Những “bóng ma công nghệ” giữa lòng Thủ đô

Đáng chú ý, mới đây, lực lượng Công an đã đấu tranh, triệt phá một ổ nhóm tội phạm công nghệ cao hoạt động có tổ chức, núp bóng trong các căn hộ, nhà dân trên địa bàn Hà Nội. Nhóm này sử dụng trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số để thực hiện hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của nhiều bị hại ở trong và ngoài nước.

Đêm xuống, giữa những con ngõ nhỏ phố Trung Kính, phía sau những cánh cửa luôn đóng kín, một đường dây lừa đảo xuyên quốc gia âm thầm hoạt động suốt đêm.

Từ 20 giờ tối đến 9 giờ sáng, hàng chục máy tính đồng loạt sáng đèn, AI bị lợi dụng để giả lập hội thoại, tạo vỏ bọc chuyên gia tài chính, dẫn dụ nạn nhân tham gia các sàn đầu tư ảo.

Bất ngờ kiểm tra, lực lượng Công an phát hiện và tạm giữ 51 đối tượng, trong đó có 43 người nước ngoài.

Qua đấu tranh, một “nhà máy lừa đảo số” dần lộ diện: từ giả giọng nói, dựng hình ảnh, tạo chuyên gia ảo đến điều chỉnh dữ liệu trên sàn đầu tư, khiến nạn nhân thấy tiền liên tục sinh lời, nhưng thực chất toàn bộ đều nằm trong sự thao túng của các đối tượng.

Công việc là nói chuyện với người khác qua mạng để lừa họ mua cổ phiếu, đưa ra quảng cáo và lời chào hấp dẫn để họ tin tưởng.

Thủ đoạn không mới. Nhưng với sự tiếp tay của AI, mức độ tinh vi đã được đẩy lên một nấc mới. Giọng nói giả gần như thật. Hình ảnh giả khó phân biệt bằng mắt thường. Video deepfake có thể mạo danh người thân, cán bộ ngân hàng, cơ quan thuế, thậm chí cả lực lượng chức năng.

Một cú điện thoại giả danh. Một video cuộc gọi có gương mặt quen thuộc. Một tài khoản đầu tư hiển thị lợi nhuận tăng liên tục. Tất cả được dựng nên chỉ trong vài phút.

Công tác xác minh, bóc gỡ và xử lý đang gặp không ít khó khăn. Các nền tảng AI như KlingAI, Veo 3, Sora… đang phát triển với tốc độ rất nhanh. Mỗi ngày, hàng nghìn video được tạo ra phục vụ học tập, giải trí và sáng tạo nội dung.

Nhưng song hành với cơ hội là nguy cơ xâm phạm quyền hình ảnh, dữ liệu cá nhân và tài sản của người dân. AI giờ đây có thể giả mạo khuôn mặt, giọng nói và hành vi một cách nhuần nhuyễn, lan truyền nhanh, khó truy vết.

Quyền hình ảnh là quyền nhân thân được pháp luật bảo hộ. Người vi phạm có thể đối mặt với khung hình phạt cao nhất lên tới 7 năm tù. AI là thành quả của trí tuệ nhân loại. Nhưng khi rơi vào tay tội phạm, công nghệ ấy có thể trở thành công cụ tạo ra những cú lừa không biên giới. Những “bóng ma công nghệ” không còn ở đâu xa. Chúng có thể ẩn mình ngay trong những căn phòng khép kín giữa lòng đô thị.

Lực lượng Công an khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác trước các cuộc gọi, tin nhắn, video giả mạo bằng công nghệ AI; tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP, tài khoản ngân hàng và không chuyển tiền khi chưa được kiểm chứng. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an để được hỗ trợ, xử lý. Bởi tội phạm công nghệ cao có thể hiện hữu rất gần, thậm chí ngay cạnh khu dân cư.