Thứ sáu, ngày 09/12/2016 - 09:01 (GMT+7)

Bảng giá quảng cáo ANTV

| Lịch phát sóng
Dòng sự kiện

Cập nhật: 15:03, Thứ 7, 09/01/2016

Chia sẻ lên twitter Chia sẻ lên zing me Chia sẻ lên facebook In bài Gửi cho bạn bè

Trung Đông 2016: Nhìn từ các điểm nóng

(ANTV) -Trung Đông năm 2015 thực sự là một bức tranh đại cảnh u ám, cùng với sự việc gần đây giữa Saudi Arabia - Iran, vậy năm 2016 này bức tranh ấy sẽ như thế nào và liệu nó có được chấm phá bởi một điểm sáng nào hay không?

Những mong ước về một thế giới hòa bình hơn trong năm 2016 đã không thể trở thành hiện thực. Khi chỉ vừa bước sang ngày thứ 2 của năm mới, một vụ việc diễn ra đẩy khu vực Trung Đông lún sâu thêm vào bất ổn. Đó là việc Saudi Arabia hành quyết 47 người, trong đó có một giáo sĩ Hồi giáo dòng Shi'ite.

Iran và cả những người dân theo dòng Shi'ite ở khu vực sau đó đã có những động thái mạnh mẽ trước hành động này của Riyadh. Căng thẳng Saudi Arabia - Iran không phải là câu chuyện quá mới, điều dư luận quan tâm và lo ngại hiện nay, chính là vụ việc càng đổ thêm dầu vào ngọn lửa mâu thuẫn vốn âm ỉ từ lâu giữa hai cộng đồng Hồi giáo Sunni và Shi'ite và khiến chảo lửa Trung Đông càng thêm sôi sục.

Người biểu tình đốt phá một số khu vực thuộc Lãnh sự quán Saudi Arabia 

Saudi Arabia tuyên bố cắt đứt quan hệ ngoại giao với Iran, hủy bỏ tất cả các chuyến bay đến Tehran và cắt đứt quan hệ thương mại. Trong khi đó về phía Iran, người biểu tình đốt phá một số khu vực thuộc Lãnh sự quán Saudi Arabia tại Iran. Lãnh tụ tối cao Iran tuyên bố Saudi Arabia sẽ đối mặt với sự trả thù, áp đặt các biện pháp trừng phạt nhằm vào hàng hóa từ Riyadh.

Cuộc chiến ngoại giao, thương mại giữa Riyadh và Tehran sau vụ việc Giáo sĩ Hồi giáo Shi'ite Nirm Al-nirm bị Saudi Arabia xử tử chưa hề có dấu hiệu dừng lại.

Ông Mohammed Saif Haider - Nhà phân tích Chính trị Yemen cho biết: "Hiện nay, mối quan hệ giữa Saudi Arabia và Iran đã đạt đến điểm tồi tệ nhất kể từ Cách mạng Hồi giáo trong đầu những năm đầu thập niên 1980"

Trên thực tế, không phải căng thẳng giữa Iran và Saudi Arabia bây giờ mới bùng phát mà những đợt sóng ngầm vẫn tồn tại giữa hai quốc gia này bấy lâu nay với nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ tham vọng tranh giành quyền lực và ảnh hưởng địa chính trị trong khu vực. Bên cạnh đó là những mâu thuẫn mang tính chất lịch sử giữa hai cộng đồng Hồi giáo Sunni và Shi'ite mà Saudi Arabia và Iran là 2 đại diện chính.

Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ tham vọng tranh giành quyền lực
và ảnh hưởng địa chính trị trong khu vực


Ông Lê Thế Mẫu - Chuyên gia bình luận quốc tế cho biết: "Nguyên nhân bùng nổ cuộc đối đầu giữa Saudi Arabia và Iran hiện nay theo tôi có 2 nhóm nguyên nhân. Một nhóm nguyên nhân sâu xa và một nhóm nguyên nhân trực tiếp. Nguyên nhân sâu xa có 2 nguyên nhân, nguyên nhân mâu thuẫn giữa 2 dòng tôn giáo, một là Sunni mà Saudi Arabia nắm vai trò lãnh đạo, và một bên là Shi'ite mà Iran muốn đóng vai trò lãnh đạo. Mà mâu thuẫn tôn giáo này tồn tại hàng nghìn năm nay rồi. Nguyên nhân thứ 2 là xung đột địa chính trị. Cả Saudi Arabia và Iran đều muốn phát triển trở thành một cường quốc khu vực muốn đóng vai trò lãnh đạo trong thế giới Hồi giáo. Nguyên nhân thứ 2 là nguyên nhân trực tiếp. Cái này cũng có 2 nguyên nhân. Thứ nhất là cuộc khủng hoảng hiện nay tại Syria, một bên Saudi Arabia muốn ủng hộ lực lượng đối lập gạt bỏ ông Assad, còn một bên Iran thì ủng hộ ông Assad. Và một nguyên nhân nữa là cuộc chiến tranh Yemen. Cuộc chiến này thực ra là cuộc chiến của Saudi Arabia và Iran. Và 2 nguyên nhân đó thì có thêm một nguyên nhân nữa là giá dầu mỏ. Sau khi Iran được dỡ bỏ lệnh cấm vận của Phương Tây liên quan đến thỏa thuận giữa P5+1 với Iran thì Iran bắt đầu xuất khẩu dầu mỏ ra thế giới, và cạnh tranh với Saudi Arabia. Với những nguyên nhân như vậy thì chỉ cần có một đốm lửa châm ngòi thì nó có thể làm bùng phát cuộc đối đầu hiện nay giữa Iran và Saudi Arabia và quả nhiên là đúng như vậy."

Câu chuyện mâu thuẫn giữa 2 quốc gia này sẽ không có nhiều điều phải bàn luận, nếu như Riyadh và Tehran không phải là những nước có ảnh hưởng trong khu vực. Việc Iran và Saudi Arabia được coi là 2 "cường quốc" khu vực Trung Đông, và tham gia vào giải quyết hầu hết các vấn đề nóng của khu vực cũng như quốc tế đã khiến việc giải quyết mâu thuẫn hiện nay càng thêm cấp thiết.

Mối quan hệ vốn "cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt" này nếu tiếp tục được đẩy lên cao, sẽ khiến cục diện chính trị ở Trung Đông lún sâu hơn vào khủng hoảng, khi mà nguy cơ từ cuộc nội chiến ở Syria, bất ổn ở Yemen hay mối đe dọa từ Tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng vẫn hiện hữu.

Ông Mazen Bilal - Nhà phân tích Chính trị Syria cho biết: "Hành động cắt đứt quan hệ sẽ rất nguy hiểm bởi điều này sẽ ảnh hưởng tới quan hệ giữa một quốc gia với tất cả những quốc gia trong khu vực. Căng thẳng giữa Tehran và Riyadh sẽ được phản ánh tại các hội nghị hòa bình, sẽ khó có khả năng họ nhất trí với nhau trên bàn đối thoại, và Syria là một ví dụ".

Ông Mohammed Saif Haider - Nhà phân tích Chính trị Yemen cho biết: "Saudi Arabia và Iran có những ảnh hưởng lớn tới các vấn đề khu vực, đặc biệt là tình hình Yemen trong 2 năm qua. Và với những căng thẳng hiện nay sẽ tiếp tục được phản ánh trong cuộc nội chiến Yemen".

Có thể đối đầu giữa Saudi Arabia và Iran sẽ không mở ra một cuộc chiến tranh, nhưng ở thời điểm này, nó đã trở thành điểm nóng mới trong bức tranh vốn toàn cảnh ảm đạm và tối màu của vùng đất đang là tâm điểm nỗi đau của nhân loại.

Trung Đông năm 2016: Cơ hội và thách thức

Đã hơn 5 năm kể từ ngày khởi đầu “Mùa xuân Ả rập”, song các nước Trung Đông vẫn chật vật giải bài toán an ninh khi bạo lực, xung đột vẫn bùng phát ở khắp nơi, từ Syria, Iraq, Yemen, Israel, Palestine. Mặc dù Liên hợp quốc và các quốc gia nỗ lực làm trung gian hòa giải cho cuộc xung đột giữa Israel và Palestine, xong mọi diễn biến đều cho thấy "Tiến trình hòa bình Trung Đông" dậm chân tại chỗ và giải pháp 2 nhà nước rất xa vời.

Bức tranh u ám của Trung Đông còn phải kể đến cuộc nội chiến đang diễn biến hết sức phức tạp ở Yemen. Nó đã kéo theo sự can thiệp bằng chiến dịch không kích của Liên quân các nước Vùng vịnh do Saudi Arabia đứng đầu. Nhưng nghiêm trọng hơn, cuộc chiến Yemen còn là bước leo thang mới trong cuộc đối đầu căng thẳng giữa hai dòng Hồi giáo Shi'ite và Sunni mà Iran và Saudi Arabia là hai đại diện lãnh đạo.

Góp lửa cho lò nhiệt Trung Đông còn có Libya, quốc gia này vẫn đang vùng vẫy trong cuộc khủng hoảng tồi tệ khởi phát từ cuộc cách mạng Mùa xuân Arab dẫn đến sự sụp đổ của chế độ Muammar al-Gaddafi năm 2011. Sự song song tồn tại 2 Chính phủ và 2 Quốc hội của 2 phe đối địch nhau trong cuộc xung đột đã phần nào cho thấy những rắc rối của Libya. Hậu quả của tình trạng vô Chính phủ này là nền kinh tế Libya ngày càng suy kiệt và tình trạng an ninh bất ổn gia tăng.

Tiếp đến, hành động Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi chiến đấu cơ Su-24 của Nga, khi chiếc may bay này thực hiện nhiệm vụ chống khủng bố tại Syria, đã dẫn tới cuộc khủng hoảng quan hệ nghiêm trọng chưa từng có giữa Ankara và Moscow từ nhiều thập kỷ qua.

Sẽ là thiếu sót lớn nếu trong bức tranh toàn cảnh về sự bất ổn của Trung Đông mà không đề cập đến sự trỗi dậy mạnh mẽ của Tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng. Không chỉ gây tội ác và bành trướng phạm vi ảnh hưởng ở 2 quốc gia được coi là nơi “lập quốc” của IS là Syria và Iraq, nhóm khủng bố này còn vươn vòi bạch tuộc sang nhiều quốc gia khu vực như Libya, Ai Cập... và thậm chí cả những châu lục khác.

IS cũng chính là nhân tố khiến cho cục diện cuộc nội chiến kéo dài gần 5 năm qua leo thang cực kỳ phức tạp, khi đã lôi kéo thêm hàng loạt quốc gia ngoài khu vực trực tiếp can dự sâu vào cuộc nội chiến, đứng đầu là Mỹ, Nga và một số nước châu Âu như Pháp và Anh.

IS góp phần không nhỏ trong việc gây ra cuộc nội chiến


Từ các yếu tố bất ổn đang hiện hữu như: nội chiến, mâu thuẫn sắc tộc, cạnh tranh ảnh hưởng giữa các quốc gia trong khu vực và sự nổi lên của IS sẽ khiến cho tình hình khu vực Trung Đông trong năm 2016 tiếp tục diễn biến phức tạp, khó dự đoán. Và để hóa giải những nguy cơ này, vẫn luôn cần có sự cần nỗ lực phối hợp, chung tay đoàn kết của các thành viên trong khu vực và cộng đồng quốc tế .

Ông Lê Thế Mẫu - Chuyên gia bình luận quốc tế cho biết: "Theo tôi để hóa giải những nguy cơ này thì trước hết là trước hết là cần phải tập trung nỗ lực cao độ nhất để mà tiêu diệt chủ nghĩa khủng bố mà nguy cơ lớn nhất đó là IS. Thứ hai nữa là các nước cần phải có chính sách để ổn định tình hình kinh tế xã hội. Tiêu điểm lớn nhất ở Trung Đông là giải quyết cho được vấn đề Syria. Chừng nào giải quyết được vấn đề Syria, tìm ra một giải pháp chính trị lộ trình hòa bình để ổn định tình hình ở Syria thì lúc đó sẽ tìm ra chìa khóa để giải quyết những vấn đề khác."

Bạo lực, xung đột vẫn bao trùm khu vực, tuy nhiên điều đó không có nghĩa là trong bức tranh đại cảnh tối màu ấy không có những điểm sáng.

Tiếp nối quyết tâm tiêu diệt chủ nghĩa khủng bố, cực đoan của cả thế giới, những nỗ lực không mệt mỏi của cộng đồng quốc tế, đặc biệt là Liên Hợp Quốc và các cường quốc trong việc thúc đẩy giải quyết hàng loạt các cuộc khủng hoảng khu vực như Syria, Libya, Yemen trong năm 2015.

Chắc chắn năm 2016, những điểm tích cực ấy vẫn sẽ là động lực để đạt được nhiều bước tiến hơn và đem đến hy vọng một tương lai tươi sáng cho cộng đồng dân tộc và cuộc sống của người dân Trung Đông.


 

 

BT
Thăm dò khán giả
Bạn có xem ANTV?
Thường xuyên
Thỉnh thoảng
Bạn thích xem chương trình nào trên ANTV?
Lựa chọn đáp án
Hành trình phá án
Điều tra qua thư khán giả
Phía sau bản án
Chuyển động cuộc sống
An ninh với cuộc sống
Hình tượng người chiến sĩ công an nhân dân
Chuyện đời chuyện nghề
Gương sáng xã phường
Giọng ca vàng
Góc bình yên
Góc nhìn văn hóa
An toàn giao thông
Chuyện giản dị
Phim tài liệu
ANTV Kết nối
Thời sự tiêu điểm
Bản tin 113 Online
Bản tin Thời sự An ninh
Bản tin Kinh tế tiêu dùng
Bản tin An ninh ngày mới
Bản tin Nhật ký An ninh
Bản tin Tổng hợp
Bản tin Quốc tế
Thời sự 120 giây