Thứ sáu, ngày 09/12/2016 - 16:48 (GMT+7)

Bảng giá quảng cáo ANTV

| Lịch phát sóng
Dòng sự kiện

Cập nhật: 21:09, Chủ Nhật, 27/03/2016

Chia sẻ lên twitter Chia sẻ lên zing me Chia sẻ lên facebook In bài Gửi cho bạn bè

Bài học từ lỗ hổng chênh lệch thuế xăng dầu

(ANTV) - Có thể nói, lỗ hổng quản lý xăng dầu là vấn đề đầu tiên phát sinh trong quá trình điều tiết các cam kết hội nhập từ các hiệp định thương mại tự do đa phương và song phương. mà Việt Nam đã ký kết. 

 
 
Một trong những câu chuyện kinh tế được dư luận quan tâm nhất trong tuần qua là việc các doanh nghiệp xăng dầu đầu mối đã hưởng lợi lớn từ cách tính thuế xăng dầu. Thông tin được đăng tải trên nhiều phương tiện báo chí, truyền thông cho hay: số tiền chênh lệch rơi vào túi các doanh nghiệp lên đến 3500 tỷ đồng.
 
Tại cuộc họp Chính phủ thường kỳ tháng 3, Bộ Tài chính trần tình thực chất số tiền chênh chỉ là 254 tỷ đồng.
 
Những con số trên còn đang tiếp tục được làm rõ nhưng có một điều chắc chắn rằng: người tiêu dùng đã chịu thiệt thòi lớn.
 
Nó đồng thời cho thấy cách làm việc tắc trách của các cơ quan quản lý nhà nước – một cách làm việc nguy hiểm khi mà nền kinh tế quốc gia đang ngày một hội nhập sâu với nền kinh tế thế giới.
 
Một cách tính thuế không vì người tiêu dùng
 
Kể từ tháng 1/2016, xăng dầu nhập khẩu vào Việt Nam trở thành một trong những mặt hàng được hưởng thuế suất ưu đãi trong khuôn khổ các FTA đã ký kết với ASEAN và Hàn Quốc. Theo đó, thuế nhập khẩu xăng thấp nhất là 10%, và mức thấp nhất với dầu là 0%. Nếu tính đúng theo biểu thuế này, người tiêu dùng chắc chắn có lợi khi mà giá xăng dầu bán lẻ sẽ được kéo giảm, thấp hơn ít nhất khoảng 700 đồng so với giá bán hiện tại.
 
Tuy nhiên, lợi thế khi hội nhập không được các cơ quan quản lý nhà nước tận dụng để mang lại lợi ích cho người dân. Bằng chứng là cách tính thuế cũ theo nghị định 83 vẫn được áp dụng với mức tính thuế nhập khẩu giá xăng lên đến 20%.
 
Thực tế, các doanh nghiệp xăng dầu đã sớm nhận ra vấn đề chênh thuế này khi cơ cấu nguồn nhập khẩu chuyển dịch nhanh chóng sang các nước khác về ASEAN và Hàn Quốc trong năm 2014, 2015 và 2016. Nếu năm 2014, Việt Nam chỉ nhập chưa đến 50% từ nguồn Asean thì con số đã tăng nhanh tới 73% trong 2 tháng đầu năm 2016. Thậm chí, nếu tính tổng nguồn nhập của ASEAN và Hàn Quốc trong tháng 1/2016, con số sẽ chiếm tới hơn 90%.
 
Như vậy, nếu lấy thời điểm 1/2016 thì có tới 90% lượng xăng dầu trên thị trường được các doanh nghiệp nhập khẩu theo thuế ưu đãi thấp rồi khi bán ra thị trường lại tính mức thuế cao vào giá bán để người tiêu dùng gánh. Thế nên mới sinh ra khoản chênh lớn đổ vào túi doanh nghiệp.
 
Trước bức xúc của dư luận về chênh lệch thuế giữa đầu ra với đầu vào khiến doanh nghiệp xăng dầu hưởng lợi còn người mua xăng chịu thiệt, cuối tuần qua Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 48/2016 về việc sửa đổi biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đối với xăng dầu.
 
Theo đó, từ ngày 18-3, thuế nhập khẩu xăng khoáng và xăng sinh học vẫn giữ nguyên ở mức 20%; dầu diesel giảm từ 10% xuống 7% và dầu hỏa giảm từ 13% xuống 7%. Sự điều chỉnh là cần thiết, nhưng điều mà người dân quan tâm là số tiền chênh mà các DN đã trục lợi từ xăng dầu sẽ được giải quyết thế nào?
 
Giá xăng dầu đắt hơn so với thực tế giá thành 
 
Chưa có phương án hoàn trả cho người tiêu dùng
 
Tính đến thời điểm này, chưa có Bộ nào đứng ra nhận trách nhiệm về việc để cho doanh nghiệp trục lợi… và cũng chưa có phương án hoàn trả lại cho người tiêu dùng được đưa ra. Điều mà người dân quan tâm không phải là cách giải thích của các cơ quan quản lý nhà nước, họ cần được bảo đảm về quyền lợi một cách chính đáng.
 
Một người dân bức xúc nói, giờ tôi cũng không quan tâm nhà nước áp dụng tính thuế như thế nào nữa nhưng tính sao đừng để người dân lúc nào cũng chịu thiệt. Giờ đã kết luận DN móc túi người dân vậy thì hãy trả nó cho người dân vậy thôi.
 
Một người dân khác mong muốn nhà nước nên tính toán thuế như thế nào để giá xăng dầu quá cao mà người dân phải chịu thiệt
 
Một số chuyên gia, nêu quan điểm đây là sai sót của cơ quan quản lý Nhà nước khi tạo ra một lỗ hổng lớn về chính sách. Do đó, các cơ quan Nhà nước phải tự thanh tra, kiểm tra kiểm toán để làm rõ việc DN xăng dầu hưởng lợi bao nhiêu từ cơ chế giá xăng dầu, từ đó có phương án truy thu, xử lý khoản lãi chênh lệch.
 
Ông Ngô Trí Long - chuyên gia kinh tế nhận định, vấn đề hiện nay là hậu quả đã xảy ra rồi thì vấn đề làm thế nào để giải quyết lợi ích hài hòa là việc hết sức quan trọng thì cái thiệt hại, cái mất ở đây là đối với người tiêu dùng và nên đưa nó về cho người tiêu dùng đưa vào quỹ bình ốn.
 
Các chuyên gia cũng cho rằng một khi đã xác định rõ số tiền người dân phải nộp oan thì cơ quan quản lý không thiếu cách để buộc các DN xăng dầu trả lại cho người dân
 
Ông Nguyễn Minh Phong - chuyên gia kinh tế, cho rằng hoàn toàn có điều kiện để thu hồi vì về nguyên tắc thì tất cả các hợp đồng, tất cả các nguồn nhập này đều có giấy tờ các mức thuế cũng rất rõ ràng và như thế có thể tính ngay ra được phần dư ra mà DN đang giữ lại và như vậy chỉ cần ra một quyết định thu hồi thì sẽ thu hồi được khoản tiền này.
 
Nhiều ý kiến khác cũng cho rằng nên lấy giá chênh lệch thuế mà doanh nghiệp xăng dầu đã được hưởng để bù giá xăng và không được tăng giá xăng cho đến khi lấy lại hết số tiền chênh lệch này. Đến khi nào hết số tiền này mới tính đến việc bù giá từ quỹ bình ổn xăng dầu. Bởi suy cho cùng tiền từ chênh lệch thuế mà các công ty xăng dầu hưởng lợi cũng như quỹ bình ổn cũng là tiền của người tiêu dùng ứng trước.
 
Từ câu chuyện giá xăng dầu này các chuyên gia cũng cho rằng đây là lỗ hổng trong chính sách, sự thiếu chặt chẽ khi văn bản thì nhiều nhưng lại không phù hợp và cập nhật với thực tiễn. Đây là bất cập lớn cần được nhìn nhận và rút kinh nghiệm khi Việt Nam sẽ hội nhập sâu rộng hơn trong thời gian tới.
 
Cách tính giá xăng dầu đang còn nhiều bất cập.
 
Bài học về điều hành giá khi hội nhập
 
Có thể nói, lỗ hổng quản lý xăng dầu là vấn đề đầu tiên phát sinh trong quá trình điều tiết các cam kết hội nhập từ các hiệp định thương mại tự do đa phương và song phương. mà Việt Nam đã ký kết. Sự đa dạng hàng hóa, mức độ áp thuế khác nhau đang đặt ra bài toán mới về năng lực, trách nhiệm, sự phân công và chế tài cho các vi phạm để bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước hài hòa lợi ích nhà nước – doanh nghiệp và người dân.
 
Theo ông Nguyễn Đức Độ,Phó Viện trưởng Viện Kinh tế - Tài chính- Học viện Tài chính, nói chung các cơ quan nhà nước cần theo dõi sát tình hình hơn và các thông tin cần minh bạch hơn để người tiêu dùng nắm được vấn đề đó. Một lúc cơ quan nhà nước không phát hiện ra nhưng người dân và các chuyên gia có thể phát hiện được, việc công khai hóa và minh bạch hóa thông tin thì nó cũng sẽ khiến lợi ích cũng được đảm bảo hài hòa
 
Cần phải có tổ chức, một đơn vị ở cấp cao nhất trực thuộc chính phủ để mà thực hiện các điều phối chính sách đặc biệt là những chính sách theo cam kết hội nhập vào các khuôn khổ khác nhau, các phạm vi khác nhau, thời điểm khác nhau và các hàng hóa cũng khác nhau. ông Nguyễn Minh Phong cho hay.
 
Câu chuyện về xăng dầu xảy ra vào thời điểm này có giá trị thức tỉnh cao. Nó thức tỉnh các cơ quan quản lý nhà nước ở một góc độ quan trọng, đó là: Không thể giữ thói quen làm việc “kiểu làng” khi đã tham gia vào sân chơi quốc tế.
 
Trong hội nhập kinh tế quốc tế có lẽ lợi nhất chính là  lợi về thuế vì có rất nhiều mặt hàng chỉ có thuế suất bằng 0 chính vì vậy trong thời gian tới chúng ta cần có lộ trình cụ thể và đặc biệt phải tạo ra một thị trường cạnh tranh thực sự để người dân có thể được hưởng lợi từ việc giảm thuế nhiều mặt hàng không chỉ là xăng dầu.
 
Bên cạnh đó, phải luôn đặt lợi ích người dân lên hàng đầu khi triển khai các chính sách. Nếu làm được như vậy, sẽ không còn có chuyện hội nhập chỉ đem lại lợi ích cho một số nhóm người, nhóm doanh nghiệp như dư luận từng lo lắng.
 
 
BT
Thăm dò khán giả
Bạn có xem ANTV?
Thường xuyên
Thỉnh thoảng
Bạn thích xem chương trình nào trên ANTV?
Lựa chọn đáp án
Hành trình phá án
Điều tra qua thư khán giả
Phía sau bản án
Chuyển động cuộc sống
An ninh với cuộc sống
Hình tượng người chiến sĩ công an nhân dân
Chuyện đời chuyện nghề
Gương sáng xã phường
Giọng ca vàng
Góc bình yên
Góc nhìn văn hóa
An toàn giao thông
Chuyện giản dị
Phim tài liệu
ANTV Kết nối
Thời sự tiêu điểm
Bản tin 113 Online
Bản tin Thời sự An ninh
Bản tin Kinh tế tiêu dùng
Bản tin An ninh ngày mới
Bản tin Nhật ký An ninh
Bản tin Tổng hợp
Bản tin Quốc tế
Thời sự 120 giây