Thứ năm, ngày 22/10/2020 - 14:45 (GMT+7)

| Lịch phát sóng
Dòng sự kiện

Cập nhật: 12:58, Thứ 2, 28/12/2015

Chia sẻ lên twitter Chia sẻ lên zing me Chia sẻ lên facebook In bài Gửi cho bạn bè

Lãng phí đầu tư công bao giờ mới chấm dứt?

(ANTV) -  Lãng phí trong đầu tư công không phải là câu chuyện mới nhưng nó vẫn diễn ra hàng ngày và thu hút sự quan tâm của dư luận.

 Khi mà tỉnh nào cũng muốn xin dự án, công trình hoành tráng, trong khi ngân sách thì ít, chiếc bánh nhỏ phải chia cho quá nhiều nơi và hệ quả là mỗi địa phương nhận được một ít. Dự án dở dang, vừa kém hiệu quả lại vừa lãng phí ngân sách Nhà nước. 

Cỏ mọc um tùm, các hạng mục máy móc bỏ không, hoen gỉ, bể lọc xuống cấp nghiêm trọng,... khó ai có thể hình dung đó là một công trình nước sạch giữa thủ đô Hà Nội. Công trình nước sạch tại phường Thượng Cát quận Bắc Từ Liêm - Hà Nội được triển khai và hoàn thành năm 2009 với kinh phí gần 25 tỷ đồng từ nguồn ngân sách. Với công suất 1800m2/ ngày, tất cả các hộ dân trên địa bàn sẽ có nước sạch để dùng. Nhưng đến nay tất cả đã đi vào sự thất vọng và ngao ngán lắc đầu của người dân khi nhắc đến công trình.

Ông Nguyễn Văn Đán Mùi - Phường Thượng Cát, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội cho biết: "Liền nhà máy nước sạch, nó bốc mùi lên những lúc nó trở trời thì thật sự mà nói mọi người phải chui vào nhà đóng cửa, không thể nào chịu được".

Bà Hà Thị Mùi - Phường Thượng Cát, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội cho biết: "Công trình này bỏ hoang mấy năm nay rồi, tốn hao rất là nhiều tiền của rồi, mà tại sao chưa thấy có nước sạch, ống có khi chôn dưới đất có khi hỏng, mục hết rồi".

Trong khi đó gần 2.500 hộ dân tại đây vẫn phải sử dụng nước giếng khoan để sinh hoạt hàng ngày. Địa phương cũng phải dành quỹ đất ít ỏi để xây dựng công trình này, nhưng đổi lại vẫn là sự bế tắc trong giải quyết nước sinh hoạt. Nhiều người đang e ngại, thêm một sự lãng phí, chồng lãng phí.

Ông Nguyễn Hồng Tự - Phường Thượng Cát, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội cho biết: "Cái công trình này tôi nghĩ rất là tốn kém, Nhà nước đã bỏ ra gần 40 tỷ mà bây  giờ không phát huy được, tôi nghĩ là quá tốn kém".

Để khắc phục tình trạng bỏ hoang, theo ông Nguyễn Xuân Quyết - Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Thượng Cát, người dân và chính quyền sở tại đã nhiều lần kiến nghị lên cấp trên nhiều lần, nhưng 5 năm qua vẫn chưa được giải quyết.

Ông Nguyễn Xuân Quyết - Chủ tịch UBND phường Thượng Cát, quận Bắc Từ Liêm,Hà Nội cho biết: "Giữa nhân dân và UBND phường thì không có gì vướng mắc. Nhân dân cũng chỉ biết kiến nghị và chúng tôi cũng đã kiến nghị với các cấp. Mong muốn cuối cùng của Đảng, chính quyền và nhân dân phường Thượng Cát đề nghị là các sở ngành của thành phố quan tâm đôn đốc chỉ đạo công ty nước sạch sớm khẩn trương triển khai".

Ông Nguyễn Văn Đán - Phường Thượng Cát, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội cho biết: "Nhiều khi đi họp thì bàn tán, phản ánh thì phản ánh nhưng bản thân chúng tôi thấp cổ bé họng, nhiều lúc nói chỉ biết kêu trời. Kêu lên cấp trên thì chả biết kêu lên cấp nào nữa".

25 tỷ đồng ngân sách đã phơi mưa, nắng hơn một nhiệm kỳ lãnh đạo. Theo một vị lãnh đạo địa phương thì đây là quy hoạch cho tương lai. Còn tương lai của ai thì có lẽ không ai có thể trả lời.

Tình trạng triển khai quá nhiều dự án vượt quá vốn kế hoạch được giao, gây nợ đọng xây dựng cơ bản quá mức, gây áp lực lớn đến cân đối ngân sách Nhà nước, đẩy Ngân sách Trung ương vào thế bị động diễn ra trong nhiều năm qua. Vậy đâu là nguyên nhân?

Thời điểm này, chưa hề có một thống kê những công trình bỏ hoang lãng phí, nhưng chắc chắn nhiều địa phương gặp phải tình trạng này.  Và mỗi năm, các công trình xây xong rồi bỏ hoang vẫn đều đặn mọc lên. Mới đây nhất, huyện Hoài Đức cũng đã đầu tư gần 100 tỷ đồng xây dựng một nhà hát cấp huyện, nhưng xây xong thì đắp chiếu.

Luật sư Nguyễn Hồng Bách - Công ty luật Bross và Cộng sự cho biết: "Chúng ta không có một con số thực tế nhưng có thể qua một kênh hoặc người ta có thể nói không chính thức thì thất thoát đầu tư công và đặc biệt và trong các công trình hành chính thì người ta có thể nói với nhau đến 20%. Tôi không chắc về con số này nhưng liệu có hay không đối với con số đó, tôi sợ bất kỳ một lĩnh vực nào nó cũng sẽ có một sai số về con số chính xác nhưng họ nói như vậy là có căn cứ".

Một thực tế là, trước mỗi lần quyết định đầu tư, duyệt chi ngân sách, địa phương nào cũng khẳng định dự án của địa phương mình là quan trọng, là cần thiết. Nhưng khi sau khi công trình hoàn thiện nhưng không sử dụng hợp lý, hoặc bỏ hoang thì ít có địa phương nào đứng ra nhận trách nhiệm.

Luật sư Nguyễn Hồng Bách - Công ty luật Bross và Cộng sự cho biết: "Trước tiên chúng ta thấy rằng ai là chủ đầu tư thì đơn vị ấy sẽ phải chịu trách nhiệm,chủ đầu tư sẽ phải chịu trách nhiệm trước các cơ quan quản lý hành chính Nhà nước về công trình của mình từ dự án, chất lượng, thi công,... Và đương nhiên, trong trường hợp này nếu xảy ra lỗi, xảy ra thất thoát mà có kết luận có giá trị pháp lý của một cơ quan chức năng, có thể là thanh tra, có thể là kiểm toán,có thể là cơ quan thuế và cao hơn nữa là cơ quan điều tra thì chủ đầu tư sẽ phải chịu trách nhiệm, đồng thời người đứng đầu của các cơ quan này cũng sẽ phải chịu trách nhiệm. Mỗi một dự án thì chúng ta cần phải giao trách nhiệm cho chủ đầu tư, cho đơn vị chủ quản là phải hoàn toàn chịu trách nhiệm nếu phát hiện sai phạm".

Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong - Chuyên gia kinh tế, Phó Vụ trưởng - Phó ban Tuyên truyền lý luận, báo Nhân dân cho biết: "Lãng phí đầu tư công là một trong những nguyên nhân gây áp lực mất cân đối về vốn ngân sách, về đầu tư công và đặc biệt làm gia tặng nợ công, đây là hậu quả rất trực tiếp rất nguy hiểm và cũng rất lâu dài. Thứ hai sự lãng phí đó tạo ra các tình trạng giảm thiểu nguồn vốn cho đầu tư phát triển khác kể cả cho chi thường xuyên, cho chất lượng sống của người dân và các hoạt động nhu cầu cho an ninh quốc gia".

Cũng theo chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong, gốc gác của việc lãng phí ngân sách nằm ở cơ chế đầu tư và phê duyệt dự án. Từ trước đến giờ, việc phê duyệt dự án chỉ phụ thuộc vào ý nghĩa riêng của dự án đó. Chứ chưa nằm trong tổng thể quốc gia.  Đó là ở câu chuyện phân bổ nguồn vốn chứ không phải chỉ ở dự án đó có tốt hay không.

Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong - chuyên gia kinh tế, phó vụ trưởng phó ban tuyên truyền lý luận , báo Nhân dân cho biết: "Luật đầu tư công có thể nói là rất chậm trễ, cho đến nay còn rất nhiều khiếm khuyết, chúng ta lại chưa có luật quy hoạch cho nên toàn bộ công tác về xây dựng quy hoạch các dự án, kể cả quy hoạch phát triển kinh tế xã hội mà sử dụng đầu tư công đều đang rất chủ quan, chất lượng thấp. Để hạn chế lãng phí đầu tư công, cần phải bắt nguồn từ những lý do cũng như cần một giải pháp đồng bộ, một sự tham gia từ tất cả các phía chặt chẽ, trước hết là về mặt nhận thức, kể cả các cơ quan Trung ương, các cơ quan quản lý đầu tư công cũng như xã hội phải nhận thức rằng lãng phí đầu tư công là một tội, tội này phải tính ngang với tội tham nhũng, và các tội hình sự khác và trong luật cần phải có sự hoàn thiện về luật đầu tư công".

Dàn trải, thiếu trọng điểm đã là một sự lãng phí, xây xong bỏ hoang còn lãng phí gấp nhiều lần. Khi mà các địa phương vẫn còn tư duy theo kiểu bình sữa ngân sách không bao giờ cạn thì câu chuyện lãng phí đầu tư công chưa thể chấm dứt.

BT
Thăm dò khán giả