Thứ tư, ngày 21/10/2020 - 03:51 (GMT+7)

| Lịch phát sóng
Dòng sự kiện

Cập nhật: 17:11, Thứ 6, 03/11/2017

Chia sẻ lên twitter Chia sẻ lên zing me Chia sẻ lên facebook In bài Gửi cho bạn bè

Tội phạm với nhân thân phức tạp

(ANTV) - Làm sáng tỏ dấu hiệu về nhân thân người phạm tội có một ý nghĩa quan trọng trong quá trình tòa án xem xét, đánh giá mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội, từ đó quyết định một hình phạt hợp lý. Đây cũng là cơ sở giúp cho tòa án đánh giá về khả năng giáo dục, cải tạo người phạm tội.

Từng có 3 tiền án về tội “Trộm cắp tài sản”, nhưng Lâm Viết Cường (1969, trú khu 2, P. Thị Cầu, TP Bắc Ninh, Bắc Ninh) vẫn không cải tà quy chánh mà còn phạm tội chuyên nghiệp hơn. Cường rủ bạn gái tham gia. Với thủ đoạn điều khiển ô-tô cá nhân đi dọc tuyến QL1A từ Bắc vào Nam. Ban đêm thấy bệnh viện nào bên đường thì đỗ xe trước cổng, sau đó Lành ngồi trong xe canh chừng, còn Cường giả danh người nhà bệnh nhân để vào trong. Phát hiện bệnh nhân hoặc người nhà bệnh nhân ngủ say, sơ hở trong quản lý tài sản, Cường sẽ lấy trộm. Cặp đôi này đã liên tiếp gây ra nhiều vụ trộm tài sản tại nhiều bệnh viện.

Công an TP. Buôn Ma Thuột đã bắt giữ hai đối tượng là Y Di Niê và Y Thi H’Đớk, cùng trú tại TP. Buôn Ma Thuột. Đây là 2 thiếu niên hư hỏng, sớm bỏ học và chuyên đi trộm cắp. 2 đối tượng này khai nhận đã gây ra hơn chục vụ trộm cắp xe máy. Trong vụ án này có đối tượng Y Thi H’Đớk mới chỉ 13 tuổi nhưng đã thực hiện hành vi trộm cắp nhiều lần tại địa phương.

Công an tỉnh Hải Dương đã bắt giữ vụ vận chuyển 6.000 viên ma túy tổng hợp. Đối tượng bị bắt giữ là Trần Thị Kim Thu, trú tại Quận Đống Đa, Hà Nội. Bước đầu Thu khai nhận số ma túy trên được mua của một đối tượng ở Hải Phòng với giá 900 triệu đồng để mang về Hà Nội tiêu thụ. Thu là đối tượng đã từng có tiền án, tiền sự về tội mua bán trái phép chất ma túy. Thu thuộc hạng có tiếng trong giới giang hồ đất Hà Thành, có quan hệ phức tạp với các đối tượng hình sự, ma túy trên địa bàn Hà Nội và một số tỉnh lân cận, bản thân đối tượng cũng là con nghiện ma túy nhiều năm.

Trước đó, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy tỉnh Hải Dương cũng phối hợp với Công an huyện Bình Giang bắt giữ đối tượng Trần Thị Nguyệt, SN 1962, ở xã Tráng Liệt, huyện Bình Giang khi đối tượng vận chuyển 1 bánh heroin từ Bắc Ninh về huyện Bình Giang tiêu thụ. Để tránh sự phát hiện của lực lượng chức năng, trong quá trình vận chuyển, Nguyệt đã giấu số ma túy trên trong bao gạo.

Tại địa phương, Nguyệt cũng là một trong những đối tượng có nhân thân lai lịch phức tạp, đã từng cùng chồng nhiều lần tham gia vào việc vận chuyển buôn bán ma túy cho các con nghiện trên địa bàn. Chỉ sau vài ngày khi chồng bị bắt vì liên quan đến vận chuyện ma túy, đối tượng Nguyệt cũng bị bắt giữ.

Trong cả 4 vụ án kể trên, các đối tượng Lâm Viết Cường, Y Di Niê, Trần Thị Kim Thu và Trần Thị Nguyệt đều có nhân thân, lai lịch phức tạp. Họ đều ít nhiều có tiền án và nghiện ma tuý hay giao du và có quan hệ với các đối tượng hình sự trên các địa bàn hoạt động.

Đặc điểm nhân thân là những đặc điểm thuộc về người phạm tội (được tích lũy hình thành trong suốt quá trình sống) và nó phản ánh bản chất xã hội của người phạm tội khi họ tham gia vào các mối quan hệ xã hội. Đặc điểm nhân thân của người phạm tội được tội phạm học nghiên cứu là những đặc điểm mang tính đặc trưng, phổ biến điển hình và có vai trò quan trọng trong cơ chế tâm lý xã hội của hành vi phạm tội.

Các đặc điểm nhân thân của người phạm tội được tội phạm học nghiên cứu ở một số khía cạnh cụ thể, như: Đặc điểm sinh học tuổi tác, giới tính, đặc điểm xã hội trình độ học vấn, nơi cư trú, nghề nghiệp, đặc điểm tâm lý phản ánh nhận thức xã hội tiêu cực của người phạm tội, đặc điểm nhân thân mang tính pháp lý hình sự. Nhân thân người phạm tội là những đặc điểm dấu hiệu đặc trưng nhất phản ánh bản chất của người phạm tội, những đặc điểm dấu hiệu này tác động với những tình huống và hòan cảnh khách quan khác đã tạo ra hành xử phạm tội của người đó.

Có thể nói rằng một trong những thành phần quan trọng nhất tạo thành nhân thân là sự nhận thức về mặt xã hội của con người. Nội dung của nhân thân hoàn toàn được quyết định bởi các quan hệ xã hội tạo nên như: Chính trị, tư tưởng, pháp luật... 

Tất cả những quan hệ đó gắn liền với sự nhận thức thế giới khách quan của con người. Chính từ những mối quan hệ đó dần hình thành và phát triển nhân thân của mỗi con người. Vì lẽ đó là nhân thân của từng con người trong xã hội sẽ không tương đồng nhau, tùy vào môi trường và nhận thức xã hội của các cá nhân.

Nghiên cứu nguyên nhân của tội phạm xuất phát từ phía người phạm tội thường tập trung vào việc tìm hiểu ba nhóm dấu hiệu sau:

Nhóm dấu hiệu sinh học của người phạm tội cỏ thể ảnh hưởng đến việc phạm tội như: tuổi, giới tính và một số đặc điểm sinh học khác (như lượng hooc-môn trong cơ thề, hàm lượng insulin trong máu...).

Có thể thấy do giới tính chi phối mà nam giới có tính cách manh mẽ quyết đoán, khả năng kiềm chế hành vi thấp hơn nữ giới, còn nữ giới thường kiên nhẫn hơn, cân nhẳc khi thực hiện hành vi kĩ hơn nam giới và đây là nhân tố quan trọng giải thích tại sao tỉ lệ nam giớỉ phạm tội thường cao hơn nữ giới

Nhóm dấu hiệu tâm lí của người phạm tội có thế ảnh hưởng, tác động nhất định đến việc phạm tội như  tính ích kỉ; tính hám lợi, tính chơi bời, lười lao động và học tập.

Nhóm các dấu hiệu về văn hoá- xã hội, nghề nghiệp có thể ảnh hưởng đến việc phạm tội. Có thể kể đến người mù chữ hoặc có trình độ văn hoá thấp thường chiếm tỉ lệ phạm tội cao trong các tội xâm phạm quyền sở hữu.

Qua nghiên cứu vấn đề nhân thân, giải quyết mối quan hệ giữa hành vi phạm tội và con người phạm tội sẽ giúp cho các cơ quan tiến hành tố tụng nói chung và tòa án nói riêng có thể xác định được một số vấn đề trong cấu thành tội phạm như lỗi, mục đích, động cơ của người phạm tội. Việc làm sáng tỏ được một số dấu hiệu này có một ý nghĩa quan trọng trong quá trình tòa án xem xét, đánh giá mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội, từ đó quyết định một hình phạt hợp lý và cũng là cơ sở giúp cho tòa án đánh giá về khả năng giáo dục, cải tạo người phạm tội.

Chính vì vậy, việc đánh giá, xem xét vấn đề nhân thân người phạm tội là một nguyên tắc khi quyết định hình phạt nói chung và là một điều kiện bắt buộc khi xem xét cho hưởng án treo nói riêng bởi vì nghiên cứu về nhân thân chính là giải quyết mối quan hệ giữa hành vi của người phạm tội và con người phạm tội này, từ đó đánh giá được bản chất của người phạm tội qua tính chất nguy hiểm và mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội. Một con người có bản chất nguy hiểm, có nhân thân xấu thì đương nhiên một điều là trong hành vi phạm tội của mình sẽ thể hiện tính nguy hiểm hơn những người khác cũng thực hiện hành vi như vậy.

Lưu ý:

Nguyên nhân làm phát sinh tội phạm là sự tác động qua lại giữa các yếu tố khách quan của môi trường sống với các yếu tố chủ quan thuộc về cá nhân con người, theo hai giai đoạn:

- Giai đoạn thứ nhất là giai đoạn tác động qua lại giữa môi trường bên ngoài tiêu cực với các đặc điểm bên trong của cá nhân để hình thành các đặc điểm nhân thân xấu (nhân cách lệch lạc) của con người.

- Giai đoạn thứ hai là giai đoạn tác động qua lại giữa các đặc điểm nhân thân xấu của con người với tình huống tiêu cực cụ thể của môi trường bên ngoài làm phát sinh tội phạm.
 

B.T
Thăm dò khán giả