Cập nhật: 20:05, Thứ 3, 24/02/2015

print

Câu đối - Nét đẹp văn hóa ngày Tết

(ANTV) - Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ; Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh”.Từ thuở xưa, ông cha ta đã xem câu đối Tết là một trong những biểu tượng báo hiệu xuân sang; Một trong sáu thứ tiêu biểu nhất của ngày Tết theo phong tục cổ truyền của dân tộc. 

Câu đối Tết không chỉ dùng để trang trí cho vui cửa vui nhà trong ba ngày Tết, mà thông qua đó người dân Việt còn gởi gắm bao điều chúc tụng, ước mong. Mong cho mưa thuận gió hòa, mong cho dân giàu nước mạnh và cầu mong một năm sức khỏe dồi dào, làm ăn phát đạt.

Ngày Tết, bàn thờ gia tiên bao giờ cũng được trang hoàng rực rỡ. Ngoài những lễ vật hương hoa trà quả, thường phải có một vài câu đối đỏ, một mặt là để trang trí cho bàn thờ thêm đẹp, mặt khác thông qua câu đối người ta còn gởi gắm tấm lòng thành kính đến ông và tổ tiên, nguyện cầu nhận được sự phù hộ để con cháu dồi dào sức khỏe, làm ăn phát đạt, thăng quan tiến chức làm rạng rỡ tông môn: “Cây cỏ chào xuân cành lá thắm; Tổ tiên tích đức cháu con vinh”.

Hoặc những câu có ý nghĩa giáo dục, mong ước cho con cháu luôn đoàn kết, tương thân tương trợ, kề vai sát cánh giúp đỡ lẫn nhau vượt mọi khó khăn để tạo dựng cuộc sống ngày càng phát triển và cùng đồng lòng tri ân tưởng nhớ cội nguồn.

Nghệ nhân Nguyễn Đức Lợi cho biết: Đôi câu đối mà được treo lên tường dán nơi phòng khách, hoặc chỗ thờ cúng nó làm ấm áp một không khí xuân rất là ấm áp và trong câu đối có những câu mang tính giáo dục răn dạy con cháu và tỏ tấm lòng của mình với tổ tiên.

Câu đối là một nét đẹp văn hóa của người Việt nó thể hiện tài trí thông minh, nhanh nhạy, thể hiện phong cách tài tử trong việc đối đáp ứng xử. Câu đối không dài, không nhiều chữ nghĩa như những bài văn bài thơ, tuy chỉ có hai vế nhưng nó vẫn thể hiện được những ý tưởng mhững quan điểm một cách rõ ràng, cô đọng và súc tích.

Câu đối ngày xưa, vốn được sử dụng trong nhiều dịp, nhiều hoàn cảnh và không gian văn hoá của người Việt như: Đối đáp, hỉ sự, trang trí, văn đàm, giáo huấn, thờ phụng, thể hiện tầm vóc trí tuệ gia chủ, thể hiện niềm tự hào về gia huy, hay thậm chí là món quà tao nhã và giá trị mà các bậc quân vương dùng để ban tặng hay bạn bè tri kỉ gửi đến nhau.

Ngày nay, câu đối đỏ treo trong nhà ngày Tết vẫn có chỗ đứng riêng biệt và mang một hình ảnh ấn tượng khó thay thế trong các gia đình lễ giáo gia phong Việt Nam từ xưa đến nay.

Giáo sư Hoàng Chương chia sẻ: Cho câu đối là phong tục truyền tới mỗi con người. Những nhà nho, học giả, những nhà uyên bác người ta nghĩ ta những từ những câu hay người ta trao cho những người trẻ tuổi đa số là người trẻ tuổi mong được cái lộc xuân lộc năm mới được thể hiện bởi nhà nho nhà thư pháp đó người ta cho rất là quý tôi cho tục lệ đó cần phải phát triển

Nghệ nhân Nguyễn Đức Lợi khi đi sắm tết ngoài cành đào rồi bó hoa tươi rồi đôi câu đối thường được người dân sắm vào dịp từ 23 ông công đến 30 tết thôi.

Cảnh vật ngày xuân muôn màu muôn vẻ, câu đối Tết cũng vậy, không chỉ lắm màu lắm vẻ bởi những nét bút như phượng múa rồng bay, mà bản thân câu đối chứa đựng nhiều ý nghĩa cát tường, đó là những lời cầu mong chúc tụng và đồng thời gởi gắm tâm tư, ước vọng của bao nhà, bao người trong những ngày thiêng liêng đầu năm mới. Cầu cho suốt năm sức khỏe dồi dào, tấn tài tấn lộc, mưa thuận gió hòa và quốc thái dân an.

BT