những tác động tiêu cực cho chính trường Thổ Nhĩ Kỳ mà thôi.

Nhà báo Mustafa Akyol, Chuyên gia Nghiên cứu các vấn đề Thổ Nhĩ Kỳ cho biết: "Cuộc đảo chính này làm thay đổi mọi thứ. Thổ Nhĩ Kỳ đang trong tình trạng rất căng thẳng. Sự tàn bạo trong cuộc trấn áp là điều cực kỳ đáng lo ngại. Quân đội và lực lượng an ninh đã có sự xáo trộn lớn, và nhiều quan chức bị thanh trừng. Vấn đề lớn ở đây là các nhân vật này sẽ bị thay thế và xử lý thế nào. Đây là một cuộc khủng hoảng rất, rất lớn"

Cuộc đảo chính lần này là phần tiếp nối của chuỗi những bất ổn, những thách thức mà quốc gia nằm giữa 2 lục địa Á- Âu này đang phải đối mặt, trong đó bao gồm mâu thuẫn ngay trong chính nội bộ Đảng cầm quyền, thách thức từ Đảng Công nhân người Kurd (PKK), tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.

Sau quyết định từ chức của ông Ahmet Davutoglu, bức màn bí mật che dấu những mâu thuẫn nghiêm trọng trong chính nội bộ đảng Công lý và phát triển (AKP) cầm quyền được vén lên, phơi bầy sự bất mãn đối với cách thức kiểm soát quyền lực có phần "độc đoán" của Tổng thống Erdogan. Và ngay ở thời điểm hiện tại, khi lệnh tình trạng khẩn cấp được triển khai, không phải ai cũng đồng tình, nhiều nhà chính trị thuộc các Đảng phái tại Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng điều đó đang hạn chế nền dân chủ.

Đảo chính bất thành, nhưng nó đã xé toang sự ổn định của đất nước. Trong mắt giới lãnh đạo phương Tây, Ankara không còn là một vùng đệm để ngăn bạo lực, mà ngược lại, trở thành bàn đạp cho bạo lực. Các tổ chức cực đoan sẽ lợi dụng tình hình hỗn loạn tại Thổ Nhĩ Kỳ, sự căm phẫn, phân hóa để kích động xung đột. Thổ Nhĩ Kỳ đang đứng trước tương lai bất định, mà cuộc đảo chính vừa rồi mới chỉ là tiếng chuông cảnh tỉnh.

TS. Đỗ Sơn Hải, Trưởng khoa Chính trị quốc tế, Học viện Ngoại giao cho biết: "Ở đây chúng ta cũng thấy tình hình TNK trước đảo chính cũng đã chia 5 xẻ 7. Trước hết là mâu thuẫn giữa TNK và lực lượng người Kurd nó không chỉ trong nội bộ TNK mà nó sang cả lãnh thổ Syria, Iraq. Thứ 2 là trong nội bộ TNK cũng chia ra ít nhất 2, 3 lực lượng, không phải lực lượng nào cũng yêu thích chính quyền của TT Erdogan và vì thế mà sau cuộc chính biến này những mâu thuẫn buộc TT Erdogan phải hàn gắn. Thứ 2 là tiến trình trấn áp lực lượng tham gia cũng sẽ khiến cho mâu thuẫn trong xã hội nó vốn dĩ chia 5 xẻ 7 thì giờ đây càng trở nên mâu thuẫn sâu sắc và khó có thể dự báo được là tình hình TNK sẽ đi vào tình trạng ổn định một cách mau chóng, mà có nhiều dự báo bi quan cho rằng là sẽ có một cuộc chính biến tiếp theo, nhưng nó có thể không theo kịch bản đảo chính này nữa, mà nó là một cuộc biểu tình, một dạng của mùa xuân Arab"

Mặc dù không đạt được mục tiêu lật đổ chính quyền, song cuộc đảo chính tại Thổ Nhĩ Kỳ đã đạt được điều mà có thể các đối tượng tham gia đảo chính cũng không ngờ tới, đó là làm xói mòn mối quan hệ giữa quốc gia này với các nước phương Tây, trong đó có Mỹ và liên minh châu Âu. Ankara có lẽ sẽ ngó lơ lời kêu gọi của quốc tế để tiếp tục cuộc "đại thanh trừng", bởi sự nghi kỵ đang chi phối quá lớn, bất chấp điều này sẽ chôn vùi tất cả những nỗ lực bấy lâu của Thổ Nhĩ Kỳ trên con đường xây dựng "lòng tin" với phương Tây.

Kể từ khi các cuộc nổi dậy ở các nước Arab xảy ra cách đây hơn 5 năm khiến nhiều nước Trung Đông rơi vào bất ổn và nước láng giềng phía nam Syria rơi và cuộc nội chiến đẫm máu, Thổ Nhĩ Kỳ đã trở thành tâm điểm của sự chú ý bởi vai trò trung gian quan trọng. Nhưng những căng thẳng đang diễn ra trên chính trường quốc gia này cho thấy chính phủ của Tổng thống Erdogan sẽ còn rất nhiều việc phải làm để hàn gắn những mâu thuẫn đã trở nên quá sâu sắc và ổn định đất nước, trước khi đóng góp công sức kiến tạo một nền hòa bình bền vững cho khu vực Trung Đông đã và đang trải qua quá nhiều xung đột và hận thù dai dẳng.

Thổ Nhĩ Kỳ - Cuộc thanh trừng sau đảo chính? 

 Một tuần đã trôi qua sau cuộc đảo chính bất thành, nhưng những diễn biến trên chính trường Thổ Nhĩ Kỳ vẫn tiếp diễn và có chiều hướng gây quan ngại sâu sắc cho cộng đồng quốc tế. Thổ Nhĩ Kỳ đang chứng kiến một cuộc trấn áp quy mô lớn, hay nói đúng hơn là một cuộc "thanh trừng" nhằm vào bộ máy chính quyền của quốc gia này. Sau đảo chính, việc Chính phủ của Tổng thống Erdogan tiến hành thanh lọc những đối tượng âm mưu phá vỡ nền dân chủ có lẽ là điều dễ hiểu, nhưng xét về quy mô và tính chất của sự việc, có một câu hỏi đang được đặt ra là "Liệu ông Erdogan có đang quá mạnh tay?"

Chiến dịch thanh lọc trên khắp đất nước sau cuộc đảo chính bất thành ở Thổ Nhĩ Kỳ cuối tuần trước đã khiến:
- 42.700 nhân viên, giáo viên của Bộ Giáo dục bị đình chỉ công tác, tước giấy phép hành nghề
- 399 nhân viên Bộ Gia đình và Chính sách xã hội bị đình chỉ
- 257 nhân viên thuộc văn phòng Thủ tướng, 492 giáo sĩ thuộc ban phụ trách các vấn đề tôn giáo bị sa thải
- Buộc tội 99 tướng quân đội liên quan đến vụ đảo chính
- Sa thải 8.800 cảnh sát
- Bắt giữ 6.000 binh lính, 2.700 thẩm phán, công tố viên


Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cho biết: "Chính phủ cùng các binh sĩ sẽ tiếp tục đấu tranh quét sạch những mầm mống gây hại trong bộ máy chính quyền cũng như lực lượng quân đội Thổ Nhĩ Kỳ. Khi đối mặt với cuộc đảo chính, họ không có quyền chỉ trích quyết định này mà nên nhìn vào bản thân mình. Chúng tôi không muốn phê phán bất cứ ai, họ đơn giản nên đi theo con đường mà đất nước đã chọn. Đất nước này có sức mạnh để quyết định vận mệnh của mình, tất cả mọi người nên biết điều đó".

Nếu như khi cuộc đảo chính diễn ra, các nước phương Tây đều lên tiếng ủng hộ chính phủ của Tổng thống Erdogan, thì giờ đây, những diễn biến trên chính trường Thổ Nhĩ Kỳ khiến họ thực sự quan ngại.

Ngoại trưởng Đức Frank-Walter Steinmeier cho biết: "Chúng tôi bày tỏ sự lo ngại khi nghe tin hàng ngàn người đã bị sa thải, bị đình chỉ, bao gồm cả binh sĩ và thẩm phán và các giáo sư đại học đang bị ngăn rời khỏi đất nước. Cuộc đảo chính đã xảy ra tại Thổ Nhĩ Kỳ nhưng cũng cần phải tôn trọng những tiêu chuẩn luật pháp”

Chiến dịch "thanh lọc" của ông Erdogan được cho nhằm mục đích loại bỏ những mối nguy hại cho đất nước, tuy nhiên, thực ra Thổ Nhĩ Kỳ vẫn đang loay hoay tìm lời giải cho câu hỏi "Mối nguy hại thực sự là gì?". Và trong tình cảnh rối ren đó, một cuộc trấp áp với quy mô "không tưởng" khiến nhiều người nghi ngờ ông Erdogan đang tận dụng cơ hội mà ông cho là "món quà của Thượng đế" để nhổ tận gốc những phần tử bất đồng chính kiến, bất kể họ có tham gia cuộc đảo chính hay âm mưu đảo chính không.

TS. Đỗ Sơn Hải, Trưởng khoa Chính trị quốc tế, Học viện Ngoại giao cho biết: "Ở đây chúng ta thấy rõ ràng là sau mỗi cuộc sau mỗi cuộc đảo chính thì nhiệm vụ cấp bách của chính quyền là phải ổn định lại tình hình. Mà muốn ổn định lại tình hình thì đương nhiên là phải dập tắt các phần tử tham gia vào cuộc chính biến, và vì thế mà chúng ta thấy việc bắt bớ nó là bình thường. Tuy nhiên số lượng người bị bắt quá lớn, vì thế mà việc nghi ngờ chính quyền muốn củng cố quyền lực cũng là hợp lý nhưng mà có lẽ chúng ta phải nhìn vào tình trạng sau đảo chính, nhìn chung ở TNK trở nên hỗn loạn và sự nghi ngờ bao trùm trên toàn bộ đất nước. Và vì thế mà những biện pháp mà TT Erdogan thực hiện tôi nghĩ là phần nào dễ hiểu".

Tuy nhiên những biện pháp này sẽ dừng ở đâu, đến mức độ nào và những đối tượng tình nghi bị bắt giữ có được xét xử công khai theo đúng quy trình của một nền dân chủ hay không? lại chính là điều minh chứng cho những giải pháp mà Tổng thống Erdogan đang thực hiện là nhằm củng cố quyền lực hay để ổn định tình hình Thổ Nhĩ Kỳ sau đảo chính.


 

 

BT
Thăm dò khán giả
Bạn có xem ANTV?
Thường xuyên
Thỉnh thoảng
Bạn thích xem chương trình nào trên ANTV?
Lựa chọn đáp án
Hành trình phá án
Điều tra qua thư khán giả
Phía sau bản án
Chuyển động cuộc sống
An ninh với cuộc sống
Hình tượng người chiến sĩ công an nhân dân
Chuyện đời chuyện nghề
Gương sáng xã phường
Giọng ca vàng
Góc bình yên
Góc nhìn văn hóa
An toàn giao thông
Chuyện giản dị
Phim tài liệu
ANTV Kết nối
Thời sự tiêu điểm
Bản tin 113 Online
Bản tin Thời sự An ninh
Bản tin Kinh tế tiêu dùng
Bản tin An ninh ngày mới
Bản tin Nhật ký An ninh
Bản tin Tổng hợp
Bản tin Quốc tế
Thời sự 120 giây