Thứ tư, ngày 27/01/2021 - 09:20 (GMT+7)

| Lịch phát sóng
Dòng sự kiện

Cập nhật: 18:59, Chủ Nhật, 26/02/2017

Chia sẻ lên twitter Chia sẻ lên zing me Chia sẻ lên facebook In bài Gửi cho bạn bè

Đi tìm nguyên nhân nông sản ế

(ANTV) - Ngay trong những ngày đầu năm 2017, rất nhiều loại nông sản của  nông dân như: Cà chua, các loại rau xanh, dưa hấu, chuối... bị rớt giá một cách thảm hại. Trồng cây chờ ngày hái quả, thế nhưng những trái tưởng rằng là trái ngọt lại trở thành trái đắng với người nông dân. Câu chuyện "được mùa, rớt giá" lặp đi lặp lại từ năm này qua năm khác, từ địa phương này qua địa phương khác. Vậy nguyên nhân của vấn đề này do đâu?

Năm nay, gia đình bà Đồng Thị Tươi, xã An Hà, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang trồng được hơn 2 sào cà chua, tổng sản lượng ước đạt khoảng 4 tấn. Cà chua đạt năng suất và chất lượng, bà ngỡ  năm nay trồng trọt may mắn. Ấy vậy mà niềm vui biến mất ngay trong những ngày thu hoạch, không có thương lái nào đến thu mua, bà mang ra chợ bán thì cũng chỉ được 20 - 30 kg một buổi chợ, mà giá chỉ ở mức hơn 1 nghìn đồng 1kg.

Gia đình bà Tươi, bà Mão chỉ là hai trong hàng trăm hộ trồng cà chua ở Lạng Giang - Bắc Giang gặp phải thực trạng này. Vụ mùa năm nay, riêng tại xã An Hà, gia đình nào trồng ít thì 1 sào cà chua, nhiều thì 2 - 4 sào. Mỗi sào ước đạt gần 2 tấn như vậy có nghĩa số cà chua bị ồn ứ  là con số vô cùng lớn.

Nếu như năm ngoái, một 1kg cà chua có giá khoảng 8 ngàn đồng/1kg,  một sào người nông dân có thể thu về 15 triệu đồng, thì năm nay, một sào người nông dân chỉ có thể thu về 2 triệu đồng, từ tiền giống, phân lân... thì người nông dân đã bị lỗ.

Không chỉ có cây cà chua ở Bắc Giang, ngay trong những ngày đầu năm 2017 này, hàng loại hàng nông sản khác như cà rốt, chuối, các loại rau xanh cũng rớt giá xuống bằng 1/5 so với năm trước. Nông sản ế ẩm, rớt giá, người nhận trái đắng vẫn chính là người nông dân. "Bờ sôi, ruộng mật" chính là cuộc sống - là miếng cơm của họ thế nhưng họ đã thất bại trên chính mảnh đất của  chính mình.

Nông sản rớt giá, nguyên nhân do đâu?

Những năm trước, cá trê phi là được coi là "cần câu cơm" của nhiều hộ nông dân ở huyện Hòa Vang, TP Đà Nẵng, loại cá này dễ chăm sóc, sinh trưởng tốt, giá lại cao, một vụ người nông dân có thể lãi từ 20 - 30 triệu đồng. Trước những lợi nhuận đó, người dân đã ồ ạt mở ao nuôi cá trê phi và chỉ vài  năm sau, điển hình là năm 2016 số lượng lớn cá trê phi đã bị ứ đọng không có người mua dù cho người dân có bán rẻ đi một nửa.

Quay lại câu chuyện cây cà chua ở Bắc Giang, năm 2016 là một năm thắng lợi khi cà chua đạt giá 8 ngàn đồng/1kg, người nông dân lãi cả chục triệu đồng/ 1 sào. Lãi cao, năm sau người nông dân ồ ạt mở rộng diện tích mà không quan tâm thị trường. Khi lượng cung vượt cầu quá thì ế là điều không tránh khỏi.

Bà Phạm Chi Lan, Chuyên gia kinh tế cho biết: "Chúng ta bao nhiêu năm nay vẫn mắc ở vấn đề  đó và chưa giải tỏa được, chưa tìm ra cách kết nối giữa cung với cầu, giữa người sản xuất với thị trường và như vậy luôn luôn xảy ra câu chuyện được mùa rớt giá. Và người nông dân sản xuất rất  nhiều, cố gắng rất nhiều, nhiều khi năm trước sản xuất thiếu nên được giá trên thị trường, thế nhưng năm sau họ sản xuất nhiều hơn thì lại thành thừa ứ và thị trường thì không tiêu thụ được."

Người nông dân sản xuất nhưng lại không trả lời được câu hỏi mình trồng bán cho ai? Sản xuất ồ ạt, nênh kết nối thông tin giữa nhà nông và doanh nghiệp chưa được khơi thông đã dẫn đến tình trạng nông sản rớt giá, ế ẩm như vừa rồi. Và còn một nguyên nhân nữa là liên kết “4 nhà” trong sản xuất nông nghiệp rõ ràng vẫn còn lỏng lẻo.

Để nông sản có chỗ đứng trên thị trường?

Ba năm về trước, người nông dân huyện Lục Ngạn  loay hoay  tìm thị trường cho quả vải thiều thì ba năm sau, điển hình năm 2016, thị trường tiêu thụ đã mở rộng ra hầu khắp các tỉnh trên cả nước. Quả vài thiều còn vươn  ra  thị trường nước ngoài như: Trung Quốc, Pháp, Úc, Anh, Malaysia với sản lượng đạt hơn 48 ngàn tấn, chiếm trên 52%. Để quả vải thiều có chỗ đứng như vậy trên thị trường, Lục Ngạn  thay đổi hướng sản xuất theo các tiêu chuẩn VietGAP, Global GAP. Ngoài ra  UBND huyện đã tổ chức hội chợ xúc tiến thương mại giới thiệu các mặt hàng, sản phẩm nông sản, tạo cơ hội giao lưu giữa nông dân và doanh nghiệp, thương nhân, đẩy mạnh mối liên kết 4 nhà.

Câu chuyện quả vải thiều ở Bắc Giang cho thấy rõ một điều. Nếu người sản xuất nắm được thông tin thị trường, Chính quyền cùng vào cuộc để cùng nông dân sản xuất ra những nông sản đảm bảo chất lượng, thì sẽ rút ngắn khoảng cách giữa người sản xuất và người tiêu dùng.

Năm 2016 Ngân hàng Thế giới đưa ra báo cáo về Nông ngiệp Việt Nam với chủ đề " Chuyển đổi nông nghiệp Việt Nam, tăng giá trị, giảm đầu vào" nghiên cứu đó đưa ra những khuyến cáo hữu ích về thay đổi của xu hướng tiêu dùng trên thế giới, trong khu vực cũng như ở Việt Nam. Người tiêu dùng hiện nay  đòi hỏi số một là an toàn, sạch sẽ về vệ sinh thưc phẩm, thứ 2  là sự bổ dưỡng, thứ 3 là nguồn gốc xuất xứ. Muốn có được thị trường, người nông dân có thể căn cứ vào đó để sản xuất.

Tìm đầu ra cho sản phẩm vẫn là mích xích cuối cùng nhưng cũng là mắt xích quan trọng nhất trong chuỗi sản xuất nông nghiệp. Thế nhưng, liên tiếp trong những năm qua là câu chuyện nông sản ế ẩm, rớt giá. Để các mắt xích trong nông nghiệp ấy không bị đứt quãng thì vẫn là việc liên kết chặt chẽ 4 nhà: chặt chẽ nhà nước, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp, nhà nông, gắn kết được lợi ích và trách nhiệm của các bên với nhau.

Người nông dân của chúng ta cần cù, chăm chỉ nhưng cần cù  theo cách sản xuất truyền thống thì không đủ, mà nó làm lãng phí thời gian, sức lao động. Khi biết mình sản xuất để làm gì? bán cho ai? Khi các loại nông sản tuân thủ quy trình sản xuất, đảm bảo an toàn thực phẩm, đặc biệt có sự liên kết chặt chẽ và có trách nhiệm của 4 nhà trong nông nghiệp. Chắc chắn, sẽ không còn những câu chuyện về trái đắng trong nông nghiệp.

BT
Thăm dò khán giả