Thứ sáu, ngày 24/11/2017 - 05:27 (GMT+7)

Bảng giá quảng cáo ANTV

| Lịch phát sóng
Dòng sự kiện

Cập nhật: 11:28, Thứ 4, 01/11/2017

Chia sẻ lên twitter Chia sẻ lên zing me Chia sẻ lên facebook In bài Gửi cho bạn bè

Catalonia và ngọn lửa ly khai tại Châu Âu

(ANTV) - Catalonia là một cộng đồng tự trị của Tây Ban Nha. Bao gồm 4 tỉnh: Tarragona, Lleida, Girona và một cái tên đã quá quen thuộc là Barcelona- thành phố lớn thứ 2 của Tây Ban Nha.

 Catalonia là một vùng giàu có, với 7,5 triệu dân, có ngôn ngữ, văn hóa riêng. Vùng này chiếm 20% tổng sản phẩm quốc dân (GDP), 25,6% tổng kim ngạch xuất khẩu và thu hút 20,7% tổng vốn đầu tư nước ngoài tại Tây Ban Nha. Ngày 1/11 tròn 1 tháng cuộc trưng cầu ý dân về quyền độc lập ở Catalonia diễn ra. Trong 1 tháng qua, Catalonia đã trở nên quá nóng nóng từ tên gọi của nó, đến những diễn biến chính trị tại khu vực này.

- 1/10/2017: Bất chấp sự phản đối của chính quyền trung ương, cuộc trưng cầu ý dân về quyền độc lập của Catalonia đã được tiến hành...với kết quả trên 90% người bỏ phiếu ủng hộ độc lập cho Catalonia.

- 10/10: Thủ hiến Catalonia tuyên bố tách khỏi Tây Ban Nha, theo một cách nói không rõ ràng, nhằm chờ đợi phản ứng của chính phủ Tây Ban Nha. Thủ tướng Tây Ban Nha đáp lại một cách cứng rắn, rằng Thủ hiến Catalan có 10 ngày để tuyên bố dứt khoát và rõ ràng, nếu không thì chính phủ Tây Ban Nha sẽ bãi bỏ quyền tự trị của vùng Catalonia.

- 21/10: Thủ tướng Tây Ban Nha căn cứ theo một điều khoản trong Hiến pháp, công bố kế hoạch bãi bỏ quy chế tự trị, thu hồi quyền hạn của Nghị viện và chính quyền vùng Catalan, đặt Catalan dưới sự điều hành trực tiếp của chính phủ trung ương.

- Ngày 27/10, Nghị viện vùng Catalonia thuộc Tây Ban Nha đã ra tuyên bố Catalonia ly khai khỏi Tây Ban Nha để trở thành một quốc gia độc lập.

Thượng viện Tây Ban Nha ngay sau đó đã biểu quyết bãi bỏ quy chế tự trị và đặt vùng Catalonia dưới sự quản lý trực tiếp của Chính phủ Tây Ban Nha.

Cuộc trưng cầu ý dân về độc lập của Catalonia đã đẩy Tây Ban Nha vào cuộc khủng hoảng chính trị tồi tệ nhất kể từ sau khi nền dân chủ được tái lập năm 1975. Vì thế, dễ hiểu khi Chính quyền Madrid quyết tâm thế nào để ngăn chặn viễn cảnh của cái gọi là "Quốc gia Catalonia". Đây cũng chính là khẳng định của Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy.

Thủ tướng khẳng định "Trong bất cứ trường hợp nào, tôi muốn nói rằng, đó là một đòn giáng mạnh vào một xã hội thống nhất. Tôi muốn nói với người dân Tây Ban Nha và tất cả người dân Catalonia rằng, Chính phủ sẽ đưa ra những quyết định phù hợp để lập lại trật tự và sự ổn định, duy trì hiến pháp và những quy tắc mà chúng ta đã duy trì trong 40 năm qua".

Thực ra cuộc khủng hoảng của vùng đất Catalonia không phải bây giờ mới xuất hiện, mà phong trào đòi độc lập của vùng đất này luôn âm ỉ từ thế kỷ 18, khi Tây Ban Nha sáp nhập vùng đất này. Một nền kinh tế vững mạnh và nhất là truyền thống văn hoá độc đáo là những lý do chính để người dân gốc Catalonia không tự coi mình là công dân Tây Ban Nha. Quyết định của Chính phủ Tây Ban Nha giải tán Hội đồng lập pháp Catalonia, cách chức Thủ hiến Carles Puigdemont và toàn bộ ban lãnh đạo chính quyền vùng, là biện pháp mạnh cần thiết nhằm ngăn chặn mối đe dọa nghiêm trọng đến sự ổn định chính trị tại quốc gia Nam Âu này, thậm chí đe dọa sự tồn vong của một nhà nước Tây Ban Nha thống nhất.

Tuy nhiên, dẫu cho cuộc đối đầu giữa chàng David nhỏ bé và người khổng lồ Goliath phiên bản 2017 tại Tây Ban Nha có diễn ra thế nào, thì việc gánh chịu hậu quả do cuộc chiến này gây ra sẽ chủ yếu là những người dân vô tội. Họ sẽ bị cuốn vào vòng xoáy của một cơn khủng hoảng chính trị tồi tệ, và không ít người đã không thể tránh khỏi việc nghĩ tới những kết cục đau thương.

Không những không có được độc lập, hậu quả của một bước đi sai lầm cũng khiến xứ Catalonia sẽ mất đi ảnh hưởng và vị thế của mình. Vùng lãnh thổ này sẽ không còn đủ sức mạnh như trước để đàm phán khi những nỗ lực khôi phục sự đồng thuận hiến pháp diễn ra. Bên phía còn lại, Tây Ban Nha cũng thiệt hại không kém. Hình ảnh của quốc gia bị tổn hại khi không giữ được sự đoàn kết nội bộ. Ngoài ra, uy tín của các thể chế và tấm gương về sự khôi phục dân chủ và mở cửa ra thế giới sẽ bị xói mòn.

Cái khó nằm ngay trong Hiến pháp năm 1975 của Tây Ban Nha khi khẳng định sự toàn vẹn lãnh thổ của quốc gia, nhưng cũng thừa nhận “quyền tự chủ của các dân tộc và khu vực hình thành nên nó”. Tinh thần này cũng phù hợp với Hiến chương Liên Hợp Quốc. Vì thế, một kịch bản tồi tệ nhất cho Tây Ban Nha có thể không xảy ra, nhưng hồi kết của điểm nóng chính trị - pháp lý này vẫn khó đoán định.

Madrid hy vọng việc tổ chức bầu cử địa phương ở Catalonia vào tháng 12 tới sẽ giúp khôi phục sự điều hành hợp pháp cũng như nguyên tắc pháp trị ở vùng này, song cũng không thể loại trừ khả năng những đảng vốn có chủ trương đòi tách Catalonia khỏi Tây Ban Nha tiếp tục giành ghế, thậm chí có thể lặp lại kịch bản cuộc bầu cử năm 2015, khi các đảng ủng hộ Catalonia độc lập giành đa số phiếu bầu và đứng ra thành lập chính quyền. Chưa kể những phần tử ly khai cực đoan ở Catalonia sẽ có những hành động phá hoại cuộc bầu cử này, như cảnh báo của Ngoại trưởng Tây Ban Nha Alfonso Dastis.

Và câu chuyện về Catalonia vẫn chưa dừng lại ở đây. Công bằng mà nói, cho đến thời điểm này, không một nhà lãnh đạo phương Tây nào lên tiếng ủng hộ việc chia tách tại bất kỳ quốc gia Liên minh châu Âu nào khác. Tuy nhiên, khủng hoảng tại Catalonia khiến châu Âu đứng ngồi không yên khi chủ nghĩa dân tộc và mong muốn đòi quyền tự chủ tại nhiều khu vực nóng hơn bao giờ hết. Giới quan sát chính trị nhận định về điều này:

Ông Enrico Letta, Cựu Thủ tướng Italy cho biết “Châu Âu cần một giải pháp và châu Âu cần phải tránh sự hỗn loạn này. Sự hỗn loạn có thể giống như một con virus. Chúng ta đang thoát khỏi những vấn đề chính trị lớn ở châu Âu, nhưng giờ thì chuyện ở Catalonia lại có nguy cơ mang đến một con virus mới và sự hỗn loạn mới”

Ông Franz Buscha - Nhà kinh tế học, Đại học Westminster nói “Cuộc trưng cầu ý dân ở Catalonia làm trầm trọng hơn những vết nứt trong kết hoạch của EU nhằm thúc đẩy sự hội nhập cao hơn, gây ra tranh cãi về bản sắc trên khắp lục địa này".

Trong vài năm nay, chủ nghĩa dân tộc và tư duy về bản sắc dân tộc đã trỗi dậy mạnh mẽ. Nó len lỏi trong từng ngõ ngách của châu Âu nói riêng và thế giới nói chung, mà Brexit của Anh chính là đỉnh điểm. Người Anh không chỉ muốn rời EU, mà cả Xứ Wales, Scotland hay một vùng của Bắc Ireland cũng muốn rời Liên hiệp Anh. Ngay trong những ngày Catalonia sục sôi, một góc phía Bắc Italy cũng thấy Lombardy và Veneto trưng cầu đòi tăng quyền tự trị.

Thực tế câu chuyện này cũng đã xảy ra ở Sicily và đảng của những người muốn tự trị đã điều hành khu vực này trong bốn năm (2008 - 2012). 5 tháng trước, khi ông Emmanuel Macron, chính trị gia ủng hộ EU đắc cử Tổng thống Pháp, có vẻ như cuối cùng thì liên minh này cũng có thể hy vọng về viễn cảnh ổn định.

Tuy nhiên, giờ đây đó là điều quá xa vời trên đường phố Barcelona. Khi xung đột nội bộ Tây Ban Nha leo thang, khủng hoảng ở châu Âu dường như nghiễm nhiên quay trở lại, những thành quả của châu Âu trong việc xây dựng cộng đồng chung có nguy cơ bị phá vỡ. Và hơn lúc nào hết, lại một lần nữa, giới lãnh đạo châu Âu  buộc ngồi lại với nhau để suy ngẫm về một tương lai dưới mái nhà chung, nếu không có sự đoàn kết, không có sự thay đổi.
 

BT
Thăm dò khán giả
Bạn có xem ANTV?
Thường xuyên
Thỉnh thoảng