Thứ năm, ngày 08/12/2016 - 19:00 (GMT+7)

Bảng giá quảng cáo ANTV

| Lịch phát sóng
Dòng sự kiện

Cập nhật: 16:17, Thứ 7, 09/04/2016

Chia sẻ lên twitter Chia sẻ lên zing me Chia sẻ lên facebook In bài Gửi cho bạn bè

Quả bom truyền thông mang tên "Hồ sơ Panama"

(ANTV) -Từ một nguồn tin giấu tên, hơn 10 triệu bản ghi chép về việc trốn thuế tại Panama đã được báo chí công bố và trở thành vụ rò rỉ tài liệu lớn nhất trong lịch sử thế giới.

 
Vụ rò rỉ dữ liệu của công ty luật Mossack Fonseca ở Panama, hay còn gọi là "Hồ sơ Panama", mới đây đã tạo ra cơn địa chấn trên các phương tiện truyền thông quốc tế, với nhiều tiết lộ chấn động liên quan đến các chính khách trên toàn thế giới, các “thiên đường thuế”, những tên tuổi lớn trong ngành giải trí, thể thao... Đã có những lời cáo buộc được đưa ra, đã có những chiếc ghế quyền lực bị lung lay, tuy nhiên, đây mới chỉ là sự khởi đầu, bởi với khối lượng dữ liệu khổng lồ lên tới 2,6 terabyte; "Hồ sơ Panama" được dự báo sẽ còn có nhiều diễn biến phức tạp trong thời gian tới.
 
Những tiết lộ xung quanh vụ rò rỉ Hồ sơ Panama gây chấn động dư luận
 
Ngày 3/4, Hiệp hội các Nhà báo điều tra Quốc tế (ICIJ), có trụ sở tại Washington (Mỹ), đã công bố báo cáo điều tra được tiến hành trong suốt 1 năm. Theo đó, hơn 11,5 triệu tài liệu chiếm khoảng 2,6 terabyte, ghi lại hoạt động từ 40 năm qua của tập đoàn Mossack Fonseca (có trụ sở ở Panama), được cho là đã tạo ra 1 “thiên đường trốn thuế” giúp khoảng 140 chính khánh và quan chức, gồm cả 12 nguyên thủ quốc gia, cùng nhiều tên tuổi lớn trong ngành giải trí, thể thao…
 
Vụ rò rỉ chấn động đã gây ra làn sóng bất bình trong dư luận, đặt ra sức ép lớn đối với các nhà lãnh đạo thế giới, cũng như châm ngòi cho hàng loạt các cuộc điều tra về gian lận trốn thuế trên toàn cầu. Thủ tướng Iceland Sigmundur Gunnlaugsson ngày 5/4 đã phải từ chức do áp lực từ hàng nghìn người biểu tình liên quan đến vụ bê bối này. Bên cạnh cuộc điều tra của các nước như Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Hà Lan, Thụy Sĩ, Australia… chính Panama, nơi bị coi là 1 trong những “thiên đường trốn thuế”, cũng cho biết sẽ thành lập 1 Ủy ban độc lập, nhằm đưa ra các biện pháp thúc đẩy tính minh bạch trong ngành tài chính ở nước ngoài.
 
Tổng thống Panama Juan Carlos Varela nói,  “Cơ quan này sẽ đánh giá lại các hoạt động hiện nay liên quan đến kiểm soát thuế và đề xuất trao đổi thông tin với các quốc gia khác nhằm tăng cường tính minh bạch tài chính và hệ thống pháp luật. Chúng tôi tái khẳng định cam kết của mình là 1 quốc gia nghiêm túc, tôn trọng pháp luật, và hợp tác quốc tế trong việc tìm kiếm các giải pháp cho vấn đề toàn cầu này.”
 
Trong khi đó, Trung Quốc và Nga cho rằng những thông tin trong hồ sơ Panama là không có cơ sở, và là 1 phần trong âm mưu gây bất ổn, làm suy yếu các nước này.
 
Nhiều nước tại châu Á cũng đang phải chịu sức ép chia sẻ thông tin về danh tính những người chủ tài khoản và nguồn gốc của dòng tiền, khi 1 số nơi như Singapore, Macao, Dubai, HongKong… được ghi nhận trong “Hồ sơ Panama” là những điểm mà giới siêu giàu đến mở các tài khoản ngân hàng bình phong.
 
Tiến sĩ Đỗ Sơn Hải, Trưởng khoa Chính trị Quốc tế - Học viện Ngoại giao nhận định,  “Các nước hiện nay có ít nhất 2 phản ứng khác nhau. Một là những nhóm nước như Anh, Pháp… họ rất sốt sắng, bản thân Thủ tướng David Cameron cũng nói đến những nghi ngờ liên quan đến tài sản của ông, và nói sẵn sàng hợp tác điều tra. Các phản ứng trái chiều là từ Nga, Trung Quốc… cho rằng đằng sau vụ việc là những thế lực chính trị muốn hạ uy tín của đất nước họ, đặc biệt là với nước Nga, khi mà cuộc bầu cử Quốc hội trong năm nay đang đến gần. Còn 1 điều khá lạ là phản ứng của Mỹ, hiện nay có thể nói tương đối bình lặng, dù chắc chắn là không thờ ơ.Tôi cho rằng ở đây liên quan đến việc người ta nhìn nhận bộ hồ sơ đó như thế nào, họ sẽ tiến hành điều tra ra sao, khi có kết quả họ sẽ công khai như thế nào… mà dẫn đến những phản ứng trái chiều như vậy.”
 
Các tài liệu liên quan đến hoạt động của công ty luật Mossack Fonseca cũng đang khiến cho quan hệ giữa nhiều quốc gia trở nên căng thẳng, do các thông tin được tiết lộ liên quan tới chính phủ, hoặc các nhân vật cấp cao đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới uy tín của các nước này. Điển hình chính là việc chính phủ Pháp kêu gọi các nước đưa Panama trở lại "danh sách đen" các "thiên đường trốn thuế", trong khi Panama cũng tuyên bố sẽ có biện pháp đáp trả.
 
"Khi đụng chạm đến các nhà lãnh đạo thì đương nhiên sẽ gây nên sự hoang mang, nghi ngờ trong nội bộ của mỗi quốc gia, và chắc chắn hậu quả của nó sẽ rất khó lường. Hơn nữa, giữa các quốc gia hiện nay, cũng giống như sau vụ Edward Snowden tố cáo hoạt động do thám của Mỹ, quả bom tấn này sẽ khiến cho các quốc gia nhìn nhau bằng ánh mắt nghi kỵ. Từ câu chuyện đó, chúng ta cũng thấy rằng hợp tác quốc tế hiện nay đang đứng trước thách thức cực kỳ lớn.” Tiến sĩ Đỗ Sơn Hải nói. 
 
Theo giới chuyên gia, dù có thể gây ảnh hưởng không tốt đến vấn đề hợp tác quốc tế, tuy nhiên, “Hồ sơ Panama” cũng phần nào buộc giới chức các nước phải có 1 cái nhìn khác về quá trình minh bạch chính sách và hoạt động tài chính của mình. Đặc biệt, đây đồng thời cũng là hồi chuông cảnh báo cho những doanh nghiệp, công ty luôn tìm cách né tránh vấn đề nộp thuế.
 
Vụ "Hồ sơ Panama": Ai mới là nạn nhân thực sự?
 
 
Một câu nói mà người ta vẫn hay nói đùa với nhau rằng: "Tại sao người giàu ngày một giàu hơn còn người nghèo thì ngày càng nghèo đi?"  Sau vụ rò rỉ "Hồ sơ Panama"  tất cả mọi người sẽ đều tin rằng đây không còn là 1 câu nói đùa nữa. Tình trạng trốn thuế, rửa tiền và làm ăn phi pháp chính là nguyên nhân khiến các nước mất đi một nguồn thu thuế khổng lồ, dẫn đến hệ lụy là người nghèo ngày càng phải đóng thuế nhiều hơn, trong khi những dịch vụ công cần thiết bị cắt giảm.
 
Người trốn thuế thường dùng một công ty hoạt động ở một nước đang phát triển và lập một chi nhánh cho công ty của họ ở một "Thiên đường thuế"- nơi họ được hưởng lãi khổng lồ cộng với mức thuế cực thấp hoặc bằng 0.
 
Nói cách khác, các công ty thao túng giá để tránh phải đóng thuế và kết quả là những quốc gia có hệ thống thuế không công bằng càng rơi sâu hơn vào nghèo đói bởi họ không đủ khả năng "nuôi" nền kinh tế của mình. Các "Thiên đường thuế" lại thường tập trung ở những quốc đảo nhỏ hay những quốc gia nghèo khó như Panama hay đảo Síp... Những khoản tiền thất thoát từ thuế tại các quốc gia này dự kiến có thể đủ để cung cấp dịch vụ y tế cho các bà mẹ và trẻ em, nhờ đó có thể cứu được 4 triệu sinh mạng trẻ em mỗi năm, cũng như đủ để tuyển dụng giáo viên giúp các trẻ em ở châu Phi đều được đi học.
 
Ông Robert Palmer - Chuyên gia chống tham nhũng, Tổ chức nhân chứng toàn cầu nói,"Chúng ta cần điều tra những cá nhân đã gửi tiền ở nước ngoài. Bạn biết đấy, nếu bạn là một người giàu có và không phải trả tiền thuế của mình bằng việc gửi tiền ra nước ngoài, nó là điều không công bằng. Điều đó làm suy yếu nền dân chủ của chúng ta và nó cũng đồng nghĩa với việc không có tiền cho những dịch vụ công."
 
Như vậy, với mỗi một công ty lớn không trả thuế tương xứng thì cũng có một cơ số y tá và giáo viên mất cơ hội được tuyển dụng, những con đường không được sửa chữa, những trường học không được xây dựng và những bệnh viện thiếu trang thiết bị y tế. Thực tế này cho thấy hậu quả của việc trốn thuế ảnh hưởng rất lớn đến những người nghèo đang cần sự trợ giúp của xã hội...
 
 Vụ "Hồ sơ Panama": Sự mở đầu của kỷ nguyên rò rỉ thông tin 
 
 
Với mức độ ảnh hưởng nghiêm trọng gây rúng động dư luận thế giới, vụ rò rỉ "Hồ sơ Panama" là một ví dụ điển hình cho thấy sức mạnh của truyền thông trong thời đại "kỷ nguyên số". Tuy nhiên, đây cũng không phải là lần đầu tiên thế giới bị chấn động bởi những vụ rò rỉ dữ liệu tuyệt mật như vậy. Trong bối cảnh thế giới hỗn loạn như hiện nay, cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ kĩ thuật cao, nhiều hành động “trong bóng tối” đã được đưa ra ánh sáng.
 
Còn nhớ, năm 2010, vụ việc Wikileaks công bố rộng rãi hơn 250.000 bức điện tín của Mỹ hay vụ Edward Snowden tiết lộ bí mật của Cơ quan An ninh quốc gia Mỹ (NSA) năm 2013, liên quan đến chương trình nghe lén đồ sộ của chính phủ Mỹ và các đồng minh trên toàn thế giới cũng đã châm ngòi cho một cuộc tranh luận nóng giữa các quốc gia có liên quan.
 
Như vậy, sự nổi lên của các nhà hoạt động tố cáo sai phạm trên thế giới đã khiến việc rò rỉ thông tin trở thành một chiến thuật ngày càng phổ biến của chủ nghĩa tích cực đương đại. Vụ rò rỉ "Hồ sơ Panama" là kết quả của cuộc hợp tác điều tra với sự tham gia của hơn 370 nhà báo thuộc Hiệp hội các nhà báo điều tra quốc tế (ICIJ), tới từ hơn 100 tổ chức truyền thông thuộc hơn 80 quốc gia.
 
Trước đó, 1 nguồn tin giấu tên đã quyết định chia sẻ những thông tin có trong "Hồ sơ Panama" với Nhật báo Nam Đức - tờ báo có lượng độc giả lớn nhất nước Đức. Tờ báo này đã gạt sang một bên những lợi ích cá nhân về lượng độc giả và doanh thu để chia sẻ nguồn dữ liệu này với các đồng nghiệp thuộc những tờ báo khác nhằm rút ngắn thời gian điều tra để nhanh chóng phơi bày sự thật ra trước ánh sáng. Việc tự nguyện chia sẻ nguồn tin đã mở ra một cơ hội đưa hợp tác điều tra lên tầm cao mới, cho thấy thời đại của báo chí xuyên biên giới thực sự có khả năng thay đổi xã hội theo chiều hướng tích cực.
 
Tiến sỹ Đỗ Sơn Hải - Trưởng khoa Chính trị Quốc tế, Học viện Ngoại Giao cho rằng, "Tất cả thường đặt ra 1 vấn đề là khi một thông tin mật được đưa ra thì người ta nghĩ ngay đến vấn đề lợi nhuận mang tính chất độc quyền, nhưng lần này thì chúng ta thấy hoàn toàn là không có vấn đề lợi nhuận được đặt ra, và đặc biệt là có 1 sự hợp tác sâu rộng giữa các hãng thông tấn. Đây thực sự là 1 sự thay đổi rất lớn. Nói cách khác chúng ta cần phải tin tưởng rằng vụ Hồ sơ Panama này nó mở ra 1 kỷ nguyên mới, 1 sự hợp tác trong lĩnh vực truyền thông giữa các hãng thông tấn với nhau, để đưa ra ánh sáng những vùng khuất. Đây có lẽ là mở đầu cho một giai đoạn mới, giai đoạn mà truyền thông ngày càng có vai trò, tiếng nói trong quá trình làm trong sạch xã hội."
 
Ngay sau khi những tài liệu trong "Hồ sơ Panama" được tiết lộ, những cuộc biểu tình phản đối tại nhiều nước đã rầm rộ diễn ra nhằm phản ứng lại với những hành động phạm pháp của giới nhà giàu và quyền lực. Tác động trước mắt có thể thấy rõ khi một số nhà lãnh đạo của quốc gia, của các ngân hàng, tập đoàn lớn đã từ chức trước sức ép của truyền thông. Tuy nhiên, điều quan trọng không phải là những biện pháp tạm thời nhằm xoa dịu dư luận mà thực chất là vấn đề cốt lõi có được giải quyết triệt để nhằm mang lại một xã hội công bằng cho tất cả mọi người dân, không phân biệt sang hèn, giàu nghèo hay không.
Thăm dò khán giả
Bạn có xem ANTV?
Thường xuyên
Thỉnh thoảng
Bạn thích xem chương trình nào trên ANTV?
Lựa chọn đáp án
Hành trình phá án
Điều tra qua thư khán giả
Phía sau bản án
Chuyển động cuộc sống
An ninh với cuộc sống
Hình tượng người chiến sĩ công an nhân dân
Chuyện đời chuyện nghề
Gương sáng xã phường
Giọng ca vàng
Góc bình yên
Góc nhìn văn hóa
An toàn giao thông
Chuyện giản dị
Phim tài liệu
ANTV Kết nối
Thời sự tiêu điểm
Bản tin 113 Online
Bản tin Thời sự An ninh
Bản tin Kinh tế tiêu dùng
Bản tin An ninh ngày mới
Bản tin Nhật ký An ninh
Bản tin Tổng hợp
Bản tin Quốc tế
Thời sự 120 giây